Kanon kultury narodowej idzie pod młotek

  • DI
opublikowano: 10-11-2021, 18:02

Trzy aukcje obrazujące bogaty dorobek sztuki i kultury polskiej odbędą się w listopadzie w Desie Unicum. 17 listopada pod młotek trafią obrazy rodu Kossaków, 18 listopada wylicytowane zostaną prace z najważniejszych cyklów stworzonych przez Jerzego Dudę-Gracza. Gusta dawnej Rzeczpospolitej Sarmackiej przywołuje aukcja z 22 listopada oferująca obrazy, stroje, mapy i arcydzieła rzemieślnicze. Aukcjom towarzyszyć będzie wspólna wystawa, na której bezpłatnie można obejrzeć licytowane prace.

Prezentowane 24 obrazy Juliusza, Wojciecha i Jerzego Kossaków stanowią rzadko spotykany przekrój malarskiego dziedzictwa jednego z najsłynniejszych rodów artystycznych w historii Polski. Od ponad 100 lat kojarzone z patriotyzmem i duchem narodowym, cieszą się rosnącym zainteresowaniem kolekcjonerów sztuki dawnej, sygnowanej nazwiskami powszechnie znanych i cenionych mistrzów. To właśnie do nich skierowana jest pierwsza stacjonarna aukcja poświęcona wyłącznie dziełom Kossaków. Podczas ubiegłorocznej aukcji online wiele wystawionych prac przedstawicieli trzech pokoleń krakowskiej rodziny pobiło rekordy cenowe, a jej łączny obrót przekroczył 330 tysięcy złotych. Najwyższą dotąd cenę za pracę Juliusza Kossaka zapłacono za cykl czterech akwarel „Polowanie na niedźwiedzia” („Scena z polowania na niedźwiedzie w Użoku”) z 1874 r. na aukcji Sztuka Dawna: XIX wiek, Modernizm, Międzywojnie w październiku 2018 roku: 1,1 mln zł.

Jerzy Kossak, „Zwiad” z 1929 r.
Jerzy Kossak, „Zwiad” z 1929 r.
Marek Krzyżanek

Najwyżej wycenianym obrazem nadchodzącej aukcji „Ród Kossaków” jest „Szkoła jazdy Stanisława Augusta Poniatowskiego” autorstwa Wojciecha, syna i ucznia Juliusza oraz ojca Jerzego. Estymacja cenowa pracy z 1883 r. wynosi 380-500 tys. zł. To wyjątkowy obraz w dorobku artysty kojarzonego ze scenami z udziałem ułanów, szwoleżerów i legionistów. Tym razem stworzył historyczną fantazję z czasów panowania ostatniego króla Polski. Jej tematem przewodnim uczynił konie, w których malowaniu osiągnął perfekcję. Mistrzowsko namalowane wierzchowce pojawiają się również w pracach Juliusza (m.in. „Jan Skrzetuski pod Zbarażem” z 1892 r.) oraz Jerzego (m.in. „Zwiad” z 1929 r.).

Jerzy Duda-Gracz, „Spacer infantki 1992 r.”
Jerzy Duda-Gracz, „Spacer infantki 1992 r.”
Marek Krzyżanek

Niezrównanym kronikarzem prowincji i małych miasteczek, głęboko wrażliwym na to, co się działo w Polsce, był Jerzy Duda-Gracz. Desa Unicum przygotowała monograficzną aukcję tego wybitnego malarza XX w. Unikatowy projekt objęty został merytorycznym wsparciem Agaty Dudy-Gracz, córki malarza. Na aukcji „Jerzy Duda Gracz. Chory na Polskę” zaprezentowanych zostanie 13 prac z najważniejszych cyków stworzonych przez artystę, w tym obraz „Wieś Kamion – Polska Szafa Trumienna”. Namalowany na dwóch skrzydłach szafy poliptyk z 1995 r. należy do cyklu Obrazów Prowincjonalno-Gminnych. Dwa mniejsze obrazy inspirowane są sarmackim portretem trumiennym, którego artysta był wielbicielem. To jedyne dwa portrety namalowane przez niego od tyłu. Większe obrazy przedstawiają duchy osób zapamiętanych przez przyrodę, wśród której żyły. Cena unikatowego dzieła estymowana jest na 250-300 tys. złotych.

Pas kontuszowy z manufaktury Jakuba Paschalisa XVIII w.
Pas kontuszowy z manufaktury Jakuba Paschalisa XVIII w.
Pawel Bobrowski

Kulturę Polski trudno wyobrazić sobie bez tradycji sarmackiej, której poświęcona jest aukcja „Dawna Rzeczpospolita. Sztuka. Tradycja. Kultura”. Podczas licytacji 22 listopada zaprezentowane zostaną zarówno obiekty stworzone w ówczesnej Rzeczpospolitej, jak i te nabywane za granicą. W tym pasy kontuszowe, staropolskie portrety, malarstwo religijne, mapy przedstawiające tereny dawnej Rzeczypospolitej, meble i wyroby z metali z bardzo rzadkimi przykładami pasów przeworskich. Jednym z ciekawych obrazów aukcji jest XVIII-wieczny portret młodego szlachcica z podgoloną głową w żupanie i kontuszu, przepasanego pasem kontuszowym, z paradną karabelą przy boku. W lewym górnym rogu obrazu widoczny jest herb rodowy: „Lubicz”.

Każdej aukcji towarzyszyć będzie wystawa w siedzibie Desy Unicum. Wstęp na ekspozycję jest bezpłatny. „Jerzy Duda Gracz. Chory na Polskę” będzie można oglądać od 23 października do 18 listopada 2021 r., „Ród Kossaków” od 8 do 17 listopada 2021 r., a „Dawna Rzeczpospolita. Sztuka. Tradycja. Kultura” od 10 do 24 listopada 2021 r.

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Polecane