Jest wiele barier na drodze zrównoważonego rozwoju

Marek Matusiak
28-07-2000, 00:00

Jest wiele barier na drodze zrównoważonego rozwoju

Przy założeniu, że średnioroczne tempo wzrostu produktu krajowego brutto utrzyma się na poziomie 5 proc., w 2025 roku polska gospodarka może nieznacznie przekroczyć poziom reprezentowany wówczas przez gospodarkę grecką — wynika z długookresowej strategii trwałego i zrównoważonego rozwoju, opracowanej przez Rządowe Centrum Studiów Strategicznych. Jest to oczywiście jeden z hipotetycznych wariantów naszego rozwoju.

NIE BĘDZIE to jednak łatwe. Wprawdzie w latach 1994-98 średnie tempo wzrostu PKB wynosiło 6 proc., ale ostatnio wyraźnie osłabło — do 4,1 proc. w 1999 roku. Aby dorównać nawet najsłabiej rozwiniętym państwom Unii Europejskiej, trzeba pokonać liczne bariery rozwoju — szereg niekorzystnych zjawisk i tendencji, hamujących tempo rozwoju społeczno-gospodarczego i utrudniających w miarę szybką poprawę konkurencyjności naszej gospodarki.

JEDNĄ z najważniejszych barier jest relatywnie niski poziom innowacyjności polskiej gospodarki. Niepokojący jest nie tylko niski udział nakładów na działalność badawczo-rozwojową, ale również znaczny spadek zatrudnienia w dziale nauka i technika, co wynika z dużego ograniczenia w minionej dekadzie wydatków budżetowych na naukę (w 1999 roku stanowiły one zaledwie 0,45 proc. PKB, wobec 0,76 PKB w 19991 roku).

NIEKORZYSTNA jest także struktura wytwarzania PKB. W stosunku do krajów Unii Europejskiej charakteryzuje ją wyższy udział rolnictwa i przemysłu, a niższy — usług. W dodatku polskie rolnictwo, stosujące przestarzałe technologie, jest nieefektywne, zaś struktura przemysłu, nie dostosowana do potrzeb przyszłości, stwarza największe zagrożenie dla wzrostu udziału Polski w międzynarodowym podziale pracy. Małe znaczenie (około 15 proc. ogólu zatrudnionych w przemyśle, wobec 28-30 proc. w UE) mają dziedziny uznawane obecnie za najbardziej dynamizujące gospodarkę, związane z obsługą firm, przemysłami wysokiej techniki, wykorzystaniem wolnego czasu, ochroną zdrowia i środowiska.

OPRACOWANA przez RCSS długookresowa strategia trwałego rozwoju zwraca też uwagę, iż ważnym czynnikiem wpływającym hamująco na dynamikę rozwoju gospodarczego jest korupcja. Konieczność walki z jej objawami jest bezdyskusyjna, natomiast skuteczność podejmowanych działań — ciągle niewystarczająca.

WRACAJĄC jednak do spraw stricte gospodarczych — bardzo wysoka jest dekapitalizacja majątku trwałego, wynosząca w przemyśle blisko 54 proc., w tym maszyn i wposażenia aż 65 proc. To, a także niedostateczny stan infrastruktury technicznej — zwłaszcza w sektorze energetycznym i telekomunikacji oraz sieci kolejowej i drogowej, stwarza kolejne zagrożenie dla przyspieszonego rozwoju gospodarki.

ISTOTNYM hamulcem rozwoju jest deficyt obrotów na rachunku bieżącym. W głównej mierze wynika on z niskiej konkurencyjności oferty eksportowej, która jest efektem przestarzałej, tradycyjnej struktury produkcji. W polskim eksporcie dominują wyroby przetwórstwa surowcowego i wyroby pracochłonne, bardziej wrażliwe na wahania koniunktury.

NIEPOKOJĄCE są tendencje na rynku pracy. Bezrobocie staje się coraz bardziej istotnym problemem społecznym, oddziałującym równocześnie na sytuację gospodarczą. W końcu 1999 roku stopa bezrobocia wynosiła 13 proc., wobec 8,8 proc. w krajach Unii Europejskiej. W dodatku ma on charakter strukturalny.

DŁUGOOKRESOWA strategia trwałego i zrównoważonego rozwoju nie zawiera nowych diagnoz gospodarczych — nie wskazuje również nowych rozwiązań od dawna dobrze znanych problemów. Jej zaletą jest jednak pełne zestawienie wszystkich barier dalszego rozwoju Polski, co uświadamia, jak długa czeka nas droga do dorównania krajom Unii Europejskiej.

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: Marek Matusiak

Polecane

Inspiracje Pulsu Biznesu

Puls Biznesu

Gospodarka / Jest wiele barier na drodze zrównoważonego rozwoju