Pieniądze na wraki

Emil Górecki
opublikowano: 2006-11-22 00:00

Już w przyszłym roku NFOŚiGW będzie udzielał dotacji i pożyczek ze środków pochodzących z tzw. opłaty recyklingowej. Ma na ten cel około 287 mln zł.

Ustawa Prawo ochrony środowiska zobowiązała każdy podmiot wprowadzający na polski rynek samochód do wpłacenia na konto funduszu 500 zł na poczet przyszłego recyklingu. Z opłat zwolnione są jedynie przedsiębiorstwa, które wprowadzają na rynek powyżej 1000 samochodów rocznie. W zamian za to muszą stworzyć sieć stacji recyklingowych, by każdy, kto kupił od nich auto, miał do najbliższej stacji nie dalej niż 50 km.

Wirtualne stacje i auta

Połowa środków z opłaty recyklingowej ma trafić w formie dotacji do przedsiębiorstw zajmujących się demontażem starych aut. Kolejne 30 proc. środków jest przeznaczone na preferencyjne kredyty dla tych przedsiębiorstw na inwestycje. Pozostałe 20 proc. trafi do gmin, które mają zbierać porzucone samochody.

— Stacje demontażu otrzymają dopłaty, jeżeli osiągną 95-proc. poziom odzysku substancji, materiałów lub energii wraku oraz 85-proc. recyklingu. Poziomy te są niższe dla aut wyprodukowanych przed 1 stycznia 1980 r. i wynoszą odpowiednio 75 i 70 proc. Do 15 lutego 2007 r. przedsiębiorcy muszą złożyć sprawozdanie z dokonanego recylingu, a do 31 marca 2007 r. wnioski o dopłatę — tłumaczy Izabela Szadura, naczelnik wydziału nadzoru rynku w departamencie kontroli rynku Głównego Inspektoratu Środowiska (GIOŚ).

Urzędnicy GIOŚ mówią, że przedsiębiorstwa nie stworzyły jeszcze sieci stacji demontażu obejmującej cały kraj. I zostaną za to ukarane. Wysokość kar będzie iloczynem 500 zł, liczby dni, w których firma nie zapewniała obsługi stacji demontażu oraz liczby wprowadzonych przez ten czas na rynek samochodów.

— Dopuszczamy chwilowe braki w tej sieci, jeśli powstały one z określonych powodów formalnych i nie trwały dłużej niż trzy miesiące — dodaje Izabela Szadura.

Lecz także i tu przedsiębiorcom doskwiera nieegzekwowane i trochę dziurawe prawo.

— Szacujemy, że 4,5 mln samochodów istnieje tylko formalnie. Figurują one w rejestrach CEPIK, a nie ma ich w rejestrach towarzystw ubezpieczeń. Nie trafiły do stacji demontażu, a prawdopodobnie zostały sprzedane na złom — podkreśla Jerzy Izdebski, sekretarz Stowarzyszenia Forum Recyklingu Samochodów.

Dyskusyjne stawki

Także sama podstawa finansowa funduszu, z którego mają po- chodzić środki na dotacje i kredyty, budzi u recyklerów wątpli- wości.

— Pobieranie 500 zł od prywatnych osób kupujących samochód jest sprzeczne z unijną zasadą „zanieczyszczający płaci”. Opłaty te powinni regulować producenci samochodów — przekonuje Jerzy Izdebski.

Dopłaty mają zrekompensować właścicielom stacji demontażu wydatki związane z zagospodarowaniem złomu. W zamian każda stacja ma obowiązek bezpłatnie przyjąć do przetworzenia każdy wyrejestrowany samochód. Dopłaty miały być proporcjonalne do liczby przerobionych wraków. Jednak rozporządzenie Rady Ministrów ograniczyło tę pomoc do równowartości 100 tys. EUR na trzy lata.

— Stawia to na uprzywilejowanej pozycji najmniejsze firmy, które po wzięciu maksymalnej dopłaty mogą odejść z branży — twierdzi Jerzy Izdebski.