Dzisiaj, w warszawskim klubie Dekanta odbywa się zorganizowana przez Centrum Komunikacji Medialnej debata poświęcona tematyce transportowej. Najważniejszymi omawianymi zagadnieniami będą:
— zintegrowany system transportowy Warszawy i Mazowsza — Euro 2012,
— rola lotnisk Okęcie i Warszawa Modlin oraz lotnisk regionalnych na Mazowszu
— rozwój nowoczesnego transportu publicznego w tym szybkich połączeń kolejowych i drogowych,
— zintegrowany system zarządzania ruchem.
W spotkaniu, które odbywa się pod patronatem honorowym Marszałka Województwa Mazowieckiego, Prezydenta m.st. Warszawy oraz Przewodniczącego Rady m.st. Warszawy udział biorą: Adam Struzik — marszałek województwa mazowieckiego, Jerzy Miller — wiceprezydent m.st. Warszawy, Lech Jaworski — przewodniczący Rady m.st. Warszawy, Katarzyna Munio — koordynator Euro 2012 z ramienia Rady m.st. Warszawy, Wojciech Suchorzewski — profesor Politechniki Warszawskiej, niezależny konsultant oraz Janusz Piechociński — ekspert ds. infrastruktury. W panelu biorą także udział przedstawiciele spółek transportowych i firm infrastrukturalnych oraz mediów. Wśród nich są m.in.: Agnieszka Safuta-Pawlak — członek zarządu ds. realizacji inwestycji PKP Polskie Linie Kolejowe, Remigiusz Kobierski, dyrektor biura zarządzania wartością przedsiębiorstwa PP Porty Lotnicze, Dariusz Jasak — dyrektor branży I&S Siemens oraz Jacek Borek — senior manager w Accenture.
Jacek Borek
senior manager Accenture
W obliczu rosnącej liczby użytkowników transportu publicznego największym wyzwaniem stojącym przed firmami i instytucjami odpowiedzialnymi za jego sprawne funkcjonowanie jest dążenie do większej efektywności. Jak osiągnąć lepsze wyniki, angażując mniejsze zasoby? Nie wystarczą już inwestycje w infrastrukturę i flotę (choć są niezbędne). Równie ważne jest lepsze wykorzystanie istniejącej infrastruktury transportowej. Kluczem do sukcesu może być zintegrowany elektroniczny system biletowy (e-Ticketing).
Wielomodułowy i wielofunkcyjny elektroniczny system biletowy to rozwiązanie, które odniosło ogromny sukces na całym świecie. System, wykorzystując między innymi technologię kart chipowych („smart cards”), służy do elektronicznego pobierania opłat od użytkowników infrastruktury transportowej (autobusy, metro, kolej, tramwaje, parkingi, płatne drogi, mosty, opłaty za wjazd do stref ograniczonego ruchu, tzw. congestion charges itp.)
Elektroniczny system biletowy dostarcza firmom transportowym informacje o zachowaniach użytkowników, dzięki czemu możliwe jest lepsze wykorzystanie zasobów. Umożliwia również obniżenie kosztów obsługi gotówki oraz pozwala na dynamiczną wycenę usług, która wpływa na zachowanie klientów.
Kluczem do usprawnienia transportu publicznego jest lepsze zarządzanie dostępnymi zasobami i wprowadzenie zintegrowanego systemu biletowego. Pierwszy krok w tym kierunku to przeprowadzenie rzetelnej analizy kosztów i korzyści (w tym niemierzalnych, np. podniesienie poziomu życia i obsługi podróżujących). Analiza taka pozwala na ocenę realizacji planu na poszczególnych etapach inwestycji. Wyzwaniem nie jest technologia — jest nim zrozumienie korzyści i kosztów wynikających z wdrożenia systemu. Dlatego firma odpowiedzialna za realizację takiej inwestycji musi posiadać konkretne, praktyczne doświadczenie.
