Pod względem regulowania płatności SPOT znacznie odstawał od innych programów. Aż zajrzało nam widmo utraty pieniędzy…
SPOT z wydatkami na poziomie 101 mln zł (do końca sierpnia) plasował się na samym końcu wśród wszystkich pomocowych programów unijnych. Podczas gdy w ramach innych funduszy wydatkowano do sierpnia od 14 do 33 proc. środków, płatności SPOT wyniosły 2,21 proc. Ministerstwo Transportu zażegnało widmo utraty unijnych miliardów na drogi w ciągu miesiąca, prawie czterokrotnie przyspieszając finansowanie inwestycji. „Sukces” ogłoszono z pompą na październikowej konferencji. Przelewając na konta beneficjentów 92 mln EUR, przekroczono unijne minimum, bo gdyby wydatki były niższe niż 85 mln EUR, część środków wróciłaby do unijnej kasy.
„Ministerstwo Transportu dzięki pełnemu zaangażowaniu pracowników wywiązało się z tego obowiązku (wydania co najmniej 85 mln EUR — przyp. red.) już 29 września” — powiedziała Barbara Konrad, podsekretarz stanu ds. europejskich, cytowana w komunikacie zatytułowanym: „Fundusze unijne na infrastrukturę nie zagrożone”.
Gwałtowne przyspieszenie płatności i spełnienie unijnych limitów przez resort nic nie zmieniło w kwestii porównania SPOT z sześcioma innymi programami — płatności wynoszą nadal mniej niż 10 proc., czyli dużo poniżej średniej. W innych programach jest dużo lepiej. Przykładowo w SPO Rozwój Zasobów Ludzkich (umowy za 4,7 mld zł) wydatkowano do końca sierpnia 24 proc. środków, podobnie jak w ZPORR (Zintegrowany Program Operacyjny Rozwoju Regionalnego za 10 mld zł).
Głównymi beneficjentami SPOT poza Generalną Dyrekcją Dróg Krajowych i Autostrad i PKP są urzędy miejskie. Z tego programu finansowane są też inwestycje w bezpieczeństwo na drogach, m.in. wyposażenie policji i straży pożarnej. Beneficjenci realizują ponad 90 projektów finansowanych ze SPOT. Większość z nich ma wartość przynajmniej kilkudziesięciu milionów złotych. Inne programy realizują znacznie więcej, ale mniejszych projektów. Przykładowo z SPO Wzrost Konkurencyjności Przedsiębiorstw realizowanych jest 7 tys. projektów, SPO Rozwój Zasobów Ludzkich — 3 tys., a w ZPORR — aż 9 tys.
Programem SPOT zarządzało najpierw Ministerstwo Infrastruktury, potem Ministerstwo Transportu i Budownictwa, obecnie Ministerstwo Transportu.