Asymetria uprawnień nie uzdrowi systemu

Marek Goliszewski
09-04-2002, 00:00

Dyskusja na temat systemu podatkowego często niesłusznie omija problemy związane z ordynacją podatkową, koncentrując się na przykład na wysokości stawek czy progach. Jednak duża część konfliktów i sporów pomiędzy podatnikami a organami skarbowymi wynika ze złych przepisów wspomnianej ustawy. Ordynacja uchwalona została 29 sierpnia 1997 r. i od tego czasu była nowelizowana już czternaście razy. Od samego początku budziła poważne kontrowersje ze względu na swe niedoskonałości.

Zabierając wielokrotnie głos w sprawie ordynacji, Business Centre Club zawsze wypowiadał się nie tylko w imieniu przedsiębiorców, ale w imieniu wszystkich obywateli płacących podatki. Krytykując obowiązujące zapisy ustawy, domagał się jej zmian pod kątem:

- zapewnienia zgodności ordynacji podatkowej z Konstytucją RP;

- zwiększenia ochrony interesu podatnika poprzez maksymalne zbliżenie postępowania podatkowego do postępowania administracyjnego, w którym pozycja obywatela w stosunkach z urzędem podlega specjalnej ochronie.

Przedstawiony obecnie przez Ministerstwo Finansów projekt obszernej, piętnastej już, nowelizacji ordynacji podatkowej (oraz zmian w osiemnastu innych ustawach) jest dokumentem kompletnym, ujmującym zmiany w sposób całościowy. Oto najważniejsze, korzystne zmiany, jakie niesie ten projekt:

- Zastosowanie się podatnika do urzędowej interpretacji prawa podatkowego (wydanej przez ministra finansów, a w indywidualnych sprawach — przez organa podatkowe) nie może podatnikowi szkodzić. Gdyby więc wykładnia okazała się niewłaściwa, to nie będą naliczane odsetki za zwłokę ani stosowane inne sankcje.

- Podatnik będzie mógł złożyć wniosek o przeprowadzenie u niego kontroli podatkowej, jeżeli zechce skorzystać z ulgi uwarunkowanej brakiem zaległości podatkowych. Dziś brak możliwości złożenia takiego wniosku stwarza zbyt duże ryzyko, by z ulg korzystać.

- Wprowadzony zostanie — postulowany między innymi przez BCC — nowy tryb wglądu organu skarbowego w konta bankowe podatnika. Wgląd będzie następował w drodze postanowienia, na które przysługuje zażalenie zgodnie z kodeksem postępowania administracyjnego. Zwiększy to poczucie bezpieczeństwa podatników i wprowadzi do procedury podatkowej element kontrolny.

- Możliwe będzie składanie deklaracji podatkowych w formie elektronicznej, z obowiązkowym podpisem elektronicznym.

- Inspektorzy kontroli skarbowej utracą uprawnienia organu podatkowego (będzie je miał tylko dyrektor UKS). Dotychczasowa praktyka wydawania decyzji o wymiarze podatku przez inspektorów w trakcie albo na zakończenie kontroli nie sprawdziła się. Zbyt wiele decyzji musiało być zmienianych w postępowaniu odwoławczym.

Z drugiej strony, projekt MF znacznie rozszerza odpowiedzialność osób trzecich (małżonków, krewnych i kontrahentów) za zobowiązania podatnika oraz rozszerza uprawnienia organów skarbowych do zabezpieczania mienia podatnika i związanych z nim osób. Zwiększa też zakres uprawnień organów skarbowych do interpretacji zdarzeń gospodarczych pod kątem ich intencji ewentualnego uszczuplania dochodów skarbu państwa. Na przykład nabywca rzeczy, których wartość przekracza 14 173,62 zł, odpowiadać ma za zobowiązania podatkowe sprzedawcy do wysokości wartości rzeczy. Intencją tego zapisu jest zapobieganie „ucieczkom w sprzedaż majątku” nierzetelnych podatników, jednak może on całkowicie sparaliżować obrót gospodarczy.

Przy analizowaniu projektu nowelizacji ordynacji, podstawowy niepokój wywołuje właśnie pogorszenie pozycji podatnika. Zdecydowane przerzucenie odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe na osoby trzecie (rodzinę i kontrahentów) stwarza nowe pola potencjalnego konfliktu pomiędzy podatnikami a organami skarbowymi. Wprawdzie resort finansów zapewnia, że wspomniane instrumenty będą używane w sytuacjach wyjątkowych, ale dotychczasowa praktyka wskazuje, iż uprawnienia aparatu skarbowego były wykorzystywane do bieżącego łatania budżetu kosztem podatnika i jego poczucia sprawiedliwości. Środowisko BCC oczekuje stworzenia rozwiązań, które trwale wyeliminują stosowanie takich nagannych praktyk.

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: Marek Goliszewski

Być może zainteresuje Cię też:

Polecane

Inspiracje Pulsu Biznesu

Puls Biznesu

Gospodarka / Asymetria uprawnień nie uzdrowi systemu