Sejm zaczyna prace nad zmianami w podatku od towarów i usług (VAT). Pierwsze czytanie nowelizacji zaplanowano na dziś. Ustawodawca zapowiada, że po jej wejściu w życie znikną m.in. wątpliwości co do tego, kto jest podatnikiem VAT.
Nie wszyscy podzielają ten optymizm. Podatnikami VAT są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. O tym, kto mieści się w tej definicji, decyduje zakres pojęcia działalnościgospodarczej. Obecnie zalicza się do niej także jednorazową czynność, która może oznaczać zamiar jej powtarzania.
Taki przepis z początkiem 2013 r. ma zniknąć. Ministerstwo Finansów (MF) uważa, że to korzystna zmiana. Nie będzie uznawanyza podatnika ten, kto dokonuje transakcji okazjonalnie. Taki problem ma wiele osób nieprowadzących działalności gospodarczej, które wyzbywają się majątku prywatnego.
Wątpliwości interpretacyjne rodzi wystawianie rzeczy na aukcjach internetowych czy sprzedaż gruntu zbywanego w częściach i w różnym czasie. O tym, czy sporadyczna sprzedaż jest uznawana przez urzędy skarbowe i sądy za działalność podlegającą VAT, decydują nierzadko intencje sprzedającego. W ocenie MF nowela pozwoli łatwiej ocenić, kiedy ktoś staje się podatnikiem VAT. Jak jednak zastrzega, zmieniona definicja nie oznacza, że nie będzie objęty tym podatkiem podmiot, który prowadząc działalność gospodarczą, wykona np. tylko jedną transakcję. Resort nie wyjaśnia, jak rozumieć to zastrzeżenie.
Definicja działalności gospodarczej w VAT
Obecnie
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnychi prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Po zmianach
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
OKIEM EKSPERTA
Definicja się zmieni, a dylematy pozostaną
MARIA KUKAWSKA
doradca podatkowy, partner, Stone & Feather Tax Advisory
Bezpośrednią przyczyną wprowadzenia zmiany w definicji podatnika są wyroki TS UE, które zapadły w sprawie polskiej. Chodziło o sprzedaż wielu działek przez rolnika w charakterze prywatnym i uznanie, czy to czyni go podatnikiem VAT. Z nowego przepisu usunięto fragment, że z działalnością zarobkową (podlegającą VAT) mamy do czynienia, także gdy czynność wykonano jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania jej w sposób częstotliwy. Tym niemniej ustawodawca zastrzega, że nie wyklucza to z grona podatników VAT tych, którzy prowadząc działalność, wykonają jednorazową transakcję. Nietrudno zatem oprzeć się wrażeniu, że stare dylematy pozostaną. Ustawodawca deklaruje, że nowa definicja ma pełniej uwzględniać dyrektywy VAT. Z tej perspektywy wydaje się, że chodzi o to, aby podatnikiem nazywać tylko tych, którzy profesjonalnie uczestniczą w obrocie gospodarczym (stanowią element rynku, wpływają na innych na tym samym rynku), a nie tych, którzy np. sprzedają prywatny majątek. W odniesieniu do osób z drugiej grupy zasadniczo przy transakcjach sprzedaży zastosowanie znajduje podatek od czynności cywilnoprawnych.