Acquirer
Centrum prowadzące rozliczenia transakcji kartami pomiędzy punktem handlowo-usługowym akceptującym plastikowe pieniądze a bankiem wydawcą. Centra stawiają także w punktach handlowo-usługowych terminale do akceptacji kart. W Polsce są to Pol-Card, Centrum Kart i Czeków Pekao SA, a także eServis PKO BP.
Agencja ratingowa
Firma wydająca ocenę wiarygodności inwestycyjnej danej spółki, instrumentów finansowych lub państwa. Obecnie najbardziej znane to: Moody's, Standard & Poor’s i Fitch IBCA.
Agent transferowy
Podmiot gospodarczy prowadzący rejestr uczestników i członków funduszy. Może nim być podmiot posiadający system informatyczny, przygotowany do prowadzenia indywidualnych kont i zapewniający poufność zawartych w nich danych. Obsługa ta obejmuje przetwarzanie danych dotyczących rachunków uczestników i członków funduszy, procesowanie i rozliczanie transakcji, obsługę klienta, obsługę logistyczną funduszy inwestycyjnych, drukowanie i wysyłkę potwierdzeń do członków i uczestników funduszy etc.
Agent ubezpieczeniowy
Zgodnie z ustawą o działalności ubezpieczeniowej, agentem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub przedsiębiorca nie mający osobowości prawnej, upoważniony przez zakład ubezpieczeń do stałego zawierania umów ubezpieczenia w imieniu i na rzecz tego zakładu lub pośredniczenia przy zawieraniu umów.
Akcept
W obrocie wekslowym zobowiązanie się płatnika (trasata) do wykupienia weksla od jego uprawnionego posiadacza w wyznaczonym terminie płatności. Akcept jest niezbędny w przypadku weksli trasowanych, nie występuje natomiast przy wekslach własnych. Jest on dokonywany zazwyczaj w formie pisemnej, przez umieszczenie na wekslu słów „akceptuję” lub „przyjmuję” oraz podpisu akceptanta.
Akcja
Rodzaj papieru wartościowego, na podstawie którego jego właściciel posiada zagwarantowany udział w kapitale zakładowym spółki akcyjnej. Uprawnia do: udziału w zyskach spółki w formie dywidendy, głosu na walnym zgromadzeniu akcjonariuszy, udziału w majątku spółki w razie jej likwidacji, poboru akcji nowej emisji. Każda akcja musi mieć swoją wartość nominalną, walory te są niepodzielne. W przypadku akcji mamy przeważnie do czynienia z ich zdematerializowaną postacią dematerializacja, czyli zapisem na rachunku, np. w biurze maklerskim. Rozróżnia się akcje na okaziciela i akcje imienne. Z punktu widzenia uprawnień akcjonariusza wyróżnia się akcje zwykłe i akcje uprzywilejowane, przy czym uprzywilejowanie może przybierać różne formy: zapewniać więcej głosów na walnym zgromadzeniu akcjonariuszy niż akcja zwykła, uprawniać do wyższej lub stałej i niezależnej od zysków przedsiębiorstwa dywidendy. Akcje mogą zostać wprowadzone na giełdę, stają się wtedy przedmiotem obrotu, co prowadzi do ustalenia kursu akcji, którego poziom zależy od podaży i popytu na nie.
Akcje preferencyjne (uprzywilejowane)
Akcje dające ich posiadaczowi większe prawa niż akcjonariuszom walorów zwykłych. Preferencje mogą wiązać się z otrzymywaniem wyższej dywidendy czy z korzystaniem z większej liczby głosów.
Uwaga: Od 2001 r. obowiązuje kodeks spółek handlowych, który nieco zmienia zagadnienia dotyczące uprzywilejowania. W części spółek jest takie uprzywilejowanie (podlegają starej ustawie), a w części nie ma i nie może być (podlegają nowej ustawie, która jeżeli już przewiduje uprzywilejowanie to mniejsze).
Akcje zwykłe
Akcje najczęściej występujące w spółkach akcyjnych, nie dające preferencji przy podziale zysku, przy likwidacji przedsiębiorstwa czy w głosowaniu na WZA. Akcja zwykła uprawnia do dywidendy na ogólnych zasadach oraz do wykonywania jednego głosu na walnym.
Akcjonariat
Posiadacze zarejestrowanych przez daną spółkę akcji.
Akcjonariat pracowniczy
Partycypacja pracowników we własności spółki, będącej ich miejscem zatrudnienia. Pracownik, będąc współwłaścicielem-akcjonariuszem, współdecyduje o zarządzaniu firmą. W Polsce obowiązujące w tej kwestii od 1990 r. przepisy dały pracownikom, spełniającym określone ustawą warunki, prawo do nieodpłatnego nabycia akcji ich prywatyzowanego przedsiębiorstwa (pracownicy mogą dysponować pakietem do 15 proc. akcji).
Akcjonariusz
Posiadacz akcji, które są częścią kapitału określonej spółki akcyjnej. Akcjonariusz odpowiada za zobowiązania spółki jedynie do wysokości swego wkładu (wartości swoich akcji). Posiada przy tym zagwarantowane prawo do udziału w zyskach spółki — dywidendy, udziału w walnym zgromadzeniu akcjonariuszy z możliwością uczestnictwa w głosowaniu, udziału w majątku spółki w razie jej likwidacji oraz prawa poboru akcji nowej emisji. Akcjonariusz może zbyć akcje, ale fizycznie nie może sprzedać części majątku spółki.
Akredytywa
Jest pisemnym zobowiązaniem banku do zabezpieczenia zapłaty określonej kwoty i w określonym terminie. Ma zapewnić sprzedawcę, dostawcę towaru, że odbiorca ma pokrycie na zamówienie. Akredytywę zwykle stosuje się w rozliczeniach międzynarodowych i w zależności od rodzaju transakcji dzieli się ją na eksportową i importową, niepotwierdzoną i potwierdzoną, odnawialną, zaliczkową, przenośną i wiele innych typów.
