Integracja systemów dopiero się zaczyna

Dorota Kaczyńska
opublikowano: 2003-05-20 00:00

W naszym kraju ewolucja systemów zarządzania jakością kierunku ich integracji dopiero się rozpoczyna. Niestety ciągle jesteśmy opóźnieni w stosunku do krajów Unii, w których łączenie systemów nie należy już do rzadkości.

— W Polsce stale widoczna jest dysproporcja pod względem liczby certyfikowanych systemów poszczególnych typów. Organizacje najpierw wdrażają te systemy, które zwrócą się w określonym czasie — twierdzi Wojciech Kozak z TÜV Nord Polska.

W Polsce zainteresowanie wdrażaniem systemów zintegrowanych jest jeszcze niewielkie w porównaniu ze skalą ich certyfikacji w krajach unijnych. Przyczyn takiego podejścia polskich organizacji jest kilka.

— Najczęściej jest to wynikiem słabej kondycji finansowej podmiotów gospodarczych. Brakuje im także motywacji ze strony rynku oraz władz — opowiada Wojciech Kozak.

Jednak, mimo przepaści dzielącej polskie i unijne firmy, zainteresowanie integracją systemów w naszym kraju zaczyna się zwiększać. Tym bardziej że w trakcie jednoczesnego wprowadzania kilku systemów znacznie maleją koszty ich wdrożenia.

We wszystkich certyfikowanych systemach zarządzania jest wiele elementów wspólnych i to stanowi główny argument za ich integracją.

— Wiele wspólnych procedur ogranicza nadmierną biurokrację, dzięki czemu systemy zintegrowane są bardziej sprawne od wdrażanych pojedynczo. Dodatkowo ich efektywność zwiększa właśnie element synergii — wyjaśnia Roman Zadrożny, dyrektor ds. certyfikacji Dekra-ITS.

Jako pierwszy wdraża się system zarządzania jakością ISO 9001, gdyż jest on obecnie najbardziej popularny zarówno w Polsce jak i w Europie.

— To dzięki systemom ISO 9001 obserwujemy zmiany w podejściu do zarządzania i to one uczą przedsiębiorców podejścia systemowego do zarządzania firmą. Kolejne wdrażane systemy są wyrazem bądź konieczności rynkowej, bądź też dojrzałości organizacyjnej — twierdzi Wojciech Kozak.

W zakresie łączenia systemów, zarówno w Polsce jak i za granicą, wyraźnie widać tendencję do integracji standardów zarządzania jakością i środowiskiem — ISO 14001. Dzieje się tak, ponieważ różnica między procedurami wprowadzania systemu środowiskowego i jakościowego jest niewielka. Jeżeli firma ma już system ISO 9001, to ISO 14001 staje się praktycznie jej uzupełnieniem.

— System bezpieczeństwa i higieny pracy (BHP) powinien być wdrażany jako trzeci lub co najwyżej jako drugi, razem z systemem zarządzania środowiskowego — dodaje Wojciech Kozak.

Jednak polscy przedsiębiorcy, w przeciwieństwie do unijnych partnerów, niezbyt interesują się certyfikacją systemów BHP, opartych na międzynarodowej normie OHSAS 18001 lub jej polskim odpowiedniku — PN-N 18001.

Mimo że integracja systemów, zwłaszcza na Zachodzie, stała się chlebem powszednim, specjaliści twierdzą, że na- wet rynek Europy Zachodniej nie korzysta jeszcze powszechnie z certyfikatu zintegrowanego.

Jak twierdzi Wojciech Kozak, jedną z przyczyn tego braku zainteresowania jest dowolność wyboru stosowanych systemów oraz zróżnicowane oczekiwania rynków poszczególnych państw.

— Na razie nie można mówić o certyfikacji systemów zintegrowanych, ponieważ nie stworzono dla nich odpowiednich norm akredytacji — twierdzi Roman Zadrożny.

Jednak naturalną tendencją jednostek certyfikacyjnych stanie się wkrótce oferowanie jako jednej z możliwości, systemu zintegrowanego, który będzie potwierdzony jednym, uniwersalnym certyfikatem.

— Dotychczas każdy system zwykle otrzymywał certyfi- kat drukowany jako odrębne świadectwo — dodaje Wojciech Kozak.

O ile możliwa wydaje się certyfikacja zintegrowanych systemów zarządzania jakością, środowiskiem i bezpieczeństwem, o tyle nie ma mowy o certyfikacji zasad Total Quality Management (TQM) czy europejskiego modelu doskonałości (EFQM).

— Uważam, że certyfikacja według zasad TQM nie stanie się normą m.in. dlatego, że brakuje odpowiedniej normy, która mogłaby stanowić punkt odniesienia. Brytyjczycy próbowali stosować taką normę, niestety ich wysiłki nie powiodły się — opowiada Wojciech Kozak.

Zdaniem Romana Zadrożnego, certyfikacja zasad TQM czy EFQM dokonuje się przede wszystkim w drodze różnych konkursów i nagród jakości. Najbardziej znane to nagroda im. Deminga, przyznawana w Japonii oraz amerykańska nagroda Malcolma Baldrige’a. W Polsce od kilku lat organizowany jest konkurs o Polską Nagrodę Jakości, który jest krajowym odpowiednikiem Europejskiej Nagrody Jakości.