Zintegrowany elektroniczny system biletowy to korzyści finansowe nie tylko dla odpowiedzialnych za zarządzanie środkami transportu. E-Ticketing to przede wszystkim rozwiązanie, które podnosi jakość życia indywidualnych użytkowników całego systemu transportowego. Oto niektóre z tych korzyści:
Łatwość użycia i prosty sposób dokonywania opłat: maleje liczba kolejek do punktów sprzedaży biletów; podróżni nie muszą martwić się o to, czy mają przy sobie drobne; ta sama metoda płatności za przejazd wszystkimi środkami transportu.
Szybkość: pasażer nie traci czasu na zakup biletu — wystarczy przejść przez bramkę. Bezpieczeństwo: perony kolejowe i stacje metra dostępne jedynie dla pasażerów posiadających bilet są bezpieczniejsze; pieniądze zgromadzone na karcie mogą zostać zablokowane (np. w przypadku kradzieży). Umiejętne wdrożenie zintegrowanego systemu biletowego (e-Ticketing) jest szczególnie ważne w krajach, których gospodarki znajdują się w fazie dynamicznego wzrostu. Państwem takim jest niewątpliwie Polska, stojąca przed ogromnymi wyzwaniami związanym z organizacją Euro 2012. Zdefiniowanie dobrego standardu na tym etapie pozwoli na szybki rozwój kolejnych rozwiązań w przyszłości.
Krzysztof Niemiec
członek zarządu CTL Logistics
Otwarcie 1 stycznia 2007 r. infrastruktury kolejowej krajów UE dla wszystkich licencjonowanych przewoźników to wynik realizacji postanowień unijnego tzw. I pakietu kolejowego z 2001 r. Z ciekawego podsumowania jego wdrożenia, dokonanego przez Michaela Cramera, wynika, że w krajach, w których wprowadzono liberalizację w kolejowych przewozach towarów (w Niemczech, Wielkiej Brytanii, Holandii), wzrosły one znacząco, w przeciwieństwie do krajów zachowujących monopol w przewozach (Francja), gdzie odnotowano ich duży spadek.
Polska należy do krajów o rosnącym udziale przewoźników prywatnych w rynku. Zbliżanie się jego wielkości do 20 proc. rocznie stawia nas w europejskiej czołówce państw, które wdrożyły konkurencję w kolejowych przewozach towarów. Konkurowanie na rynku, poza ceną przewozów, musi dotyczyć szerszej oferty dla klientów. Pojawiają się więc projekty kompleksowej obsługi konkretnych przewozów, np. organizacji łańcuchów logistycznych, zakupu taborów pod adresowane przewozy, wspomagania procesów rozwiązaniami informatycznymi. Z pewnością konkurowanie to ważny element dla rozwoju przewozów. Wymusza również tak potrzebny branży postęp techniczny, a przecież zapóźnienie w tym obszarze jest znane.
Otwarcie rynku ma istotne znaczenie dla rozwoju kolejowych przewozów międzynarodowych. Ważne, gdyż w tym obszarze powszechnie oczekiwany jest największy ich wzrost. Firmą, która wcześniej przygotowała się na konkurencję w Europie, jest CTL Logistics. Z powodzeniem realizuje przewozy w Polsce i w Niemczech (sześciokrotny wzrost w I kw. br.!), rozszerzając działalność na kolejne kraje. Milion ton towarów rocznie przewożonych przez spółki z Grupy CTL ma swoją wymowę.
Euro 2012 wiąże się z planowanymi ogromnymi inwestycjami w infrastrukturę drogową i kolejową. Pojawią się więc znaczące potrzeby przewozu głównie kruszyw i materiałów budowlanych. To szansa dla przewoźników kolejowych. Szansa, którą muszą wykorzystać dla rozwoju swoich firm. W przeciwnym razie towary przewiozą, po polskiej infrastrukturze kolejowej, zagraniczni przewoźnicy. Organizacja tych przewozów to także pole do szerszej współpracy z przewoźnikami samochodowymi. Wielkość zapotrzebowania na materiały do budowy infrastruktury drogowej i kolejowej oraz potrzeba zapewnienia ciągłości dostaw spowodują konieczność ich składowania. Zatem transportem kolejowym przewożone będą na składowiska lokowane możliwie blisko budów, a dalej samochodami już na miejsca prowadzonych robót.
