Kryzys zmusił RPP do 75-punktowej obniżki Bezrobocie rośnie, sprzedaż kuleje. Z odsieczą gospodarce ruszają muszkieterzy z NBP, tnąc stopy procentowe najmocniej od sześciu lat.
W tym roku Rada Polityki Pieniężnej (RPP) pod choinką położyła tańszy pieniądz. Od dziś obowiązują nowe, obniżone stopy procentowe NBP (referencyjna na poziomie 5 proc.). Cięcie o 75 pkt bazowych zaskoczyło analityków, którzy spodziewali się mniejszego ruchu (tak znacznego cięcia nie było od stycznia 2002 r., gdy stopy spadły z 11,5 proc. do 10 proc.).
Halo, tu kryzys
— Tak zdecydowana obniżka to odpowiedź na widoczne i szybko postępujące spowolnienie gospodarcze w Polsce, przy jednoczesnym spadku napięć inflacyjnych — komentuje Maja Goettig, główna ekonomistka Banku BPH.
Według niej, dodatkowym argumentem za obniżką są głębokie cięcia stóp przez inne banki centralne na świecie (m.in. największa jednorazowa obniżka w historii Europejskiego Banku Centralnego, o 75 pkt bazowych w grudniu).
— W RPP przeważyły obawy o spowolnienie gospodarcze nad obawami o osłabienie złotego. Ze względu na skalę i tempo pogarszania się koniunktury w Polsce oraz spodziewany dalszy spadek inflacji, rada będzie kontynuowała cykl luzowania polityki pieniężnej. Stopa referencyjna na koniec 2009 r. zostanie obniżona do 3,5 proc., a obniżki będą skoncentrowane w pierwszej połowie roku — przewiduje Maja Goettig.
Zdaniem Marcina Mroza, głównego ekonomisty Fortis Banku, na decyzję o 75-punktowym cięciu wpływ miały dane o listopadowej sprzedaży detalicznej — jej dynamika w ujęciu rocznym wyhamowała z blisko 8 do 2,7 proc. W porównaniu z październikiem sprzedaż spadła w prawie wszystkich kategoriach (z wyjątkiem mebli i sprzętu RTV — 0 proc.).
— Dane bardzo rozczarowały. Przyczyną jest spadająca sprzedaż samochodów oraz paliw (sprzedaż spadła w tym przypadku nie tylko nominalnie, ale też realnie — sprzedaż jest mniejsza, mimo że paliwa potaniały) — uważa Urszula Kryńska, ekonomistka Banku Millennium.
To dopiero początek
Marcin Mróz uważa, że dane wskazują na spowolnienie dynamiki PKB, która w IV kw. spadnie poniżej 3 proc.
— Niestety, następne kwartały będą jeszcze gorsze. Dlatego przejście RPP w stronę odważniejszych obniżek jest uprawnione — twierdzi ekonomista Fortis Banku.
Spowolnienie gospodarcze wkradło się już na rynek pracy. W listopadzie bezrobocie wzrosło z 8,8 do 9,1 proc., co oznacza, że blisko 1,4 mln osób jest bez pracy.
— Wzrost bezrobocia był większy, niż wynikałoby to z czynników sezonowych. Spodziewam się pogorszenia sytuacji na rynku pracy, za czym przemawia m.in. spadek ofert pracy zgłaszanych przez firmy, jak też skala planowanych zwolnień — dodaje Urszula Kryńska.
W listopadzie pracodawcy zgłosili do urzędów 60,5 tys. ofert pracy — rok wcześniej 85,6 tys. 333 firmy zadeklarowały zwolnienie w najbliższym czasie prawie 30 tys. osób. Przed rokiem 162 firmy przewidywały zwolnienie 12,3 tys. pracowników.
Dopełnieniem pesymistycznego obrazu gospodarki u schyłku 2008 r. są wyniki grudniowego badania koniunktury konsumenckiej. Wynika z nich, że znacznie pogorszyły się oceny zmian sytuacji finansowej gospodarstw domowych, ogólnej sytuacji gospodarczej Polski, możliwości dokonywania ważnych zakupów i zmian poziomu bezrobocia. Polepszyły się natomiast oceny możliwości oszczędzania pieniędzy w najbliższym roku. W rezultacie bieżący wskaźnik ufności konsumenckiej spadł o 3 pkt, do -15,6 pkt, a wskaźnik wyprzedzający obniżył się o 4,3 pkt. do -13,8 pkt. W grudniu 2007 r. koniunktura była o niebo lepsza — wynosiła odpowiednio: -4,5 pkt oraz -5,6 pkt.
Bartosz
Krzyżaniak