Niejasne przepisy VAT spędzają sen z powiek inwestorom, którzy chcą przekazać nieodpłatnie samorządom np. drogę, którą sami wybudują.
Pewien przedsiębiorca budował centrum handlowe. Za własne pieniądze doprowadził do niego drogę, by klienci wygodnie dotarli do obiektu. Następnie — zgodnie z wcześniejszą umową — nieodpłatnie przekazał powiatowi drogę wraz z infrastrukturą.
Prawnicy inwestora uważali, iż jego działania nie podlegają opodatkowaniu VAT, gdyż są związane z prowadzoną przez firmę działalnością. Na wszelki wypadek jednak biznesmen zwrócił się do urzędu skarbowego o interpretację.
Z kolei urząd skarbowy (a następnie izba skarbowa), uznając, że brak związku nakładów z prowadzonym przedsiębiorstwem, kazał firmie zapłacić VAT. Ta wniosła skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Sąd wprawdzie uchylił rozstrzygnięcia urzędników fiskusa, ale z innych przyczyn niż domagał się tego przedsiębiorca.
— Według sądu, stanowisko przedsiębiorcy we wniosku o wydanie interpretacji było błędne, choć z innych powodów, niż uważały organy podatkowe — mówi Tomasz Kozłowski z kancelarii Głuchowski, Jedliński, Rodziewicz, Zwara i Partnerzy.
Zdaniem mecenasa Kozłowskiego WSA rozszerzył obowiązek podatkowy na stan faktyczny nieobjęty przepisami ustawy o VAT, tj. nieodpłatne przekazanie towarów i świadczenie usług na cele związane z prowadzonym przedsiębiorstwem.
— Sąd wyprowadził ten obowiązek podatkowy wprost z VI Dyrektywy, co narusza nie tylko orzecznictwo Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, lecz także art. 217 Konstytucji. Według ETS bezpośrednio z dyrektyw dla obywateli mogą wypływać jedynie prawa, a nie obowiązki. Zgodnie zaś z art. 217 Konstytucji nakładanie podatków następuje wyłącznie w drodze ustawy — tłumaczy Tomasz Kozłowski.
Ocena wojewódzkiego sądu administracyjnego, jeśli nie zostałaby zmieniona przez Naczelny Sąd Administracyjny, byłaby wiążąca dla organów podatkowych. Dlatego ten zdecydował się skierować sprawę do NSA.
Okiem eksperta
Marcin Panek, doradca podatkowy z kancelarii White&Case
Przekazanie bez VAT
Nieodpłatne przekazanie towarów podlega opodatkowaniu VAT wyłącznie wtedy, gdy są one przekazywane na cele niezwiązane z prowadzonym przez inwestora przedsiębiorstwem. Gdy natomiast budowa infrastruktury i jej nieodpłatne przekazanie na rzecz gminy następuje w celu przyspieszenia prowadzonej inwestycji budowlanej lub jest warunkiem jej ukończenia, związek takiego przekazania z prowadzonym przez inwestora przedsiębiorstwem jest niezaprzeczalny.