Co przemawia za optymizmem dotyczącym sprawnej obsługi zwiększonych przewozów?
Rosnąca konkurencja na rynku kolejowych przewozów towarów. Realne możliwości aktywności polskich firm na torach europejskich. Realizowane duże zakupy wagonów i bliskie finalizacji projekty dotyczące nowych lokomotyw. Zwiększanie potencjału przewoźników kolejowych przez zakupy i przejęcia firm. Przygotowania firm logistycznych do zdobycia kapitału, co zwiększy ich możliwości rynkowe.
Kazimierz Murawski
członek zarządu, dyrektor ds. marketingu i handlu PKP Cargo
Spółka PKP Cargo jest zainteresowana aktywnym włączeniem się w realizację przedsięwzięć gospodarczych związanych z EURO 2012. Dotyczy to zwłaszcza przewozów kolejowych przy budowie infrastruktury kolejowej i drogowej oraz obiektów sportowych.
W tym celu nawiązujemy już kontakty — przez zakłady przewozów towarowych w całym kraju — z lokalnymi komitetami organizacyjnymi EURO 2012 w miastach, które będą arenami wydarzeń sportowych. Linie kolejowe, zwykle przebiegające przez centra dużych miast, stwarzają doskonałą możliwość realizacji wszelkiego rodzaju przewozów w sposób przyjazny dla środowiska i bez komunikacyjnego chaosu wprowadzanego — szczególnie w dużych miastach — przez samochody ciężarowe.
Naszych potencjalnych partnerów biznesowych możemy zapewnić, że dysponujemy odpowiednią ilością taboru, także specjalistycznego, dostosowanego do wszelkiego rodzaju przewozów, zarówno konwencjonalnych, jak kombinowanych (w kontenerach i naczepach samochodowych), ciężkich i ponadgabarytowych, że przewieziemy każdą ilość dowolnych ładunków pewnie i terminowo i że kolej to przewozy bez kolein.
Jerzy Miller
wiceprezydent miasta stołecznego Warszawy
W działaniach związanych z opracowywaniem zintegrowanego systemu transportowego dla Warszawy i Mazowsza nie chodzi tylko o organizację EURO 2012.
Ze względu na to, że społeczeństwo staje się z roku na rok zamożniejsze, transport lotniczy będzie odgrywał bardzo istotną rolę, a zainteresowanie tą formą komunikacji będzie coraz większe. Okęcie nie zapewni odpowiedniej podaży — stąd pojawia się konieczność uruchomienia nowych lokalizacji. Między lotniskami natomiast należy utworzyć połączenie kolejowe, które zapewni najszybszy i najsprawniejszy transport — dlatego stawiamy na rozwój transportu szynowego.
Rozwój nowoczesnego transportu publicznego, w szczególności budowa II linii metra, modernizacja WKD i SKM oraz linii tramwajowych, przyczyni się do rozładowania napięć wywołanych przez zwiększony ruch samochodowy.
W nowoczesnym, zintegrowanym systemie transportowym Warszawy nie może też zabraknąć wykorzystania nowych technologii, między innymi w zakresie systemu sterowania ruchem czy elektronicznego biletu, obejmującego wszystkie środki transportu, a także parkingi Park & Ride.
Przy realizacji zadań z obszaru transportu będziemy otwarci na współpracę zarówno z podmiotami publicznymi, jak i prywatnymi.
Krzysztof Celiński
prezes zarządu PKP PLK
Trudno oczywiście wiązać inwestycje kolejowe na terenie Mazowsza i całej Polski wyłącznie z piłkarskimi mistrzostwami Europy w 2012 roku.
Od wstępnych założeń planów inwestycyjnych, powiązanych częściowo z umowami międzynarodowymi, do rozpoczęcia prac budowlanych, upływają lata. Wiąże się to z koniecznością dotrzymania warunków wszystkich procedur związanych z uzyskaniem finansowania z funduszy unijnych i z budżetu państwa, następnie z uzgodnieniami lokalizacyjnymi i środowiskowymi aż po poszczególne fazy projektowe: studium wykonalności i projekty budowlane.
