Przedsiębiorca zwykle może domagać się odszkodowania od kontrahenta, przez którego poniósł szkodę, np. poprzez celowe opóźnianie zawarcia umowy lub podanie nieprawdziwych informacji na temat odstąpienia od kontraktu. A czy przedstawiciele zawodów prawniczych również ponoszą konsekwencje swoich działań? W niektórych przypadkach - tak.
– Zarówno adwokat, jak i radca prawny ponoszą odpowiedzialność na analogicznych zasadach jak pozostali przedsiębiorcy. Wynika ona zarówno z umowy zawartej z klientem, jak i z art. 415 kodeksu cywilnego. Dodatkowo adwokaci i radcowie ponoszą odpowiedzialność dyscyplinarną zgodnie z kodeksami etyki przyjętymi przez ich samorządy prawnicze – mówi Mateusz Bogucki, radca prawny prowadzący własną kancelarię.
Różne konsekwencje
Przedsiębiorców interesuje przede wszystkim odpowiedzialność prawnika na zasadach ogólnych, wynikająca z art. 415 k.c., która jest podstawą do naprawienia poniesionej szkody. Sprawa sądowa przegrana przez klienta kancelarii lub negatywne dla niego skutki postępowania, np. obowiązek zapłaty kar umownych, nie zawsze oznaczają jakiekolwiek konsekwencje dla adwokata lub radcy prawnego. Zgodnie z przepisami ponoszą oni odpowiedzialność za swoje usługi tylko wtedy, gdy wyrządzą swojemu klientowi szkodę, przy czym musi ona powstać w wyniku źle wykonywanych obowiązków lub zaniechania działania.
– Innymi słowy, pełnomocnik odpowiada za przegranie sprawy tylko wtedy, gdy udowodnimy mu, że gdyby działał właściwe, zapadłoby korzystne rozstrzygnięcie dla klienta, co w praktyce nie jest zadaniem łatwym. Niezbędne jest także wykazanie poniesionej szkody i jej wysokości oraz związku poniesionej szkody z niewłaściwym działaniem lub zaniechaniem radcy prawnego lub adwokata – wyjaśnia Mateusz Bogucki.
Inaczej jest w przypadku możliwości nałożenia na prawnika kary w postępowaniu dyscyplinarnym. Nie ma tu znaczenia, który samorząd zawodowy on reprezentuje.
– Postępowanie to nie ma na celu wyrównania szkody, lecz ustalenie, czy prawnik dopuścił się zaniedbania i ewentualne wymierzenie mu adekwatnej kary - informuje radca.
Warto dodać, że prawnicy odpowiadają przed swoim samorządem zawodowym również za postępowanie naruszające zasady etyki lub godność zawodu.
Gdzie dochodzić roszczeń
Co powinien zrobić przedsiębiorca niezadowolony z usług adwokata lub radcy? Możliwe do podjęcia kroki zależą od rodzaju zachowania prawnika i jego skutków. Co do zasady, jeśli działał niezgodnie z przepisami, naruszył obowiązki lub zasady etyki i godności zawodu, rozczarowany jego postępowaniem klient może wystąpić ze skargą do okręgowej rady adwokackiej lub radcowskiej, właściwej dla danej kancelarii.
– Jeżeli klient nie poniósł szkody lub nie jest w stanie jej wykazać, pozostaje możliwość złożenia zawiadomienia o popełnieniu przez profesjonalnego pełnomocnika deliktu dyscyplinarnego – mówi radca.
Natomiast w sytuacji, kiedy przedsiębiorca poniósł szkodę przez niewłaściwe działanie prawnika, może wystąpić z powództwem do sądu albo roszczeniem do ubezpieczyciela – każdy radca i adwokat posiada polisę OC.
– W praktyce najlepszym rozwiązaniem jest zgłoszenie szkody do ubezpieczyciela. Może to pozwolić na załatwienie sprawy i wypłatę odszkodowania bez długotrwałego procesu. W sytuacji zgłoszenia szkody do ubezpieczyciela większe jest prawdopodobieństwo, że adwokat lub radca prawny uzna swój błąd, gdyż jego koszty poniesie ubezpieczyciel – informuje Mateusz Bogucki.