Nowe podatki od łupków

PAWEŁ CHODZIŃSKI adwokat, doradca podatkowy, kancelaria Hogan Lovells
opublikowano: 2014-07-18 00:00

KOMENTARZ

W Sejmie trwają prace nad rządowym projektem ustawy wprowadzającej specjalny podatek węglowodorowy oraz podatek od wydobycia węglowodorów. Z niewielkimi poprawkami (art. 24 notowania cen srebra z giełdy nowojorskiej) Komisja Finansów Publicznych 9 lipca br. przyjęła projekt. Sprawozdanie Komisji zostanie przedstawione Sejmowi najprawdopodobniej na następnym posiedzeniu w dniach 22-25 lipca. Projekt wprowadza dwie nowe formy opodatkowania wydobycia węglowodorów:

Podatek od wydobycia ma zostać wprowadzony poprzez nowelizację ustawy o podatku od wydobycia niektórych kopalin (obecnie przedmiotem opodatkowania jest przede wszystkim srebro i miedź wydobywane przez KGHM SA). Podstawa opodatkowania wydobycia będzie ustalana jako iloczyn wydobytego gazu ziemnego lub ropy naftowej oraz średniej rynkowej ceny surowca (ustalana będzie ona co miesiąc przez ministra finansów). Wydobycie gazu ziemnego będzie opodatkowane stawką 1,5 proc. albo 3 proc. (w zależności, od jakości złóż), zaś w przypadku ropy naftowej odpowiednio 3 proc. oraz 6 proc. Nowy podatek będzie zbliżony w swojej konstrukcji do podatków pośrednich, szczególnie akcyzowego. W związku z tym pojawiły się istotne wątpliwości dotyczące zgodności Projektu z przepisami prawa unijnego, w tym w szczególności z tzw. dyrektywą horyzontalną. Wydaje się, iż w dalszym toku prac legislacyjnych winny one zostać wzięte pod uwagę.

Podatek od zysku — tzw. specjalny podatek węglowodorowy będzie zupełną nowością. Będzie on zbliżony do podatku dochodowego, istotną różnicą będzie jednak jego charakter kasowy (opierać się będzie na przychodzie rzeczywiście otrzymanym, a nie jedynie należnym).

Podstawą opodatkowania będzie zysk z działalności wydobywczej węglowodorów stanowiący nadwyżkę uzyskanych w danym roku podatkowym przychodów z działalności wydobywczej nad poniesionymi wydatkami kwalifikowanymi. Obliczenie specjalnego podatku węglowodorowego będzie miało miejsce przy zastosowaniu stawek uzależnionych od dochodowości projektów wydobywczych. W porównaniu z klasycznymi podatkami dochodowymi, ustawodawca zdecydował się na istotne ograniczenie prawa do odliczenia kosztów inwestycyjnych, wprowadzając kategorię tzw. wydatków kwalifikowanych, do których nie będą się zaliczały m.in. wydatki na zakup wartoś ci niematerialnych i prawnych (w tym licencji oraz patentów), składki z tytułu umów ubezpieczenia czy też wydatki na spłatę pożyczek (kredytów) w tym odsetek oraz prowizji i opłat. W konsekwencji może się więc okazać, że efektywna stawka obciążeń fiskalnych będzie znacznie wyższa niż prognozowane 40 proc.

Niewątpliwie korzystnym rozwiązaniem zawartym w Projekcie jest odroczenie płatności nowych podatków do 1 stycznia 2020 r. Jednak wraz z wejściem w życie proponowanych przepisów (1 stycznia 2015 r.) po stronie podatników powstaną liczne obowiązki ewidencyjne oraz w zakresie składania deklaracji miesięcznych i rocznych (jedynie w formie elektronicznej). Negatywnie ocenić należy złożoność nowego systemu opodatkowania oraz znaczne zwiększenie obciążeń administracyjno- -ewidencyjnych, jak również liczne wyłączenia na liście wydatków kwalifikowanych czy też wprowadzenie cen referencyjnych w podatku od wydobycia i w efekcie ustalanie podstawy opodatkowania w oderwaniu od dochodowości projektów wydobywczych. Poważne wątpliwości budzi również częściowa niezgodność Projektu z prawem unijnym.