W zeznaniach podatkowych za 2012 r. podatnicy po raz pierwszy uwzględniają nową ulgę, związaną z odkładaniem pieniędzy na emeryturę w III filarze. Zgodnie z przepisami o podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT), wprowadzone w ubiegłym roku wpłaty na indywidualne konta zabezpieczenia emerytalnego (IKZE), są nagradzane przywilejem podatkowym w trakcie oszczędzania.
Nowa ulga pomniejsza podstawę opodatkowania. Od dochodu odlicza się oszczędności zgromadzone na IKZE w ciągu roku, którego dotyczy roczne zeznanie.
Limity wpłat i odliczeń
Nie są to dowolne sumy, przepisy wyznaczają górne granice możliwych wpłat. Ich łączna kwota nie może przekraczać 4 proc. podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne dla danej osoby za rok poprzedni, czyli w 2012 r. ważna była podstawa z 2011 r.
Ponadto wpłacane pieniądze nie mogą przewyższać 4 proc. kwoty ograniczenia rocznej podstawy wymiaru takich składek przyjętej dla wszystkich ubezpieczonych w roku poprzedzającym wpłaty. W 2011 r. ograniczenie wynosiło 100 770 zł, z czego 4 proc. to 4030,80 zł. Był to limit wpłat i zarazem odliczeń podatkowych w zeznaniach podatkowych za 2012 r.
—Sporządzając je, najpierw te odpisy wykazuje się w załączniku PIT/O, a potem kwotę wszystkich odliczeń wpisuje do rocznego PIT — przypomina Barbara Głowacka, prawnik, konsultant podatkowy w Instytucie Studiów Podatkowych. Z nowego uprawnienia mogą korzystać zarówno osoby rozliczające się według skali podatkowej, jak i prowadzące działalność gospodarczą opodatkowaną jednolitą 19-procentową stawką PIT. Pierwsi, jak co roku, rozliczają się na druku PIT-36, drudzy na PIT-36L. Ulga na IKZE przysługuje także przedsiębiorcom rozliczającym się ryczałtem ewidencjonowanym, którzy składali zeznania za 2012 r. do końca stycznia br.
Raport komisji nadzoru
Na razie za wcześnie na dane statystyczne o podatnikach, którzy skorzystali z nowej ulgi w zeznaniach za 2012 r. Z opublikowanego ostatnio raportu Komisji Nadzoru Finansowego wynika, że na założenie IKZE w 2012 r. zdecydowało się ponad496 tys. osób, a zasiliło je ok. 32 tys.
— Te dane wskazują na niską świadomość emerytalną Polaków, ale także pozwalają przypuszczać, że wiele osób nie zna tego produktu ani związanych z nim korzyści. Potwierdzają to wyniki Barometru Nordea z 2012 r. Oszczędzanie z myślą o przyszłości deklarowało 18 proc. badanych, a jednocześnie 64 proc. wskazywało na brak znajomości zasad funkcjonowania dobrowolnych funduszy emerytalnych (DFE). Dlatego rozpoczęliśmy akcję edukacyjną „Ostatni Dzwonek” — mówi Katarzyna Golińska, rzecznik prasowy Nordea PTE SA.
W 2012 r. do IKZE przeniesiono oszczędności z 2,5 tys. indywidualnych kont emerytalnych (IKE). Ta operacja nie jest opodatkowana. Przepisy uwzględniają fakt, że przeniesione kwoty mogły przekroczyć dopuszczalne granice wpłat na IKZE. W przypadku takich wyższych przelewów, podatnicy mogą w rocznym PIT odjąć od dochodu kwoty do wysokości limitu. Ten, kto nie odpisze wszystkich pieniędzy przelanych z IKE do IKZE, ma prawo nadwyżkę odliczać w kolejnych latach. Jednocześnie nie wolno mu wpłacać na IKZE dodatkowych pieniędzy.