Jeżeli zatem możemy dziś mówić o tym, że znaczna część inwestycji zostanie do roku 2012 ukończona, jest to wynik wieloletniej pracy rządu RP, Ministerstwa Transportu i innych resortów, Komisji Europejskiej oraz samej kolei. Jest to także rezultat polityki transportowej zakładającej zrównoważony rozwój różnych gałęzi transportu.
Lista miast, w których odbędą się mecze EURO 2012, nieprzypadkowo jest zbieżna z naszymi planami inwestycyjnymi. Warszawa, Gdańsk, Poznań, Wrocław, a także Kraków i Górnośląski Okręg Przemysłowy z m.in. Katowicami i Chorzowem to wielkie aglomeracje, a linie je łączące są najważniejszymi magistralami kolejowymi w naszym kraju. Jest więc pewne, że po meczu otwarcia mistrzostw w Warszawie — oby dla biało-czerwonych pomyślnym — kibice będą mogli udać się na dalsze rozgrywki koleją szybką i wygodną.
Przeznaczyliśmy do modernizacji z budżetu 2007-13 m.in. linie Warszawa — Gdynia i Wrocław — Poznań. Zakończone zostaną prace na linii Warszawa — Poznań. Dla Warszawy ten okres to przede wszystkim ważny dla stolicy i jej gości remont tunelu linii średnicowej w części przeznaczonej dla ruchu dalekobieżnego. Będzie to wymagało dostosowania stacji Warszawa Gdańska do przyjęcia setek pociągów. Sama linia średnicowa, przebiegająca w pobliżu planowanego Narodo- wego Centrum Sportu, po- zostanie ważną częścią jego infrastruktury, co również będzie wymagało prac przystosowawczych. Oba te zadania muszą być ukończone na długo przed mistrzostwami.
Drugie ważne dla Warszawy zadanie to budowa połączenia kolejowego z terminalem lotniczym na Okęciu. Podróżni z całego świata będą mogli szybko i bez uciążliwości związanych z ulicznymi korkami dotrzeć, w ciągu kilkunastu minut, z lotniska do centrum stolicy.
Przytoczone przedsięwzięcia to tylko część planów na okres przed EURO 2012. Spis zadań inwestycyjnych i remontowych jest bardzo długi, a jego realizacja pozwoli na przejazd między głównymi aglomeracjami pociągami wygodnymi, bezpiecznymi i szybkimi. Polska kolej będzie doganiała Eu- ropę.
Dariusz Jasak
dyrektor branży I&S Siemens
Korki i ogromne natężenie ruchu drogowego to stały problem dużych miast na całym świecie, także Warszawy, gdzie perspektywa Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej w 2012 roku nakłada na miasto szczególne zobowiązania.
Władze stolicy znalazły jednak rozwiązanie, decydując się na zainstalowanie nowoczesnego Zintegrowanego Systemu Zarządzania Ruchem, który pozwala na bieżąco rozwiązywać problemy na drogach, ale także, przede wszystkim, tworzyć plany komunikacji drogowej, nieodzowne przy obsłudze wielkich imprez masowych. Działanie systemu, w wielkim uproszczeniu, polega na optymalizowaniu ruchu na podstawie danych, aktualnych i prognozowanych, dotyczących liczby pojazdów oraz kierunków i pory ich przemieszczania się. Analiza tych danych, w połączeniu z danymi pogodowymi, umożliwia koordynowanie ruchu ulicznego w centrum miasta i na drogach dojazdowych.
System wskaże najkorzystniejsze trasy dojazdu oraz dostępne miejsca parkingowe kierowcom wybierającym się, na przykład, na sportową imprezę, a także najwygodniejsze objazdy tym, którzy będą chcieli ją ominąć.
Wszystkie informacje o bieżących i przewidywanych warunkach na drogach przekazywane są mieszkańcom miasta przez internet, a kierowcom — za pomocą tablic o zmiennej treści zainstalowanych przy drogach albo nad jezdniami.