Aktuariusz
Specjalista w zakresie tzw. matematyki ubezpieczeniowej. Zajmuje się kalkulacją taryf ubezpieczeniowych, wyznaczaniem rezerw finansowych itp.
Aktywa (I)
Składniki majątku jednostki gospodarującej, zarówno trwałe jak i gotówka oraz lokaty, papiery wartościowe itp. Ze względu na możliwość szybkiego — lub nie — ich upłynnienia w celu uzyskania gotówki aktywa dzieli się na niepłynne — np. majątek trwały, który zalicza się też do aktywów niepracujących, oraz płynne i pracujące — np. papiery wartościowe. Dodatkowo, dzielą się na aktywa w walucie krajowej i walutach obcych.
Aktywa (II)
Suma składek wpłacanych do ř funduszu, które są przez niego inwestowane.
Aktywa netto funduszu
Wartość aktywów funduszu zmniejszona o jego zobowiązania (np. opłaty dla depozytariusza, transakcyjne, opłaty pokrywane przez klientów).
Akwizytor
Osoba zajmująca się pozyskiwaniem nowych klientów do funduszy inwestycyjnych. Na działalność musi uzyskać zezwolenie Urzędu Nadzoru nad Funduszami Emerytalnymi.
Alokacja
W ubezpieczeniach na życie z funduszem inwestycyjnym określa ona, jaka część składki przekazywana jest do funduszu inwestycyjnego, a jaka przeznaczana na zapewnienie ochrony ubezpieczeniowej.
Alokacja składki
Inwestowanie części składki wpływającej do OFE — pomniejszonej o prowizje funduszu i inne kwoty pobierane przez np. depozytariusza.
American Express
Organizacja międzynarodowa oferująca karty płatnicze. Współpracuje z bankami, ale nie jest ich własnością. Dlatego karty Am/Ex wydawane są na wniosek banków, wskazanym przez nie klientom. Firma oferuje dwa typy kart — zieloną i złotą, obie mają limit wydatków nominowany w dolarach amerykańskich i do obu przyznawany jest pakiet ubezpieczeniowy.
Analiza finansowa
Badanie stanów i procesów finansowych przedsiębiorstwa — ma m.in. określić, czy warto inwestować w daną firmę bądź przez udzielenie jej kredytu lub przez wykup akcji. Bada się w niej wynik finansowy, rentowność, efektywność i sytuację majątkową.
Analiza fundamentalna
Badanie spółki pod względem najważniejszych dla niej czynników, a także ocena jej na tle branży (innych firm podobnej wielkości) — oferty produktów, ich jakości w stosunku do ceny oraz technologii wytwarzania, ocena kadry zarządzającej firmy.
Analiza portfelowa
Dobór papierów wartościowych spółek do portfela inwestycyjnego, uwzględniający ich kondycję, możliwości finansowe i poziom akceptacji ryzyka inwestora.
Analiza SWOT
Badanie możliwości rozwoju firmy, podczas którego bierze się pod uwagę jej mocne i słabe strony, a także
analizuje szanse i zagrożenia.
Aport
Wkład niepieniężny wnoszony w celu pokrycia kapitału zakładowego spółki z ograniczoną odpowiedzialnością lub kapitału akcyjnego spółki akcyjnej. Aportem mogą być wszelkie prawa majątkowe jeżeli są zbywalne, np. prawo własności, użytkowanie wieczyste, know-how, weksel własny z poręczeniem wekslowym, majątkowe prawa autorskie, wynalazki i wzory użytkowe, projekty racjonalizatorskie i wierzytelności.
Aprecjacja
Wzrost wartości danej waluty w stosunku do innych walut.
APV (ang. adjusted present value)
Metoda wyceny i weryfikacji opłacalności przedsięwzięć, będąca pochodną wyceny metodą DCF. APV jest stosowana m.in. w przypadku dużej zmienności struktury finansowania spółki lub projektu inwestycyjnego w czasie. Pozwala ona na bardziej precyzyjne oszacowanie wartości projektu lub firmy, niezależnie od rodzaju i tempa zmian struktury finansowania.
Arbiter bankowy
Osoba powołana do rozstrzygania sporów pomiędzy bankami a ich klientami.
Arbitraż
Dokonywanie zmiany (kupna-sprzedaży) danych instrumentów finansowych w celu osiągnięcia zysku kursowego przez wykorzystanie różnic między ich ceną na różnych rynkach.
Ariston
Narzędzia służące w bankach do wykrywania oszustw kartowych w trakcie procesu autoryzacji transakcji.
Asset management
Zarządzanie aktywami na zlecenie klientów. Prowadzone przez wyspecjalizowane podmioty, których działalność polega na lokowaniu powierzonych im środków w instrumentach finansowych, w imieniu klienta i na jego rachunek.
Assistance
Dodatkowa umowa lub samodzielna polisa gwarantująca ubezpieczonemu pomoc techniczną, prawną i finansową towarzystwa ubezpieczeniowego w razie zaistnienia szkody. Assistance najczęściej powiązane jest z ubezpieczeniami autocasco, turystycznymi lub mieszkaniowymi.
ATM patrz: bankomat
Autocasco
Popularna nazwa nieobowiązkowego ubezpieczenia pojazdów od uszkodzeń i kradzieży.
Autoryzacja
Potwierdzenie, że klient dokonujący transakcji kartą posiada wystarczające środki do pokrycia należności. W tym samym momencie sprawdza się też ważność i prawdziwość karty.
A vista
Rachunek bieżący.