Samorządy mają na wyciągnięcie ręki miliardy na sieć szerokopasmową. Oby przez wybory nie zaprzepaścili tej szansy.
Samorządowcy — do roboty! Pieniądze unijne czekają. Trzeba się jednak śpieszyć. I to bardzo.
— W Polsce jest ściernisko, w Europie — zaorane ściernisko, a San Francisco jest wciąż za oceanem, przynajmniej jeśli chodzi o dostęp do internetu — tak obrazowo tłumaczy sytuację Anna Streżyńska, prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej (UKE).
Dlatego urzędnicy Unii Europejskiej przeznaczyli ponad 1 mld EUR na dofinansowanie budowy sieci szerokopasmowych w Polsce. Chodzi o 570 mln EUR w regionalnych programach operacyjnych, 300 mln EUR w projekcie Polski Wschodniej i 200 mln EUR w ramach działania 8.4 na zapewnienie dostępu do ostatniej mili. Do tej pory wydawanie tych pieniędzy szło opornie, ale groźba utraty tych funduszy jest coraz bardziej realna. Trzeba się spieszyć.
— Zbliżają się wybory samorządowe. Jeżeli samorządowcy nie podejmą decyzji w drugim kwartale, to budowa sieci znacząco się opóźni bo nowe władze będą musiały mieć czas, by zapoznać się z problemami. To może zagrozić terminowemu wydatkowaniu funduszy unijnych — mówi Maciej Koziara z UKE.
Same problemy
Samorządowcy pieniędzy nie wydają, bo albo na inwestycjach w teleinformatykę się nie znają, albo nie uważają takich inwestycji za istotne, albo po prostu stają przed tak skomplikowanymi problemami prawnymi, że trudno im je rozwiązać.
— Pieniądze publiczne nie mogą zastępować inwestycji prywatnych, więc budowa sieci wymaga współpracy z operatorami. A ci mogą nie chcieć ujawniać wszystkich danych o swojej sieci, bo to tajemnica biznesowa firmy. Są też różne wątpliwości odnośnie studiów wykonalności dla tych inwestycji — jakość dokumentacji przygotowywanej przez firmy konsultingowe jest często wątpliwa — mówi Witold Sartorius, prezes Fundacji Edukacji Ekonomicznej.
Ostatnim przykładem jest studium wykonalności dla programu Polski Wschodniej. Opóźnienia w pracach nad tym dokumentem mogą przyczynić się do utraty przeznaczonych na ten projekt 300 mln EUR.
"Pierwsza wersja studiów wojewódzkich przedstawiona w lipcu 2009 roku okazała się niekompletna. Kolejna wersja studium przekazana do Ministerstwa Rozwoju Regionalnego (MRR) pod koniec 2009 roku uległa poprawie, jednakże nadal nie zawierała studiów powiatowych i programów funkcjonalno-użytkowych. W lutym przekazano MRR poprawioną wersję studium wykonalności. Obecnie trwa analiza dokumentu. Rzetelna ocena przekazanego studium wykonalności będzie możliwa dopiero za parę tygodni" — napisał "PB" zespół prasowy MRR.
Wiele problemów zostało ostatnio jednak rozwiązanych i wciąż jest nadzieja, że samorządy zdążą na czas. Regulator rynku chce pomóc, doradzając i informując. Już działa strona internetowa www.forumszerokopasmowe.pl
— Mam nadzieję, że wkrótce będzie można usprawnić proces inwestycyjny dzięki uchwaleniu ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych. UKE zaproponował też realizację projektu, którego celem jest koordynacja inwestycji prowadzonych przez samorządy w ramach regionalnych programów operacyjnych oraz wsparcie beneficjentów działań 8.3 i 8.4. Będziemy się starali pokazać wady i zalety poszczególnych rozwiązań. Ułatwi to samorządowcom podejmowanie decyzji — mówi Maciej Koziara.
Biznes zaciera ręce
— Cieszymy się, że w ostatnim czasie projekty unijne nabrały tempa — napływa do nas coraz więcej zapytań i zaproszeń na spotkania. Aktywnie śledzimy rozwój sytuacji i jesteśmy otwarci na różnorodne modele współpracy, szczególnie na terenach blisko własnej sieci, gdzie można osiągnąć największe efekty synergii — mówi Piotr Guziewicz z Telefonii Dialog.
W projekty unijne szczególnie chce zaangażować się Telekomunikacja Polska (TP) jako operator posiadający największą sieć na terenie kraju. Pierwszą jaskółką będzie Małopolska, gdzie władze skłaniają się do realizacji projektu w formule partnerstwa publiczno-prywatnego (PPP). TP chce wystartować w przetargu na wybór partnera do spółki, która za około 250-300 mln zł może wybudować infrastrukturę szkieletową.
— W innych województwach nie ma jeszcze dopracowanej koncepcji. Dlatego uważam, że Małopolska może być dobrym przykładem dla innych, np. województw Polski Wschodniej. TP ma największe doświadczenie i środki finansowe, które może wykorzystać we współpracy z samorządami. Uważamy, że w tym przypadku korzyść jest obopólna, bo łącząc budżet marszałka i nasz możemy zrobić o wiele więcej dla mieszkańców Małopolski — mówi Piotr Muszyński, wiceprezes TP.
Wszystkie województwa patrzą na Małopolskę i niewykluczone, że pójdą jej śladem.
— Model PPP pozwala uniknąć notyfikacji — zachwala Maciej Nawara, marszałek małopolski.
Także specjaliści chwalą PPP jako program, który — choć niedoskonały — wydaje się być najlepszym rozwiązaniem w obecnej sytuacji.
— Każdy powinien robić to, na czym najlepiej się zna. Operator powinien budować sieć, a urząd — wspierać go, kontrolując wykonanie umów — uważa Witold Sartorius.