Po dogłębnej refleksji

Jacek Zalewski
opublikowano: 2007-01-08 00:00

Zakończenie sprawy arcybiskupa Stanisława Wielgusa przyniosło ogromną ulgę nie tylko Archidiecezji Warszawskiej, ale całej Polsce — z wyjątkiem moherowej klaki, zakłócającej przebieg wczorajszego nabożeństwa w katedrze i napastującej dziennikarzy. Wielgus pozostanie w kronikach jako metropolita 43-godzinny: od godz. 16 w piątek, gdy kanonicznie objął urząd, do godz. 11 w niedzielę, gdy „po dogłębnej refleksji” ogłosił rezygnację. W uproszczeniu: był zaprzysiężonym rządem, któremu parlament nie udzielił wotum zaufania.

Przywołanie kategorii „zaufania” jest jak najbardziej na miejscu, ponieważ kościół w Polsce po raz pierwszy stanął przed problemem tak poważnej jego utraty. Przecież największe oburzenie społeczne dotyczyło nie tyle samej współpracy arcybiskupa Wielgusa ze służbami PRL — którą należy oceniać całościowo, w kontekście ówczesnej bardzo trudnej sytuacji Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego — ile jego brnięcia w kłamstwa w ostatnich dniach. Ba, dosłownie jeszcze w piątek!

Nowego znaczenia nabrała uświęcona przez setki lat dewiza „Roma locuta, causa finita”. Rzeczywiście, „Rzym przemówił, sprawa skończona”, ale okazało się, że „przemawiać” może więcej niż raz i liczy się wersja ostatnia, różniąca się od pierwotnej o 180 stopni… Nie poznamy szczegółów dramatycznych rozmów, ale na tak radykalną i bezprecedensową zmianę decyzji papieża Benedykta XVI mogła wpłynąć tylko osobista interwencja głowy państwa. Prezydent Lech Kaczyński nie miał żadnych złudzeń, jak dużo Polska traci na całym skandalu — wewnątrz i na zewnątrz.

Sprawa Wielgusa jest symptomem generalnego kryzysu doboru kadr w Polsce. Niby to kompletnie inna bajka, ale naprawdę nie da się uniknąć odniesień do obsadzania najwyższych stanowisk w IV Rzeczypospolitej. I zamieszania wokół kolejnych niejasnych dymisji i równie niejasnych nominacji.