Podpisałem umowę o pracę z firmą z Niemiec, która nie ma w Polsce przedstawicielstwa ani siedziby. Pracę będę wykonywał w Polsce. Czy pracodawca ma obowiązek odprowadzać za mnie składki do polskiego ZUS?
- Firmy z UE, które nie mają u nas przedstawicielstwa ani siedziby, a zatrudniają pracowników, są zobowiązane opłacać za nich składki na ubezpieczenie zgodnie z polskimi przepisami.
Jakich formalności musi dokonać pracodawca zagraniczny, aby zacząć opłacać składki?
- Albo pracodawca zagraniczny zarejestruje się na potrzeby polskiego ubezpieczenia społecznego i będzie opłacał składki za pracownika z zagranicy, albo też przeniesie swe obowiązki płatnika na pracownika i wówczas to on będzie odpowiedzialny za odprowadzanie składek. Niezależnie od wybranego modelu ochrona ubezpieczeniowa jest taka sama, odmienne są jedynie obowiązki rejestracyjne i rozliczeniowe.
W pierwszym przypadku pracodawca zagraniczny musi najpierw uzyskać numer NIP. Numer NIP nadaje II Urząd Skarbowy w Warszawie. Dopiero mając numer NIP, pracodawca zagraniczny może dokonać zgłoszenia płatnika składek (druk ZPA) i zgłosić do ubezpieczenia zatrudnionego pracownika (druk ZUS ZUA). Właściwym w takich wypadkach jest I Oddział ZUS w Warszawie.
W drugim przypadku przejęcie obowiązków płatnika przez pracownika może nastąpić dopiero po zawarciu odpowiedniej umowy między nim a pracodawcą zagranicznym. Umowa powinna wyraźnie określać, jakie obowiązki płatnika przejmuje na siebie pracownik: obowiązek zgłoszenia do ubezpieczenia, rozliczania i opłacania składek na ubezpieczenie. Kopia umowy musi być przedstawiona w ZUS przez pracownika w momencie dokonywania zgłoszenia do ubezpieczenia (druk ZUS ZUA). Składki podobnie jak w pierwszym przypadku są pokrywane w połowie przez pracodawcę i w połowie przez pracownika, z tym, że ten zajmuje się ich formalną zapłatą (do piętnastego dnia następnego miesiąca za miesiąc poprzedni) do ZUS w oddziale właściwym ze względu na swe miejsce zamieszkania. W tym samym terminie należy złożyć deklarację rozliczeniową ZUS DRA i ZUS RCA, jeśli rozliczenia przygotowuje pracodawca zagraniczny, lub wyłącznie deklarację DRA, jeśli rozliczeń dokonuje sam pracownik.
Czy w takiej sytuacji pracodawca zagraniczny ma obowiązek odprowadzać także zaliczki na podatek dochodowy?
- Zgodnie z przepisami ustawy PIT osoba otrzymująca dochody ze stosunku pracy z zagranicy jest obowiązana sama wpłacać zaliczki na podatek dochodowy. Zaliczka w ciągu roku wynosi 19 proc. dochodu. Płatność podatku powinna nastąpić do dwudziestego następnego miesiąca za miesiąc, w którym uzyskano dochód. Podatnik może odliczyć koszty uzyskania przychodu, jak ze stosunku pracy w Polsce oraz odliczyć składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne. Podatnik jest zobowiązany złożyć deklarację rozliczeniową PIT-53.
Anna Misiak
MDDP Michalik, Dłuska, Dziedzic i Partnerzy