Pierwszą przeszkodą na drodze do uzyskania kredytu hipotecznego od stycznia przyszłego roku będzie konieczność posiadania wkładu własnego w wysokości 5 proc. wartości mieszkania — to wymóg znowelizowanej Rekomendacji S. W kolejnych latach Komisja Nadzoru Finansowego (KNF) będzie podnosiła wysokość obowiązkowego wkładu własnego do docelowych 20 proc. w 2017 r.
![WYŻSZA ZDOLNOŚĆ: Od 2014 r. wzrośnie zdolność kredytowa. Będzie to wynikało
z wydłużenia okresu spłaty. Wówczas rodzina 2+1 zarabiająca 5 tys. netto i nie mająca
innych zobowiązań będzie mogła pożyczyć od banku około 430 tys. zł — mówi Michał
Krajkowski, główny analityk Domu Kredytowego Notus. [FOT. WM] WYŻSZA ZDOLNOŚĆ: Od 2014 r. wzrośnie zdolność kredytowa. Będzie to wynikało
z wydłużenia okresu spłaty. Wówczas rodzina 2+1 zarabiająca 5 tys. netto i nie mająca
innych zobowiązań będzie mogła pożyczyć od banku około 430 tys. zł — mówi Michał
Krajkowski, główny analityk Domu Kredytowego Notus. [FOT. WM]](http://images.pb.pl/filtered/1924e1ef-9265-49bf-861a-9b21fac6cb5a/c58fe25a-fbf5-512c-a616-20923f100afd_w_830.jpg)
— Już pierwszy próg oznacza dla wielu osób barierę nie do pokonania i przekreśla możliwości otrzymania kredytu, a co za tym idzie — kupna mieszkania. Kupujący lokale np. o powierzchni 50 mkw. będą musieli mieć oszczędności wysokości prawie 19 tys. zł w Warszawie, 16,5 tys. zł w Krakowie i ponad 15 tys. zł w Poznaniu czy Wrocławiu. Nie są to małe pieniądze, a łatwo policzyć, jakie będą koszty wkładu własnego w kolejnych latach — mówi Michał Świderski ze Skanska Residential Development Poland.
Zmiany w przepisach
Z raportu przygotowanego przez Konfederację Przedsiębiorstw Finansowych, firmę Expander i Dom Kredytowy Notus wynika, że w II kwartale 2013 r. aż 36 proc. kredytów udzielonych za pośrednictwem tych dwóch firm doradczych, miało wkład własny niższy od 5 proc.
— Największy kłopot w uzyskaniu kredytu od stycznia 2014 r. mogą mieć osoby młode kupujące pierwsze mieszkanie. Mimo to wydaje się, że Rekomendacja S nie powinna znacznie wpłynąć na dostępność kredytów hipotecznych. Część kupujących ma wymagane oszczędności, ale dotychczas wolała je przeznaczyć na inne cele, np. urządzenie i remont mieszkania. Pewnym rozwiązaniem może być posiłkowanie się kredytem gotówkowym lub pożyczką od rodziny, a dla części osób nowy program dopłat Mieszkanie dla Młodych (MdM). Deweloperzy mogą również wesprzeć te osoby, np. poprzez oferowanie karty prezentowej do marketu budowlanego, która pozwoli pokryć koszty wykończenia mieszkania — ocenia Aleksandra Łukasiewicz, doradca zarządu Expander Advisors.
Inne zmiany, które wprowadza znowelizowana Rekomendacja S, to m.in. wydłużenie na potrzeby liczenia zdolności kredytowej okresu spłaty kredytu z 25 do 30 lat oraz zniesienie limitów stosunku raty do dochodu.
— Wydłużenie okresu spłaty o 5 lat będzie oznaczało wzrost maksymalnej dostępnej kwoty kredytu o około 5-7 proc. Z kolei zniesienie limitów narzucanych przez KNF nie przełoży się na wzrost zdolności kredytowej, bo przy jej obliczaniu bank musi kierować się nie tylko wskaźnikiem DTI (stosunek raty do dochodu netto), ale także kwotą, jaka pozostanie klientowi po zapłaceniu rat. Przykładowo: osoba, która zarabia 2,5 tys. zł netto i tak nie dostanie kredytu z ratą wyższą niż 1,2- 1,5 tys. zł, co oznacza DTI na poziomie 60 proc., bo po zapłaceniu rat musi zostać minimum 1 tys. zł na życie. Zatem bank, mimo iż Rekomendacja S na to pozwala, takim klientom nie będzie podnosił limitu DTI i nie przełoży się to na wzrost zdolności kredytowej — wyjaśnia Michał Krajkowski, główny analityk Domu Kredytowego Notus.
W oczekiwaniu na dopłaty
Kolejną zmianą od początku 2014 r., na którą czeka wielu kredytobiorców, jest wprowadzenie nowego programu dopłat do mieszkań MdM, następcy popularnej Rodziny na swoim (RnS). Mimo że nowy program z pozoru jest bardzo podobny do RnS, jest kilka różnic, o których warto wiedzieć. Grupa beneficjentów zostaje taka sama, z tą tylko różnicą, że limit wieku (do 35 roku życia) dotyczy nie tylko rodzin i singli (tak jak było w przypadku RnS), ale również osób samotnie wychowujących dziecko. Często podnoszonym argumentem przeciwko programowi MdM są mniejsze dopłaty, w postaci 10 lub 15 proc. wkładu własnego. Jednak czynnikiem, który w największym stopniu będzie ograniczał możliwość skorzystania z programu, jest podaż mieszkań. Na kredyt będzie można kupić tylko nieruchomości z rynku pierwotnego. Najistotniejszą zmianą jest to, że co roku będzie ustalana pula pieniędzy, jakie mogą zostać przeznaczone na dopłaty, co oznacza, że po udzielaniu odpowiedniej kwoty kredytów i wyczerpaniu pieniędzy program zostanie zawieszony, a kupujący będą musieli poczekać do następnego roku. W pierwszym roku będzie to 600 mln zł.
— Zgodnie z szacunkami Ministerstwa Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej ze wsparcia skorzysta ponad 23 tys. kredytobiorców. Porównując z RnS i biorąc pod uwagę istotne różnice między programami (brak rynku wtórnego) można przypuszczać, że pieniądze na dopłaty nie wyczerpią się w kilka miesięcy. W 2012 r. udzielono ponad 45 tys. kredytów z rządowym wsparciem, ale ponad 21 tys. na mieszkania z rynku wtórnego. Wyłączenie tego rynku powinno spowodować, że pieniądze przewidziane w MdM nie wyczerpią się zbyt szybko. Jednocześnie na początku 2014 r. może się zwiększyć zainteresowanie kredytami z dopłatą. Wielu klientów wstrzymuje się z zaciąganiem kredytu, czekając na start programu — prognozuje Michał Krajkowski.