W ofercie banków dla firm z segmentu MSP z rocznym obrotem nieprzekraczającym 5 mln zł, choć wiele się nie zmienia, można dostrzec efekty zaostrzania polityki kredytowej — pokazuje kwartalne zestawienie Comperii „Bankowy radar MSP”, przygotowane specjalnie dla „Pulsu Biznesu”. Na pewno standardem są już darmowe konta dla takich firm, choć nie zawsze bezwarunkowo.
Gdzieniegdzie tylko opłaty w IV kwartale ub.r. pojawiły się albo wzrosły w stosunku do kwartału wcześniej — np. w BNP Paribas konto kosztuje 30 zł, choć w III kwartale było darmowe przez kilkanaście pierwszych miesięcy, a BZ WBK zamiast 9,99 zł chce 25 zł. Ale rok temu było gorzej. Wtedy więcej banków wymagało opłat za konta, np. Millennium, BOŚ, Pekao, BPS, BGŻ, Credit Agricole i Nordea. Teraz są tam darmowe. Jedynie w Kredyt Banku było na odwrót — rok temu konto można było mieć za darmo, a teraz kosztuje 15 zł.
Zmiany można zaobserwować także w przypadku produktów kredytowych. Więcej banków w IV kwartale ub.r. podniosło prowizję i/lub oprocentowanie kredytu w koncie, niż je obniżyło. Natomiast w IV kwartale 2012 r. wiele banków proponowało niższe prowizje i oprocentowanie niż obecnie. Np. w Polbanku, gdzie rok temu prowizja wynosiła 0 proc., teraz jest na poziomie 1,5 proc., a oprocentowanie wzrosło z 9 do 11 proc. Jednak w wielu przypadkach koszty takich kredytów były wyższe niż teraz. Prowizja przy kredytach inwestycyjnych w ciągu kwartału wzrosła, m.in. w Alior Banku, MultiBanku i BPS. W Banku Pocztowym nawet dwukrotnie (z 1,5 proc. do 3 proc.).
Oprocentowanie porównać trudniej, bo banki w większości przypadków nie podają wysokości marży. Kwartał wcześniej były bardziej otwarte i częściej pojawiały się przynajmniej przedziały. Zmiany w kosztach kredytów potwierdzają jednak bardziej ostrożne podejście banków do kredytowania MSP. Ostrzejsza polityka kredytowa, jak zauważa Łukasz Wiejak, kierownik produktu w Gold Finance, dotyczy w szczególności rodzaju i jakości akceptowanych zabezpieczeń. Ale, jak widać, odbija się również na koszcie kredytu. Co więcej, banki poszerzyły katalog branż wykluczonych z finansowania.
— Obecnie działalność przedsiębiorstwa nie musi być związana bezpośrednio z branżą standardowo uważaną za ryzykowną (np. budownictwo, transport). Wystarczy, żeby według oceny banku była blisko tych branż, a już będzie miała problemy z otrzymaniem finansowania, niezależnie od osiąganych wyników finansowych — komentuje Łukasz Wiejak.
Na czym w takim razie banki mogą skupiać swoją uwagę? Można się spodziewać kontynuacji uatrakcyjniania ofert dla najlepszych klientów, czyli głównie wolnych zawodów. Jednym z najświeższych przykładów jest Getin Bank, który niedawno zwiększył kwotę finansowania dla takich podmiotów ze 100 do 250 tys. zł.
Ale metodą na przyciągnięcie klientów może być również lepsza oferta depozytowa. W IV kwartale ub.r. kilka banków podwyższyło oprocentowanie zarówno w przypadku lokat, jak i kont oszczędnościowych. Co ciekawe, konta oszczędnościowe są wyżej oprocentowane od depozytów — w zależności od banku średnie oprocentowanie sięga od 2,25 do 5,6 proc. Niestety, jak zauważają specjaliści z Comperii, takiego rozwiązania nie oferuje co trzeci bank obsługujący małych przedsiębiorców.
OKIEM EKSPERTA
Darmowy rachunek to standard
JACEK KASPERCZYK
analityk porównywarki finansowej Comperia.pl
W IV kwartale 2012 r. w ofercie banków dla małych firm nie zmieniło się wiele. Mogły one korzystać dokładnie z tych samych rozwiązań produktowych co w całym ubiegłym roku, czyli darmowych rachunków firmowych, kont oszczędnościowych, limitów w koncie czy też kredytów odnawialnych. Można jednak zauważyć, że banki, podobnie jak działo się to w całym 2012 r., skupiły się bardziej na promowaniu darmowych rachunków firmowych. Intensywna konkurencja na rynku usług bankowych oraz stale rosnące wymagania klientów spowodowały, że w tej chwili bezpłatne konto stało się właściwie standardem. Darmowe konta dla przedsiębiorców można znaleźć między innym w Banku Millennium, Banku Pocztowym, Deutsche Banku PBC czy też chociażby w Banku BGŻ.
Oczywiście, na rynku są banki, w których za odstąpienie od pobierania opłaty za rachunek firmowy klient musi spełnić dodatkowe wymagania — zapewnić odpowiednie saldo na rachunku lub też dokonać odpowiedniej ilości operacji z konta. Taka sytuacja występuje np. w Citi Handlowym, Getin Noble Banku oraz Polbanku EFG. Jeśli chodzi o kredyty i pożyczki, warto wspomnieć, że w najbliższym czasie należy oczekiwać spadku ich oprocentowania. Będzie to efekt obniżek stóp procentowych przez Radę Polityki Pieniężnej (listopad, grudzień ub. roku, a także wczorajsza decyzja RPP o obniżce o 0,25 pp.).