Prezydent Lech Kaczyński i premier Donald Tusk w poniedziałek polecą na nadzwyczajny szczyt Rady Europejskiej do Brukseli. Rzecz jasna, kwestią pierwszoplanową jest ich wzajemna choćby neutralność w czasie obrad, ale w dalszym tle wypada poświęcić kilka słów także prozaicznym kwestiom logistycznym — mianowicie czym polecą. Tym razem Siły Powietrzne jeszcze ich obsłużą i nie trzeba będzie awaryjnie czarterować maszyn cywilnych — ale problemy narastają dosłownie z każdym tygodniem.
Wczoraj polskie lotnictwo obchodziło swoje doroczne święto, w jego wigilię zaś nastąpiło ceremonialne przekazanie obowiązków dowódcy 36 Specjalnego Pułku Lotnictwa Transportowego „Obrońców Warszawy”, wożącego po całym świecie głowę państwa i szefa rządu, a nieco rzadziej — marszałków obu izb parlamentu, ministra obrony, ministra spraw zagranicznych, czasami także delegacje kombatantów. Wojskowe samoloty pasażerskie pełnią również rolę powietrznych karetek, przywożących do kraju Polaków poszkodowanych w masowych wypadkach czy nagle ewakuowanych.
Po ponad pięciu latach ze stanowiska dowódcy — i zarazem z armii — odszedł płk Tomasz Pietrzak, jednostkę objął zaś jego dotychczasowy zastępca płk Ryszard Raczyński. Podobne uroczystości odbywają się regularnie, ale ta w wojskowej części Okęcia miała wymiar szczególny. Dla mnie była syndromem małostkowości polityków sprawujących tzw. cywilną kontrolę nad armią. Uroczystości nie zaszczycił żaden przedstawiciel — w randze ministerialnej — stałych klientów pułku, czyli prezydenta, premiera, Sejmu i Senatu. Stawiły się jedynie niższe szczeble, na bieżąco współpracujące z lotnikami — co miało jednak i dobrą stronę, bo uroczystość nabrała charakteru spotkania przyjaciół. W 2003 r. uczestniczyłem w podobnym pożegnaniu — wtedy odchodzący dowódca płk Krzysztof Matuszczyk został przyjęty na salonach przez prezydenta Aleksandra Kwaśniewskiego i uhonorowany orderem. No cóż, inne czasy, inna klasa zwierzchnika sił zbrojnych, który Tupolewa traktuje na co dzień jak taksówkę.
Ale pal sześć obrażalstwo władzy, podskórnym tłem uroczystości był stan wysłużonej floty. Wojskowi jej bezpieczeństwo oceniają — w skali od zera do dziesięciu — na sześć, i to dzięki wysiłkom mechaników. Naprawdę zdumiewa, że rządowym decydentom — z kolejnych gabinetów, a z obecnego jakoś szczególnie —w ogóle nie zależy, żeby ich własne bezpieczeństwo w powietrzu osiągnęło dziesiątkę! Kolejne przetargi na nowe maszyny są unieważniane albo utykają z przyczyn irracjonalnych. Cena samolotu potrzebnego głowie państwa czy szefowi rządu, do 20 miejsc, osiagającego jednym skokiem Nowy Jork wynosi co najmniej 40 mln dolarów — zatem nie jest to wydatek mały, ale konieczny. Grzech zaniechania powoduje tylko coroczny wzrost nieuchronnych kosztów.
Jeszcze kilka lat temu na unijne i NATO-wskie szczyty bardzo sprawnymi, ale wysłużonymi i paliwożernymi Tupolewami przyfruwały delegacje wszystkich państw z dawnego obozu moskiewskiego. Dzisiaj — została już tylko Bułgaria (ale ostatnie miesiące) oraz Rzeczpospolita Polska.