Kurpiowskie lalki przed trybunałem

Joanna Barańska
opublikowano: 2007-01-26 00:00

Cała sprawa zaczęła się lat temu prawie czterdzieści, gdy powstał Browar Łomża i zaczął opatrywać piwo etykietami z wizerunkiem roztańczonej pary w strojach kurpiowskich. O znaki towarowe nikt nie dbał, bo wszystko państwowe. Czyli wspólne. Albo niczyje.

Zmienił się ustrój i browar uznał, że warto zadbać o swą własność przemysłową. No i dowiedział się, że laleczki nie podlegają rejestracji. Podobna, choć bardziej statyczna para znajduje się już w marce piwa Kurpie Doborowe browaru Brok-Strzelec, który jako żywo nie miał nigdy nic wspólnego z regionem kraju znanym jako Kurpie. Piwo warzy w Koszalinie, a siedzibę spółki ma w Krakowie. A zgłosił tę markę do rejestracji, gdy prowadził rozmowy o przejęciu Łomży. — Taka rejestracja oznacza, że żadna firma z kurpiowskiego rynku nie będzie mogła posługiwać się słowem Kurpie — jęknął rzecznik patentowy Łomży Mieczysław Fronczek i zaczął zabiegać o unieważnienie Kurpi Doborowych.

Ale… Łomży nie udało się udowodnić ani renomy laleczek, ani tego, że Brok zgłosił swe postacie w złej wierze. Ostatniej szansy należało więc upatrywać w tym, że — według prawa Unii — nie wolno zastrzec na rzecz jednego podmiotu ani nazwy regionu, ani oznaczenia wprowadzającego klientów w błąd co do pochodzenia towaru. I tylko jedno przeszkadzało uznaniu tego argumentu: w 2002 r., gdy Brok rejestrował markę, w Polsce obowiązywała ustawa o znakach towarowych, nieprzewidująca tych restrykcji. Urząd Patentowy i sąd pierwszej instancji były bezradne: znaku Broka unieważnić nie można! Nie ma odpowiedniego przepisu. Dopiero Naczelny Sąd Administracyjny zdenerwował się na... parlament opieszały we wprowadzaniu unijnego prawa.

Prawdą jest, że w 2002 r. wspomnianego zakazu w prawie polskim nie było. Ale też prawdą jest, że w 1991 r. Polska traktatem przedakcesyjnym zobowiązała się do wprowadzenia unijnego prawa. Jeśli nie zdążyła tego zrobić, to unijne dyrektywy stosuje się wprost. W 2002 r. istniała dyrektywa ze stosownym zakazem, Urząd Patentowy powinien ją zastosować i odmówić rejestracji Kurpi — oświadczył sędzia Andrzej Kisielewicz.

Teraz mamy już prawo własności przemysłowej, zawierające wspomniany zakaz. A laleczki Broka mają się dobrze, pół roku temu przeszły na własność Royal Unibrew Polska, który kupił Brok-Strzelec. Łomża używa laleczek razem z wyrazem „Łomża”. Precedensowy wyrok NSA — przeciwnie niż w Ameryce — nie stworzył obowiązującego prawa. Ale to nie znaczy, że nie można się na niego powoływać w przyszłości.

Joanna Barańska

[email protected]