Leasing czy kredyt

Krzysztof Wojciechowski
opublikowano: 2004-09-20 00:00

Leasingu i kredytu nie da się porównać wprost, w punktach lub w wartościach bezwzględnych.

Przedsiębiorca, który bez względu na różnice kosztowe i proceduralne woli mieć samochód lub urządzenie na własność, nie zainteresuje się takim porównaniem. Inne będzie podejście do długoterminowego zobowiązania przedsiębiorcy mającego na widoku duży kontrakt, a inne firm funkcjonujących bez zysku. Relatywność i stopień uszczegółowienia różnic — głównie podatkowych — nawet już w samym leasingu (zależnie od jego rodzaju) sprawia, że w zasadzie widoczne one są tylko dla księgowych i specjalistów leasingu. Niemniej, istnieją.

Leasing operacyjny

Leasing operacyjny to zdecydowanie najpopularniejsza forma leasingu w Polsce. Taką nazwą zwyczajowo określa się umowy leasingu, które spełniają warunki określone w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych (art. 17b. 1, analogiczne zapisy znajdują się w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych). Określają one minimalny okres trwania umowy leasingu (jest on powiązany z okresem amortyzacji i np. dla samochodów ciężarowych wynosi 24 miesiące). Drugim istotnym warunkiem jest to, że suma opłat leasingowych musi być równa lub większa od wartości początkowej przedmiotu leasingu.

Spełnienie warunków określonych w ustawie pozwala na uzyskanie pewnych korzyści podatkowych przez leasingobiorcę. W takiej konstrukcji każda opłata leasingowa stanowi jego koszt podatkowy, podczas gdy w przypadku zakupu przedmiotu kosztem dla przedsiębiorcy są odpisy amortyzacyjne. Tempo rozliczania kosztów w przypadku zakupu jest znacznie mniejsze niż w przypadku leasingu operacyjnego.

Weźmy za przykład samochód ciężarowy, którego stawka amortyzacji wynosi 20 proc. Zatem w ciągu dwóch lat użytkowania przedsiębiorca zalicza w koszty amortyzację: w przypadku zakupu — blisko 64 proc. wartości początkowej (zakładając tzw. amortyzację degresywną), w przypadku leasingu operacyjnego — około 80 proc. wartości początkowej. Jak widać, w tym okresie przedsiębiorca wykaże w zeznaniu podatkowym 16-40 proc. więcej kosztów.

Jest to analiza bardzo uproszczona i wskazująca jedynie część kosztów (związaną ze spłatą/amortyzacją wartości początkowej), jednakże pokazująca istotną korzyść w przypadku leasingu operacyjnego.

Należy zwrócić uwagę na jeszcze jeden aspekt — w przypadku samochodów osobowych podatnik może uznać jako koszt podatkowy amortyzację do 20 tys. euro. Jej część powyżej tej kwoty nie może zostać uznana za koszt podatkowy. (Czyli nabywając samochód osobowy za 30 tys. euro, właściciel amortyzuje kwotę 20 tys. euro, amortyzacja od pozostałych 10 tys. nie jest kosztem).

W przypadku leasingu operacyjnego kosztem jest cała opłata leasingowa, a więc upraszczając, ten limit niejako nie obowiązuje.

Leasing finansowy

W tej konstrukcji umawiający się ustalają, że amortyzacji przedmiotu dokonuje leasingobiorca, co sprawia, że jego koszty składają się z dwóch elementów: amortyzacji (tak samo jak przy zakupie) i części odsetkowej opłaty leasingowej (podobnie jak odsetki w przypadku kredytu).

Usługi leasingu podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT i niestety, w przypadku leasingu finansowego, ustawa VAT-owska wprowadzona na przełomie kwietnia i maja narzuciła obowiązek wystawienia faktury VAT przez finansującego z góry na wszystkie opłaty leasingowe. Oznacza to w praktyce, że na starcie umowy należy zapłacić VAT od wszystkich opłat za cały okres trwania umowy. Zatem wymaga to większych środków wykładanych przez leasingobiorcę na początku inwestycji. Obostrzenie to wpływa bardzo niekorzystnie na popularność tego rodzaju leasingu.

VAT a samochody osobowe

Ustawa o VAT wprowadziła własną definicję samochodu ciężarowego.

Otóż nie wystarczy, jak uprzednio, dysponować homologacją samochodu ciężarowego. Dla celów VAT pojazd musi spełniać określone wy-mogi dotyczące ładowności (art. 86 ustawy). Oznacza to, że wiele samochodów z tzw. kratką, mimo że posiada homologację ciężarową, nie spełniając wymogu ładowności dla celów VAT traktowanych jest jak samochód osobowy. To zaś powoduje dwie ważne konsekwencje — niemożność odliczenia VAT od paliwa i prawo do odliczenia jedynie 50 proc. VAT z faktury, nie więcej jednak niż 5 tys. zł łącznie. Oczywiście takie postanowienie podraża koszty zakupu i użytkowania samochodu osobowego. Leasing ma tutaj jednak tę przewagę nad zakupem, że część VAT nie podlegająca odliczeniu może zostać uznana za koszty podat-kowe.

Podatkowa gra

Podstawowa korzyść podatkowa dla leasingobiorcy to szybsze rozliczenie kosztów niż w przypadku nabycia. Dodatkowo w przypadku samochodów osobowych (co jest istotne dla pojazdów o wartości powyżej 20 tys. euro) cała rata oraz nieodliczona część VAT mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Ale o tym, czy przedsiębiorca wybierze leasing czy kredyt, mogą decydować uwarunkowania szczegółowe: po stronie przedsiębiorcy, np. jaka jest jego pozycja podatkowa (leasing operacyjny ma tutaj przewagę nad kredytem w przypadku podmiotów wykazujących dochód), po stronie podmiotów świadczących usługę, np. jaka jest marża banku i firmy leasingowej (czyli jakie są koszty tych form finansowania) i jaka jest procedura oraz czas otrzymania finansowania (często kredyt bankowy wymaga większej liczby dokumentów itp. i procedura uruchomienia trwa dłużej) i wreszcie sam przedmiot leasingu.

Krzysztof Wojciechowski

dyrektor departamentu strategii, jakości i rozwoju sprzedaży Raiffeisen-Leasing Polska