W naszej opinii oprócz bieżących wydarzeń wpływających na koniunkturę na rynkach kapitałowych, istotnym czynnikiem jest poziom awersji do ryzyka, skala ryzyka oraz konkurencja pomiędzy instrumentami finansowymi oraz rynkami.
Aby nieco przybliżyć powyższą zależność zestawiliśmy cenę do zysku (P/E) dla spółek z WIG20 oraz cenę do zysku dla 30-letnich obligacji Niemiec. P/E dla obligacji wyliczyliśmy poprzez oszacowanie odwrotności ich rentowności. Co do zasady wzrost niechęci do ryzyka powinien powodować wzrost ceny obligacji, powodując spadek jej rentowności i tym samy wzrost P/E obligacji.
W tym samym okresie wzrost ryzyka powinien wpływać na spadek cen akcji oraz oczekiwanych wyników implikując spadek P/E dla akcji. Na poniższym wykresie w drugiej połowie 2011 r. wystąpiło zjawisko opisywane powyżej, tzn. wzrosło P/E dla 30-letnich obligacji Niemiec (postrzeganych jako „bezpieczna przystań”) oraz spadło P/E dla akcji z WIG20 (postrzeganych generalnie jako bardziej ryzykowny instrument).
Generalnie oprócz typu instrumentu finansowego istotne jest również sklasyfikowanie kraju, ponieważ Niemcy i USA w ostatnim okresie są ujmowane z perspektywy globalnego sytemu finansowego jako bezpieczne przystanie, w których chroniony jest kapitał w niesprzyjających czasach. Spadek rentowności 30-letnich obligacji Niemiec do blisko 2,5% jest bezprecedensowy w 17-letniej historii i przyczynił się do historycznie bardzo wysokiej wartości P/E dla obligacji.
Warto dodać, iż w drugiej połowie 2011 r. zmiany P/E dla obligacji Niemiec oraz oczekiwanego P/E dla akcji z WIG20 dość wiernie uzupełniały się. Dlatego też, dla uchwycenia odwrotnego procesu warto obserwować rentowności obligacji Niemiec.
W naszej opinii zwrot na rentowności na obligacjach Niemiec byłby ważnym sygnałem uwiarygodniającym zwiększenie skłonności do ryzyka i stopniowego powrotu inwestorów na rynki akcyjne oraz zwiększenia ekspozycji na kraje rozwijające się, w tym i Polski.
Kombinacja historycznie wysokiego P/E dla obligacji Niemiec oraz relatywnie niskiego P/E dla spółek z WIG20 zdaje się w dłuższej perspektywie sprzyjać akcjom. W ostatnich tygodniach P/E dla spółek z WIG20 wzrosło i zachowanie rentowności 30-letnich obligacji Niemiec powinno dać odpowiedź czy powyższy wzrost był uzasadniony.