Ostatnie zadanie

Jacek Zalewski
opublikowano: 2006-10-30 00:00

W tygodniu rozciętym Wszystkimi Świętymi, gdy następuje największa w całym roku migracja Polaków, tempo życia publicznego słabnie — ale tylko trochę. Na przykład dla Trybunału Konstytucyjnego (TK) ten tydzień jest wyjątkowy i bardzo pracowity, jako że 5 listopada kończą się 9-letnie kadencje trzech sędziów — prezesa Marka Safjana, Teresy Dębowskiej-Romanowskiej i Mariana Zdyba. Notabene już 1 grudnia upływają kadencje trzech kolejnych sędziów.

Bracia Kaczyńscy od przejęcia władzy w Polsce potraktowali orzeczenia TK niczym kłody rzucane pod nogi ich mitycznej IV Rzeczypospolitej i niecierpliwie czekali na możliwość wyboru „własnych” sędziów. Trzeba jednak przyznać, że pierwsza ich transza, zatwierdzona w piątek przez Sejm, została w 2/3 przyjęta w odbiorze społecznym dobrze —na Marii Gintowt-Jankowicz i Wojciechu Hermelińskim „mucha nie siada”. Jedynie wybór wicemarszałka Marka Kotlinowskiego, czyli „sędziego z defektem”, jest oczywistym łupem politycznym koalicji. Ale to syndrom wyborów uzupełniających do TK w całej minionej dekadzie — sejmowa większość, której trafiało się obsadzanie zwolnionego miejsca, często wstawiała tam swoich polityków, oczywiście prawników spełniających warunki. Właśnie tak zostali wybrani Jerzy Stępień (AWS, teraz zapewne zostanie prezesem TK), Marek Mazurkiewicz (SLD) czy Janusz Niemcewicz (UW).

Trybunał zakończy działalność w starym składzie wydaniem dwóch orzeczeń o ogromnym znaczeniu. Dzisiaj ogłoszony zostanie wyrok w sprawie artykułów 212 i 213 kodeksu karnego, umożliwiających karanie dziennikarzy za rozpowszechnianie zarzutów mogących „narazić na utratę zaufania” na przykład polityków — także wtedy, gdy owe zarzuty są całkowicie prawdziwe! Zwłaszcza w obecnej sytuacji polskich mediów wyrok Trybunału będzie miał kapitalne znaczenie dla obrony wolności słowa.

Ale prawdziwym finałem, oczekiwanym z napięciem przez klasę polityczną, będzie rozprawa w piątek 3 listopada, kiedy zbadana zostanie konstytucyjność nowelizacji samorządowej ordynacji wyborczej. Pamiętamy, że ustawa ta spowodowała pęknięcie Sejmu i bojkot obrad, ale w końcu została w przyspieszonym tempie przeforsowana. Jej największym złem jest nie tyle sumowanie wyników zblokowanych list (to rzecz umowna, w ordynacjach wyborczych dopuszczalna), ile przechwytywanie głosów oddanych na słabszą partię, która nie przekroczyła progu, przez silniejszych partnerów z grupy! To niesłychana polityczna arogancja koalicji rządowej, wypaczająca intencje wyborców — ale czy również niekonstytucyjność?

Bez względu na jego treść piątkowy wyrok i tak nie będzie miał zastosowania do wyborów odbywających się 12 listopada. Orzeczenia TK wchodzą w życie z dniem ich ogłoszenia, przy czym mogą określać późniejsze terminy utraty mocy zakwestionowanych przepisów. Według Konstytucji „podlegają niezwłocznemu ogłoszeniu”, ale w praktyce datę orzeczenia Trybunału dzieli od daty Dziennika Ustaw 7-10 dni — taki jest od dawna standard. O dacie publikacji decyduje Rządowe Centrum Legislacji i można postawić każde pieniądze, że orzeczenie TK wydane 3 listopada nie zostanie ogłoszone do 10 listopada, lecz najwcześniej 13 listopada — czyli stanie się musztardą po kiełbasie (wyborczej).