Mazowiecki rynek pracy kuleje

dr Adam Kołodziejczyk
30-03-2010, 11:55

Co trzeci pracownik restrukturyzowanych firm na Mazowszu źle ocenia sytuację na rynku pracy.

Mazowiecki rynek pracy jest oceniany raczej negatywnie - wynika z badania zrealizowanego przez Wyższą Szkołę Zarządzania Personelem i Millward Brown SMG/KRC w ramach projektu „Trendy gospodarcze a zmienność mazowieckiego rynku pracy”. 21,3% badanych oceniło sytuację na tym rynku jako bardzo dobrą i dobrą. Jako średnią, ani dobrą ani złą, blisko połowa badanych (49,7%). Jako złą i bardzo złą 29,7% badanych. Bardzo dobre oceny sytuacji na MRP wystąpiły rzadko, a bardzo złe nie zaistniały w ocenach respondentów wcale. Analiza zależności między ocenami sytuacji na mazowieckim rynku pracy a branżą pokazała, że tylko w jednym przypadku wystąpiło zróżnicowanie ocen na poziomie statystycznie istotnym. Dotyczyło to złych ocen na temat sytuacji w województwie mazowieckim pomiędzy branżami handel i usługi (26,1%) i budownictwo (18,3%). A zatem, w momencie realizacji badań ocena sytuacji na mazowieckim rynku pracy, z pozycji pracowników restrukturyzowanych firm, nie była zła, a w przypadku budownictwa nieco lepsza.

W myśleniu prospektywnym krótkookresowym (w ciągu najbliższych 12 miesięcy od momentu realizacji badań) dominowało wśród pracowników restrukturyzowanych przedsiębiorstw przeświadczenie o utrzymaniu się dotychczasowego status quo na rynkach pracy, czyli zachowanie stanu z połowy 2009 roku. Przeświadczenie takie wyraziła blisko połowa badanych. Większy odsetek optymistów, co do pozytywnego rozwoju sytuacji, odnotowano w odniesieniu do mazowieckiego (25,7%) niż krajowego rynku pracy (22,8%).

W prognozowaniu zmian na rynku mazowieckim mniej było też pesymistów (22,5%) niż w przypadku prognozy dotyczącej rozwoju sytuacji na rynku krajowym (25,7%). Generalnie zaś, przy dominacji prognoz o stabilizacji na obu ocenianych rynkach pracy, w przypadku województwa mazowieckiego, prognozy optymistyczne przeważały nieznacznie nad prognozami pesymistycznymi.

Atuty i słabości mazowieckiego rynku pracy

Zmienne charakteryzujące mazowiecki rynek pracy tworzą cztery czynniki, którym nadano następujące etykiety: czynnik 1 - wsparcie władz, czynnik 2 - korzyści z UE, czynnik 3 – bariery i czynnik 4 - otwartość MRP.

Wsparcie dla rozwoju rynku pracy ze strony władz krajowych, wojewódzkich i lokalnych według badanych nie było zgodne z ich oczekiwaniami. Nie oznacza to, że było ono oceniane negatywnie, ale raczej jako nieadekwatne do potrzeb firm znajdujących się w procesie restrukturyzacji i oczekiwań pracowników tych firm. Niedobór wsparcia ze strony władz ma swój wyrazisty profil. Brak oczekiwanego wsparcia władz jest najbardziej widoczny w branży handel i naprawy, w niewielkim stopniu w branży budownictwo, a w branży przemysł ciężki i lekki wsparcie władz miało już wyraźną wartość dodatnią.

Korzyści z przynależności do UE były najbardziej dostrzegane w branży budowlanej. W branży przemysłowej miały wartość ujemną, co można by nazwać nieadekwatnością pomocowych profitów w stosunku do potrzeb i oczekiwań badanych. Pozostałe dwa czynniki bariery i otwartość MRP miały w trzech branżach bardzo podobny, spłaszczony profil na poziomie zrównoważenia ocen pozytywnych i negatywnych.

Brak zaufania do „instytucjonalnych” źródeł informacji

Gdzie, pracownicy znajdujący się w obliczu utraty stanowiska pracy, poszukiwaliby informacji na temat pracy? Z badań wynika, że wszystkie z siedmiu podstawowych źródeł informacji są dla nich ważne, choć ich znaczenie jest już zróżnicowane.

