Od czego należy zacząć przygotowania do egzotycznej podróży?
Najlepiej od wizyty u specjalisty chorób zakaźnych lub medycyny morskiej i tropikalnej. Poradnie zajmujące się problematyką medycyny podróży znajdują się przy Wojewódzkich Szpitalach Zakaźnych, stacjach sanitarno-epidemiologicznych, większych centrach medycznych. Osoby zainteresowane dowiedzą się tam o zagrożeniach zdrowotnych w tropiku oraz o aktualnej sytuacji epidemiologicznej w danym rejonie świata. Na przykład obecnie w Brazylii jest epidemia dengi, 50 tys. osób zachorowało, a ponad 100 zmarło. O tym warto wiedzieć przed wyjazdem. Samemu można też znaleźć informacje na stronach internetowych Zakładu Epidemiologii PZH i Głównego Inspektoratu Sanitarnego.
Co powinno znaleźć się w apteczce podróżnika?
Samodzielnie pacjent może zgromadzić leki, które nie wymagają recepty lekarskiej - niektóre preparaty przeciwbólowe, przeciwgorączkowe, przeciwzapalne, rozkurczowe oraz środki opatrunkowe i środki odkażające.
W sprawie których leków należy skonsultować się z lekarzem?
Oczywiście leków przepisywanych na receptę, zwłaszcza leków
przeciwmalarycznych. Leki te należy przyjmować przed podróżą, w trakcie pobytu w
strefie zagrożenia malarią i po podróży. Specjalista zapisze odpowiedni preparat
i omówi zasady jego stosowania. Niektóre leki mają działania uboczne i
niepożądane, na przykład doksycyklina wyzwala fotodermatozy, czyli uczula skórę
na światło słoneczne. W tych przypadkach należy zabezpieczyć skórę kremem z
wysokim filtrem ochronnym co najmniej 50+.
Warto wiedzieć, że z roku na rok
narasta lekooporność zarodźców zimnicy na klasyczne, "stare" leki
przeciwmalaryczne. Na szczęście, powstają nowe, skuteczne preparaty. Szczegółowe
informacje o rejonach malarycznych, stopniu zagrożenia zimnicą oraz występowaniu
lekooporności można uzyskać tylko od specjalisty zajmującego się tą
problematyką.
Co jeszcze powinien doradzić lekarz?
Jak zapobiegać biegunce podróżnych oraz jak ją leczyć. Lekarz z reguły
przepisuje antyseptyk jelitowy, preparat przeciwbiegunkowy, spazmolityk.
Informuje, jak ważne są właściwe nawodnienie i uzupełnienie
elektrolitów.
Kolejną grupą leków, które warto zabrać ze sobą w podróż są
środki przeciwalergiczne, zwłaszcza antyhistaminiki i preparaty wapna. Astmatycy
muszą zaopatrzyć się w leki, które przyjmują codziennie lub doraźnie:
beta-mimetyki, steroidy wziewne itp.
A jak zabezpieczyć się przed ukąszeniami komarów, które przenoszą kilka groźnych chorób tropikalnych?
W aptekach i drogeriach jest duży wybór repelentów, czyli środków odstraszających owady. Są one skuteczne, pod warunkiem przestrzegania zasad ich używania. Należy pamiętać, że po kąpieli w basenie czy po wzięciu prysznicu preparat należy użyć ponownie. Warto też wiedzieć, że gdy jest wietrzna pogoda, repelent działa krótko, czasem tylko do 60 minut. Repelenty należy zatem stosować wielokrotnie w ciągu doby. Wyjeżdżając, nie zapomnijmy też o moskitierach. W bagażu turysty koniecznie powinien się znaleźć krem chroniący przed słońcem, najlepiej z filtrem o wysokim wskaźniku ochrony (SPF) oraz okulary przeciwsłoneczne.
Przeciwko jakim chorobom możemy się zabezpieczyć stosując szczepienia ochronne?
Dostępne są szczepionki przeciwko żółtej gorączce, żółtaczce pokarmowej i wszczepiennej, durowi brzusznemu, poliomyelitis, zakażeniom meningokokowym, kleszczowemu zapaleniu opon mózgowo-rdzeniowych i mózgu. Należy też pamiętać o dawce przypominającej przeciwko tężcowi i błonicy.
A jeśli jedziemy z dziećmi?
Dzieci z reguły są lepiej zabezpieczone niż dorośli, ponieważ są immunizowane wg kalendarza szczepień. W zależności od rejonu świata, do którego się wybieramy, nasze pociechy możemy zaszczepić przeciwko żółtej gorączce, żółtaczce pokarmowej, durowi brzusznemu, zakażeniom meningokokowym.
Jak długo po powrocie z tropiku powinniśmy być wyczuleni na objawy chorobowe?
Każde zachorowanie do dwóch miesięcy po powrocie z tropiku powinno być
różnicowane z zimnicą, czyli malarią. Okres wylęgania tej choroby wynosi 2-3
tygodnie, zatem pierwsze dolegliwości często występują już po powrocie z
podróży. Wstępne objawy są mało charakterystyczne i przypominają infekcje
przeziębieniowe, grypopodobne. Konieczna jest szybka diagnostyka. Chory musi
trafić do szpitala zakaźnego lub kliniki specjalizującej się w chorobach
tropikalnych, ponieważ tylko te ośrodki dysponują możliwościami diagnostycznymi
i lekami przeciwmalarycznymi.
Podstawowym badaniem diagnostycznym jest
badanie mikroskopowe rozmazów krwi włośniczkowej pobranej z opuszki palca.
Dostępne są także testy paskowe, immunochromatograficzne, które przydają się w
warunkach dyżuru lekarskiego. W przypadku trudności diagnostycznych należy
zabezpieczyć materiał do badań i zastosować leki przeciwmalaryczne.
Więcej w "Pulsie Medycyny";
www.pulsmedycyny.com.pl