Z każdą okrągłą rocznicą porozumień sierpniowych z 1980 r., od których rozpoczęło się w Polsce kruszenie ustrojowego betonu, społeczna solidarność w jej dosłownym znaczeniu coraz bardziej przybiera kształt zapisany w tytule. Najbliższej tej szczytnej idei byliśmy w 10. rocznicę, gdy PRL odeszła w niebyt i wróciła RP. Zaraz potem w szeroko rozumianym obozie zwycięskiej Solidarności pogłębiły się podziały.
W tym roku pierwszy raz zdarzyła się jednak sytuacja kuriozalna, gdy związek Solidarność odmówił świętowania 35. rocznicy nie tylko z premier Ewą Kopacz, ale również z ikonami Sierpnia 1980 — Bogdanem Borusewiczem, Jerzym Borowczakiem, Henryką Krzywonos, nie mówiąc o samym Lechu Wałęsie. Ich grzechem jest trzymanie z PO, podczas gdy obecny przewodniczący związku Piotr Duda skleił NSZZ Solidarność z PiS oraz prezydentem Andrzejem Dudą.
Żeby nieco odejść od rocznicowej żenady, przypominam wybór z 21 gdańskich postulatów. Po 35 latach niektóre są anachroniczne i niezrozumiałe, ale część zachowała zdumiewającą aktualność. Ponadczasowy pozostaje przede wszystkim ich roszczeniowy charakter. Dla podpisujących porozumienie w 1980 r. abstrakcją były takie kategorie, jak stan finansów publicznych, deficyt budżetowy etc.
Sygnatariusze całkowicie zgadzali się także co do zasady utrzymania gospodarki w tzw. społecznych rękach, co oznaczało po prostu państwo. Sama myśl o prywatyzacji była herezją zarówno dla władców z PZPR, jak i liderów tworzącej się Solidarności. Gospodarka III RP ma zupełnie inne oblicze, ale nostalgia za tamtą epoką często przebija się bardzo silnie.
Niektóre z 21 postulatów Sierpnia 1980 r.
01. Akceptacja niezależnych od partii i pracodawców wolnych związków zawodowych.
07. Wypłacić wszystkim pracownikom biorącym udział w strajku wynagrodzenie za okres strajku jak za urlop wypoczynkowy z funduszu CRZZ.
08. Podnieść wynagrodzenie zasadnicze każdego pracownika o 2000 zł na miesiąc jako rekompensatę dotychczasowego wzrostu cen.
09. Zagwarantować automatyczny wzrost płac równolegle do wzrostu cen i spadku wartości pieniądza.
11. Wprowadzić na mięso i jego przetwory kartki — bony żywnościowe (do czasu opanowania sytuacji na rynku).
13. Wprowadzić zasady doboru kadry kierowniczej na zasadach kwalifikacji, a nie przynależności partyjnej, oraz znieść przywileje MO, SB i aparatu partyjnego.
14. Wprowadzić emerytury po przepracowaniu 35 lat, jednocześnie skracając wiek emerytalny kobiet do 50 lat, mężczyzn do 55 lat.
15. Zrównać renty i emerytury starego portfela do poziomu aktualnie wypłacanych.
16. Poprawić warunki pracy służby zdrowia, co zapewni pełną opiekę medyczną osobom pracującym.
18. Wprowadzić urlop macierzyński płatny przez okres trzech lat na wychowanie dziecka.
21. Wprowadzić wszystkie soboty wolne od pracy. Pracownikom w ruchu ciągłym i systemie 4-brygadowym brak wolnych sobót zrekompensować zwiększonym wymiarem urlopu wypoczynkowego lub innymi płatnymi dniami wolnymi od pracy.