Zmiana systemu opłat za przesył ucieszy dużych odbiorców
Nowe rozporządzenie taryfowe otworzy rynek dla rywali PGNiG. Potrzeba tylko więcej błękitnego paliwa.
Urząd Regulacji Energetyki (URE) szykuje gazową rewolucję. Przy okazji prac nad dostosowaniem rozporządzenia dotyczącego kształtowania taryf do wymogów unijnych, przekazał Ministerstwu Gospodarki (MG) nowy pomysł. Proponuje wprowadzenie tzw. stawek przesyłowych entry-exit, czyli opłat za wprowadzenie i wyprowadzenie gazu z systemu. Obecnie opłata pobierana jest tylko na wyjściu. Zmiana tylko z pozoru niewielka.
— Taki system opłat powinien zdecydowanie poprawić warunki konkurencyjności. Inaczej niż obecnie — każdy punkt wejścia i wyjścia z systemu będzie wyceniany w sposób odrębny i uzyska stawkę za skorzystanie z usługi transportu. Na postawie takiej taryfy można wybrać drogę transportu gazu. Taryfa ma więc funkcję stymulującą i informującą w jakich kierunkach lub w jakich częściach systemu infrastruktura powinna być rozwijana. To rynek decyduje o tym, które elementy systemu należy poprawić — mówi Marek Woszczyk, p. o. prezesa URE.
Skorzystają niezależni
Efektem zmian ma być prostszy dostęp niezależnych dystrybutorów gazu do sieci przesyłowej. Uporządkowaniu ulegną kwestie rozliczeń w przesyle gazu.
— To ruch w dobrym kierunku. Tak działają rynki w zachodnie Europie. Z oceną poczekajmy na szczegóły rozporządzenia. Kolejnym krokiem powinno być zmniejszenie stawek za magazynowanie gazu oraz zwiększenie rocznych limitów importu gazu dla niezależnych dystrybutorów [obecnie do 50 mln m sześc. – red.] — mówi Michał Swół, wiceprezes CP Energii.
Na nowe rozporządzenie taryfowe czeka branża chemiczna, która jest największym odbiorcą gazu w Polsce. Ma nadzieję, że przyczyni się ono do pojawienia się konkurencji dla gazu sprzedawanego przez monopolistę jakim jest PGNiG. Spółki chemiczne pod egidą Polskiej Izby Przemysłu Chemicznego pracują nad własnym projektem gazociągu, który umożliwi im import gazu z Niemiec. Jak nowy system opłat wpłynie na sytuację odbiorców?
— Będzie jednak promował stabilnych odbiorców gazu. Więcej za przesył mogą zapłacić odbiorcy o dużej zmienności poboru. Obecnie koszty przesyłu gazu do i z magazynów są "zaszyte" w opłatach za przesył do odbiorców. Wprowadzenie systemu entry-exit może doprowadzić do wyodrębnienia kosztów przesyłu związanych z magazynowaniem, a w konsekwencji tymi kosztami zostaną obciążeni odbiorcy, którzy z magazynów korzystają — mówi Andrzej Janiszowski, dyrektor departamentu regulacji PGNiG.
Potrzebne nadwyżki
Na rynku niepodzielnie rządzi PGNiG (dostarcza 98 proc. gazu). Zmiana przepisów ułatwi funkcjonowanie konkurentom.
— System rozliczeń usług przesyłowych stanie się dla nich bardziej przejrzysty. To może być przyczynkiem do powstania w Polsce wirtualnego rynku obrotu gazem i realnej konkurencji. Najpierw jednak musi dojść przynajmniej do częściowej deregulacji rynku. Konieczne są też dodatkowe inwestycje w infrastrukturę — nowe interkonektory. Faktyczna deregulacja i rozwój konkurencji na rynku wymaga przynajmniej chwilowej nadpodaży gazu — mówi Andrzej Janiszowski.
Jego zdaniem, nadwyżki gazu mogą się pojawić, kiedy zacznie działać terminal LNG w Świnoujściu oraz połączenia gazowe z Czechami i Niemcami. W dłuższej perspektywie istotną rolę może odegrać także gaz łupkowy.
Gazociąg łączący Polskę z Czechami zostanie uruchomiony na przełomie września i października. Umożliwi import do 0,5 mld m sześc. gazu rocznie, ale Gaz-System już zakłada dalszą rozbudowę gazociągów w tym rejonie, dzięki której moce wzrosną do 2,5 mld m sześc. W grudniu zakończy się też rozbudowa połączenia gazowego z Niemcami w Lasowie (z 0,9 mld m sześc. do 1,5 mld m sześc. rocznie.). Po modernizacji systemu gazociągów na Śląsku z Lasowa będzie mogło płynąć 2,5 mld m sześc. błękitnego paliwa. 30 czerwca 2014 r. ruszy też terminal LNG w Świnoujściu. Gaz-System zapewnia, że harmonogram realizacji nie jest zagrożony.