Składy i strefy wolnocłowe umożliwiają składowanie towarów przy jednoczesnym zawieszeniu należności celnych i podatkowych.
Strefy i składy wolnocłowe stanowią część obszaru celnego wspólnoty (lub budynki zlokalizowane na tym obszarze i wydzielone od pozostałej jego części), w których towary niewspólnotowe są traktowane jako towary nie znajdujące się na terytorium celnym wspólnoty. Warunkiem jest, że towary te nie zostały dopuszczone do obrotu lub objęte inną procedurą celną lub wykorzystane bądź zużyte niezgodnie z przepisami celnymi.
Strefy i składy wolnocłowe są tworzone głównie w portach morskich oraz lotniczych, które stanowią miejsca przeładunku dużych mas towarów. Podlegają one dozorowi celnemu. Ich prowadzenie wymaga uzyskania stosownego pozwolenia. Ponadto, podmiot prowadzący skład lub strefę wolnocłową jest zobowiązany do zapewnienia właściwej ewidencji umożliwiającej sprawowanie dozoru celnego.
Należy się spodziewać, że przystąpienie Polski do Unii Europejskiej spowoduje, że rola obecnie funkcjonujących wolnych obszarów celnych ograniczy się do umieszczania w nich towarów przywożonych spoza wspólnoty. Wewnątrzwspólnotowy obrót towarowy nie będzie bowiem podlegać należnościom celnym. Składy i strefy wolnocłowe będą jednak mogły być wykorzystywane nie tylko do czasowego składowania towarów przywożonych spoza obszaru Unii, które będą dopuszczane do obrotu w Polsce, ale również do czasowego składowania towarów niewspólnotowych przeznaczonych na eksport poza terytorium wspólnoty lub do wywozu do innego kraju UE. Przykładowo towar przywieziony statkiem do portu w Gdyni, który ma być następnie przeładowany i wywieziony do Rosji lub do Czech, będzie mógł być złożony w składzie lub strefie wolnocłowej bez konieczności uiszczania należności celnych i podatkowych w Polsce.
Aleksandra Kalinowska ekspert Ernst & Young