Wyświetlane są na nich komunikaty o aktualnej sytuacji drogowej. System jest elastyczny, można go programować stosownie do sytuacji, na przykład do organizacji masowej imprezy w danej części miasta. Uwzględnia też sprawę bezpieczeństwa. Umożliwia zaplanowanie i udrożnienie szybkich tras przejazdu dla odpowiednich służb ratunkowych w razie awarii, wypadku czy ataku terrorystycznego.
System, którego twórcą i wykonawcą jest Siemens, będzie ważnym elementem wprowadzania ładu w publicznej przestrzeni Warszawy, co ma ogromne znaczenie dla miasta gospodarza EURO 2012. Ale dla mieszkańców i gości stolicy będzie to trwała inwestycja, z której będą korzystać przez wiele, wiele lat.
Stanisław Skalski
dyrektor ds. sprzedaży
Stadler Bussnang AG,
Szwajcaria
Szwajcaria i Austria wspólnie organizują Mistrzostwa Europy w Piłce Nożnej cztery lata przed Polską i Ukrainą. Z tego względu warto zapoznać się z koncepcją zintegrowanego systemu transportowego na EURO 2008, opublikowaną pod koniec maja w Bernie.
Mieszkańcy Szwajcarii najliczniej ze wszystkich Europejczyków korzystają z kolei. Powodem jest rozległa sieć kolejowa, częste i regularne połączenia, wygodne pociągi i atrakcyjne systemy taryfowe. Na przejazd z A do B wystarcza jeden bilet, nawet jeśli po drodze korzysta się z usług kilku przewoźników.
Rozkłady jazdy kolei regionalnych i autobusów są skoordynowane z rozkładem jazdy pociągów Intercity. Dodatkowo, w większych aglomeracjach korzystać można z biletów strefowych, ważnych na wszystkie środki transportu publicznego w danej strefie, łącznie ze statkami. W ofercie znajdują się różne abonamenty, jednym z najbardziej popularnych jest abonament uprawniający do kupowania biletów ze zniżką 50 proc. Korzystanie z kolei jest powszechnie akceptowane, co się objawia tym, że w pociągu można spotkać znanych ludzi polityki czy biznesu.
Organizatorzy EURO 2008 w Szwajcarii postawili sobie ambitne cele. Naczelne zadanie to maksymalna ochrona środowiska. Udział transportu publicznego w przewozach pasażerów związanych z EURO 2008 ma wynieść minimum 80 proc. w aglomeracjach i 60 proc. w ruchu dalekobieżnym, mimo wydajnej sieci autostrad i dróg publicznych. Największy przewoźnik kolejowy, SBB, deklaruje, że dowiezie każdego kibica na każdy mecz.
Po każdym meczu, w ciągu minimum 2,5 godziny, pociągi będą odwozić kibiców do każdego miejsca w kraju, aby jeszcze tego samego dnia (nocy) mogli wrócić do domu. Jednolity system sygnalizacji, jak również dodatkowy personel na stacjach ułatwią kierowanie potokami pasażerów.
Dodatkowe środki transportu skierowane będą do obsługi kibiców w miejscach publicznych, gdzie transmisje z rozgrywek wyświetlane będą na dużych ekranach.
Aby osiągnąć te ambitne cele, organizatorzy turnieju i przewoźnicy ściśle i efektywnie współpracują ze sobą. Przewiduje się dalsze ułatwienia dla kibiców i turystów. Po raz pierwszy w historii mistrzostw Europy bilet na mecz będzie uprawniał do bezpłatnego korzystania ze wszystkich środków transportu publicznego w całej Szwajcarii w dniu meczu i do godziny 12 następnego dnia. Dla gości turnieju i turystów niedysponujących biletem na mecz oferta przewiduje specjalne abonamenty uprawniające do 50 proc. zniżki w całej sieci, jak również bilety sieciowe ważne na czas turnieju: czerwiec 2008. Kupując bilet jednorazowy do miejsca rozgrywania meczu, będzie można bezpłatnie korzystać ze środków komunikacji miejskiej w tym samym dniu i do godziny 12 dnia następnego. Posiadacze abonamentów i biletów sieciowych będą korzystać z 50 proc. zniżki w Austrii, gdzie również przewiduje się wprowadzenie podobnego systemu.
