Nowe prawo rzuca kłody pod nogi samorządom, są jednak sposoby na ominięcie przeszkód.
Grudniowe rozporządzenie ministra finansów, które od tego roku nakłada na samorządy obowiązek wliczania do zadłużenia oprócz kredytów i pożyczek także zobowiązań z umów w partnerstwie publiczno-prywatnym (PPP), nie musi zablokować inwestycji w tej formule. Kilka recept już znaleźli prawnicy.
— Jednym ze sposobów dla samorządów jest "ucieczka" w spółki komunalne, których zadłużenia nie wlicza się do limitu zadłużenia podmiotów publicznych [maksymalnie 60 proc. rocznych przychodów — red.]. Spodziewam się także, że większą popularnością będzie się cieszyć PPP w trybie koncesji na usługi i roboty budowlane. Wówczas zasadniczą część ryzyka ponosi koncesjonariusz, a strona publiczna może np. wnosić jedynie opłaty. Ale te mogą już być wliczane do długu — mówi Rafał Cieślak, wspólnik w Kancelarii Doradztwa Gospodarczego Cieślak Kordasiewicz.
Zdaniem Marcina Oszczaka, radcy prawnego z kancelarii CMS Cameron McKenna, rozporządzenie ministra finansów nie zalicza do długu samorządu wszystkich umów o PPP, ale tylko te, które mają wpływ na poziom całego długu publicznego. I odsyła do zaleceń Eurostatu.
— Zgodnie z decyzją Eurostatu, zobowiązania z tytułu umów PPP nie są zaliczane do długu sektora finansów publicznych, jeżeli partner prywatny przejmie na siebie ryzyko związane z budową oraz co najmniej jedno ryzyko: popytu lub dostępności — mówi Marcin Oszczak.
I podaje przykład inwestycji, w której gmina chce budować halę sportową w PPP w taki sposób, by partner prywatny wziął na siebie ryzyko budowy (np. opóźnienia inwestycji) i dostępności (np. jakość usług poniżej ustalonego poziomu).
— W tym przypadku umowa o PPP powinna przewidywać, że płatności na rzecz partnera prywatnego dokonywane będą dopiero z chwilą oddania hali do eksploatacji. Jeśli hala będzie eksploatowana przez partnera prywatnego poniżej standardów określonych w umowie, wynagrodzenie mu przysługujące powinno zostać stosownie obniżone — wyjaśnia Marcin Oszczak.