Najwyższym uznaniem cieszyło się źródło: znajomi, rodzina i sąsiedzi (90,2% wskazań). Na drugim miejscu badani wskazali prasę lokalną (82,4%), a na trzecim Internet (76,0% wskazań). Dość wysokie odsetki wskazań uzyskały takie źródła informacji, jak prasa ogólnokrajowa (72,7,% wskazań) i PUP (69,3,7% wskazań). Rzadziej badani korzystaliby z takich źródeł informacji, jak: agencja pośrednictwa pracy (62,0% wskazań) i telewizja lokalna (56,6% wskazań). Mimo, że badani uznają wskazane powyżej źródła informacji za ważne, to jednak trudno nie zauważyć, że w przypadku kilku z nich istnieją jeszcze pewne rezerwy, jeśli chodzi o informowanie obywateli poszukujących pracy.

Statystycznie istotne zróżnicowanie gotowości do korzystania z informacji PUP odnotowano między branżą przemysł ciężki i lekki a budownictwo. Pracownicy branży budownictwo (24,9% wskazań) częściej niż ich koledzy z branży handel i naprawy (18,4% wskazań) raczej nie korzystaliby z informacji PUP. Takie istotne zróżnicowanie preferencji stwierdzono także w odniesieniu do prasy ogólnokrajowej między branżami przemysłu (25,6%) oraz handlu i napraw (18,9%). Częściej też raczej nie skorzystaliby z prasy ogólnokrajowej pracownicy handlu i napraw niż pracownicy restrukturyzowanych firm branży budowlanej.

Istotne bariery w zatrudnianiu

Pracownicy restrukturyzowanych firm dostrzegają różne bariery w zatrudnianiu. Największy odsetek badanych za taką barierę uznał zbyt duże świadczenia, które musi płacić do ZUS za pracownika pracodawca (52,9% wskazań), następnie brak znajomości języków obcych (51,1%), wygórowane oczekiwania pracownika odnośnie wynagrodzenia (35,8% wskazań) oraz wiek pracownika (także 35,8% wskazań).

Zmienna branża nie różnicowała zasadniczo odpowiedzi badanych na temat barier w znalezieniu pracy. Statystycznie istotne zróżnicowanie opinii odnotowano tylko w trzech przypadkach między branżą budownictwo a handel i naprawy - wyuczony zawód, brak doświadczenia i brak pełnej dyspozycyjności i tylko w jednym przypadku między branżą przemysł ciężki i lekki a branżą budownictwo - wyuczony zawód.

Zmienna płeć nie stanowi istotnej bariery w zatrudnieniu na mazowieckim rynku pracy. Odpowiedź zdecydowanie tak wybrało 3% respondentów z branży przemysł ciężki i lekki i tylko 2% z branży handel i usługi. Żadna z badanych osób reprezentujących branżę budownictwo nie wskazała, że jej płeć stanowi barierę w znalezieniu pracy.

Brak skłonności do emigracji zarobkowej

Na możliwość wyjazdu za granicę w poszukiwaniu pracy wskazało w sumie niewielu badanych - 44 z 946, co stanowi zaledwie 4,6% ogółu badanych. W tym tylko 8 respondentów jednoznacznie stwierdziło, że w ciągu najbliższych 12 miesięcy na pewno wyjedzie za granicę, a 38 (3,8%), wskazało, że planuje taki wyjazd w przeciągu najbliższych 12 miesięcy.

Odnotowany brak skłonności pracowników z regionu Mazowsza do wyjazdu zarobkowego za granicę potwierdzają odpowiedzi na pozostałe stwierdzenia określające zamiary badanych. 30,2% badanych raczej nie planuje wyjazdu za granicę a 60,5% na pewno w tym okresie nie wyjedzie. Skłonność pracowników do wyjazdu za granicę jest podobna w każdej z analizowanych branż, czyli znikoma.