Realizując hasło „Dwa kraje, jeden turniej”, w obu krajach system sygnalizacji na dworcach, lotniskach, drogach i stadionach zostanie zunifikowany. Informację o wszystkich tych zamierzeniach podano do wiadomości publicznej jednocześnie w Szwajcarii i Austrii.
Przewiduje się wprowadzenie dodatkowych pociągów około 6 godzin przed rozpoczęciem każdego meczu i do 1-3 godzin po meczu. Szczegółowe plany zostaną wypracowane po rozlosowaniu i ustaleniu planu rozgrywek.
Na dofinansowanie wspomnianych biletów rząd Szwajcarii i organizator turnieju, EURO 2008 SA, przeznaczyli w budżecie po 4 miliony franków szwajcarskich. Taką samą sumę przewiduje EURO 2008 SA na dofinansowanie biletów w Austrii. Tym samym organizator dofinansuje ofertę transportową w obu krajach sumą 8 milionów franków szwajcarskich. Sumę tę określono jako dobrą inwestycję w ochronę środowiska i stworzenie atrakcyjniejszej oferty dla pasażerów.
Sporządzając koncepcję systemu transportowego na EURO 2008, organizatorzy dokładnie analizowali i powoływali się na doś- wiadczenia z poprzednich mistrzostw Europy w Niemczech. Ich koncepcja przewiduje o wiele ważniejszą rolę kolei jako główne- go przewoźnika w czasie turnieju.
Pod względem powierzchni i liczby mieszkańców Mazowsze porównywalne jest ze Szwajcarią. Do 2012 roku jest jeszcze czas, by stworzyć kolei warunki pozwalające jej na przejęcie roli przewoźnika priorytetowego, a tym samym stworzyć rozwiązania ekologiczne i przyjazne dla pasażerów.
Adam Struzik
marszałek
województwa mazowieckiego
Szybki rozwój wojewódz- twa, a także organizacja EURO 2012, wymagają dobrze działającego i zintegrowanego systemu transportowego. Myślę tu zarówno o drogach, transporcie kolejowym, jakie o transporcie lotniczym.
Aby sprostać tym wyzwaniom, niezbędna jest dobra współpraca między samorządami, mająca na celu synchronizację działań oraz dostosowanie terminów realizacji już zaplanowanych działań do harmonogramu mistrzostw. W tym celu 8 maja odbyło się pierwsze wspólne posiedzenie zarządów: stolicy i samorządu województwa. Obie strony przedstawiły i skonsultowały zaplanowane przez siebie działania.
Wśród poruszanych tematów nie mogło zabraknąć kwestii lotnisk. Samorząd województwa aktywnie wspiera budowę sieci regionalnych lotnisk na Mazowszu. To nie tylko szansa na rozwój i ożywienie gospodarcze terenów, na których są zlokalizowane porty, ale także wyjście naprzeciw tendencjom rozwojowym tego sektora. W tym momencie posiadamy udziały w dwóch spółkach lotniczych — Modlin i Sochaczew. Lotniska w Modlinie, Radomiu i Sochaczewie decyzją Zarządu Województwa znalazły się także na liście tzw. projektów kluczowych w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Mazowieckiego na lata 2007-13. Zgodnie z planami, zadaniem lotniska w Modlinie będzie odciążenie Okęcia przez przejęcie m.in. tzw. tanich lotów, transportu towarów, czarterów oraz lotów nocnych. Pozostałe lotniska: Radom, Sochaczew i Mińsk Mazowiecki stworzą dopełniającą, subregionalną sieć połączeń lotnictwa cywilnego.
Oczywiście przed nami także wiele inwestycji dotyczących infrastruktury drogowej i kolejowej. Szczególnie w kontekście EURO 2012 i rzeszy gości odwiedzających stolicę konieczne będzie wzmocnienie transportu szynowego, który może być alternatywą dla zatłoczonych dróg. W tym celu konieczne wydaje się też włączenie kolei regionalnej do systemu komunikacji miejskiej i podmiejskiej. Wśród najpilniejszych inwestycji kolejowych znajduje się także uruchomienie linii kolejowej łączącej lotnisko w Modlinie ze stolicą i lotniskiem Okęcie.