Rząd zapowiada zmianę zasad uzyskiwania statusu zakładu pracy chronionej (ZPCh). Chce także zwiększyć kontrolę nad wykorzystywaniem subwencji na wspieranie zatrudniania osób niepełnosprawnych.
Rada Ministrów zaakceptowała projekt nowelizacji ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Zmiany będą dotyczyć zasad uzyskiwania statusu zakładu pracy chronionej, obowiązków i uprawnień firm zatrudniających niepełnosprawnych oraz wspierania działalności gospodarczej prowadzonej przez osoby niepełnosprawne.
Co się zmieni
Popularność ZPCh nie spadnie, ponieważ nadal będą one korzystać z ulg i zwolnień podatkowych. Na dotychczasowych zasadach będą uzyskiwać zwrot części wpłaconego podatku VAT. Projekt zakłada jednak ograniczenie przyznawania subwencji zakładom nie korzystającym ze zwrotu VAT lub gdy zwrot jest niższy niż wynikający z iloczynu określonego ustawą. Zwiększone mają zostać środki zakładowych funduszy rehabilitacji osób niepełnosprawnych. Rząd chce, aby status zakładu pracy chronionej przyznawany był firmom zatrudniającym co najmniej 25 pracowników (obecnie nie mniej niż 20). Zwiększona będzie kontrola w zakresie spełniania warunków koniecznych do prowadzenia działalności jako ZPCh. Wsparcie zakładów z budżetu i PFRON uzależnione będzie od rodzaju działalności prowadzonej przez zakład.
Obecnie pracodawca ma obowiązek zorganizowania odpowiedniego stanowiska pracy osobie niepełnosprawnej. Jeśli tego nie zrobi, musi wpłacić na rzecz PFRON karę wysokości 15-krotnego przeciętnego wynagrodzenia. Rząd ocenia, że świadomość firm w zakresie tego obowiązku jest bardzo mała. Dlatego PFRON będzie zbierał dane o wypadkach przy pracy i chorobach zawodowach (m.in. z ZUS i Państwowej Inspekcji Pracy). Ma to pozwolić na precyzyjne ustalenie liczby nie utworzonych odpowiednich stanowisk pracy i ściągnięcie kar. Rząd zastanawia się nad przyznaniem subwencji na dalsze zatrudnianie osoby, której niepełnosprawność powstała w czasie zatrudnienia.
Zadania dla PFRON
PFRON będzie finansował składki na ubezpieczenie społeczne niepełnosprawnych podejmujących działalność gospodarczą. Osoby te będą mogły korzystać z pożyczek i dofinansowania.
Wolne środki PFRON będzie mógł tylko okresowo lokować na bankowych rachunkach terminowych oraz w obligacje Skarbu Państwa i NBP.
W 2001 r. działało 3,1 tys. ZPCh w 2000 r. — 3,7 tys., w 1999 r. — 2,6 tys. Pracuje w nich ponad 6 proc. ogółu zatrudnionych. Przychody ZPCh stanowiły ponad 4 proc. przychodów w sferze pozabudżetowej.