Konkludując, w okresie dekoniunktury ekonomicznej na Zachodzie pracownicy mazowieckich firm nie są skłonni do migracji zarobkowej za granicę nawet, jeśli ich firma znajduje się w fazie restrukturyzacji. Pracownicy, którzy w najbliższych 12 miesiącach na pewno wyjadą do pracy za granicę lub planują taki wyjazd, w sumie 4,6% badanych, zamierzają się udać do kilku krajów zachodnioeuropejskich i Stanów Zjednoczonych. Są to (według wielkości wskazań): Niemcy, Norwegia i USA, rzadziej Holandia, Dania, Irlandia i Austria, Wielka Brytania i Belgia, Szwecja i Hiszpania. Kilka osób mimo deklarowanej chęci wyjazdu za granicę nie wskazało kraju, do którego zamierza wyjechać.

Wyjeżdżający lub planujący wyjazd za granicę w celach zarobkowych określili swój czas pobytu za granicą. Na dłużej niż 3 lata wyjedzie 3,7% badanych, a na stałe opuści kraj zaledwie 0,4%. Wybierając się za granicę do pracy 2,1% wyjeżdżających pozostawia rodzinę lub partnerów życiowych w kraju, a 1,7% planuje wyjechać z bliskimi sobie osobami.

Umiarkowanie optymistyczne prognozy na przyszłość

W związku z ocenioną jako dobra sytuacją na mazowieckim rynku pracy przeważały optymistyczne prognozy na przyszłość, w perspektywie najbliższych 12 miesięcy, w każdym z trzech poddanych ocenie kontekstów. Blisko 2/3 pracowników reprezentujących restrukturyzowane firmy z optymizmem postrzega swoją przyszłość osobistą (66,9%), przyszłość swojej firmy (66,4%) a także przyszłość swojej rodziny (62,1%).

Z pesymizmem patrzy w swoją osobistą przyszłość, co piąty badany (21,8%), na przyszłość swojej firmy nieco więcej (23,5%). Mimo generalnie zdecydowanej przewagi optymistycznych opinii, w każdym z trzech istotnych wymiarów życia ludzkiego, najmniej optymistycznie postrzegana była przez respondentów przyszłość swojej rodziny - 26,2% ocen pesymistycznych.

Jeśli chodzi o przyszłość firmy w perspektywie najbliższych 12 miesięcy, to najbardziej optymistyczne przewidywania odnotowano wśród pracowników restrukturyzowanych firm branży budownictwa. Z optymizmem i zdecydowanym optymizmem patrzy na przyszłość swojej firmy 70,0% pracowników tej branży. Dla porównania w handlu i naprawach 65,4% a w branży przemysłu ciężkiego i lekkiego 63,6%. Również przewidywania, co do przyszłości swojej rodziny są bardziej optymistyczne wśród pracowników branży budownictwa (65,7% wskazań). Dla porównania, w branży handel i naprawy optymistycznie patrzących na przyszłość rodziny było 61,8% badanych, a w przemyśle ciężkim i lekkim już tylko 58,7%.

Odmiennie przedstawiała się projekcja osobistej przyszłości badanych pracowników ze względu na zmienną branża: najmniej optymistyczne przewidywania wyrazili badani z branży budowlanej – 64%, a najbardziej optymistyczne z branży przemysłowej – 70%. W handlu i naprawach optymistycznie antycypowało przyszłość 2/3 badanych (67%).

 

Przedstawione w artykule opinie pracowników restrukturyzowanych firm na Mazowszu stanowią fragment raportu z badania zrealizowanego przez Wyższą Szkołę Zarządzania Personelem i Millward Brown SMG/KRC w ramach projektu „Trendy gospodarcze a zmienność mazowieckiego rynku pracy” w końcu sierpnia 2009, na próbie N=946 respondentów. Do badania dobrano firmy należące do trzech kluczowych dla rynku branż: przemysłu ciężkiego i lekkiego, budownictwa oraz handlu i napraw. W badaniu starano się, poprzez pracowników, ustalić przebieg zmian, które zaistniały w restrukturyzowanych firmach, określić sytuację aktualną na czas realizacji badań i dokonać projekcji rozwoju sytuacji w perspektywie najbliższych 12 miesięcy od momentu realizacji badań, czyli do III kwartału 2010 roku.


 

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: dr Adam Kołodziejczyk

Polecane

Inspiracje Pulsu Biznesu

Puls Biznesu

Gospodarka / Mazowiecki rynek pracy kuleje