Dla firm – i małych i dużych – ich prawnik nie jest już wyłącznie „kontrolerem” prowadzenia działalności w zgodzie z prawem. Obecnie szukają w nim doradcy, wręcz partnera przy podejmowaniu ważnych decyzji gospodarczych, a także dotyczących życia przedsiębiorstw i ich pracowników. Nastawienie na poszukiwanie rozwiązań, a nie słabych punktów, rozumienie funkcjonowania biznesu i trendów jego rozwoju, za którymi firma powinna podążać – to główne umiejętności oczekiwane od osób reprezentujących zawody prawnicze, na które zwracają uwagę respondenci tegorocznej, trzeciej już edycji badania „Prawnicy przedsiębiorstw w centrum procesów biznesowych”, przeprowadzonego przez kancelarię PwC Legal i Polskie Stowarzyszenie Prawników Przedsiębiorstw (PSPP).
Z raportu wynika, że równie istotne dla sprawnego wykonywania zadań powierzanych prawnikom przez ich firmy są: elastyczność, czyli zachowanie balansu pomiędzy bezpieczeństwem a ryzykiem, znajomość specyfiki branż, dla których pracują oraz strategiczne doradztwo rozumiane jako dostrzeganie określonych aspektów prawnych z perspektywy strategii firmy. Wszystkie tu i wcześniej wymienione cechy w skali ważności oczekiwanych kompetencji – ujętej w widełkach od 1 do 5 punktów – respondenci umieszczali w przedziale 4-5.
Dekada przemian
– Już w 2010 r. dostrzegaliśmy zmiany w oczekiwaniach przedsiębiorców i tym samym w charakterze naszej codziennej pracy. Specyfika zadań, jakie realizowaliśmy w firmach, coraz częściej różniła się od tradycyjnego doradztwa prawnego i wymagała od nas zupełnie nowych kompetencji, szczególnie biznesowych – mówi Waldemar Koper, prezes PSPP.
Prawnicy przedsiębiorstw biorą obecnie udział w rozwiązywaniu kryzysowych sytuacji już nie tylko w relacjach z klientami, ale całym otoczeniem biznesowym, a także wnoszą istotny wkład w opracowywanie strategii firmy, zarządzanie zespołami i w budowanie pozycji pracodawcy wśród obecnych i przyszłych pracowników. Wiele z tych zmian wiąże się m.in. z przejmowaniem odpowiedzialności za dodatkowe obszary działania firm, takie jak np. compliance czy z coraz większym ryzykiem związanym z wprowadzanymi przepisami. Nie bez znaczenia jest przy tym, aby radca firmowy miał także umiejętności komunikacyjne, pozwalające m.in. tłumaczyć język prawa na potrzeby biznesu oraz przekładać znajomość regulacji prawnych na coraz bardziej złożone stosunki gospodarcze. Na jego rolę wpływają też nowe warunki funkcjonowania biznesu w dobie pandemii COVID-19.
– Dostosowanie się do nowych warunków, zwłaszcza konieczność transformacji cyfrowej i wzmacnianie kompetencji cyfrowych, to był i jest warunek zwiększenia konkurencyjności firm i ich działów prawnych. Ich rola w tego rodzaju reorganizacji jest niezwykle istotna, gdyż każda zmiana procesu poprzez jego rozbudowę o komponent technologiczny wymaga analizy pod kątem regulacji prawnych. W konsekwencji rolą prawnika staje się wsparcie biznesu w określeniu procesów, które dzięki możliwościom, jakie daje rozwój technologiczny, staną się bardziej efektywne – zwraca uwagę Cezary Żelaźnicki, partner zarządzający kancelarią PwC Legal.
Specjalista spoza firmy
86 proc. badanych przyznaje, że praca działów prawnych wymaga obecnie szerszych i bardziej zróżnicowanych kompetencji i wiedzy biznesowej niż w przypadku kancelarii zewnętrznych. Prestiż profesji prawnika przedsiębiorstwa rośnie - takiego zdania jest 67 proc. respondentów.
Jednak nie znaczy to wcale, że firmy nie chcą sięgać na zewnątrz po prawną obsługę czy pomoc. Wręcz przeciwnie, na dodatek prawnicy przedsiębiorstw mają coraz większą autonomię w wyborze kancelarii, a firmy dysponują oddzielnym budżetem na ich wynagradzanie.
W ponad połowie badanych firm przy wyborze kancelarii zewnętrznych prawnicy nie są związani żadnymi odgórnie ustalonymi wytycznymi, jedynie jedna trzecia przedsiębiorstw ma ściśle określone procedury przetargowe. Ważnym czynnikiem decydującym o współpracy jest cena, specjalizacja, wypracowane relacje i reputacja w danej dziedzinie. Z raportu wynika, że 66 proc. (o 6 proc. więcej niż w badaniu z 2016 r.) ankietowanych działów prawnych regularnie współpracuje z zewnętrznymi kancelariami, 31 proc. czyni to sporadycznie, a tylko 3 proc. nie korzysta z tej pomocy. Obecnie, jak dotychczas, nadal najczęściej zlecanymi na zewnątrz zadaniami są postępowania sądowe i sprawy podatkowe.
W ocenie badanych największą wartością zewnętrznych kancelarii jest specjalizacja w konkretnej dziedzinie. Natomiast czynnikiem, który decyduje o zakończeniu współpracy z nimi, jest najczęściej brak efektywności.
Poznaj program konferencji online "Kodeks Spółek Handlowych", 13 stycznia 2021 >>