Rentowność obrotowa

Piotr Żarski
opublikowano: 2005-11-08 00:00

Niedawny raport GUS o rentowności polskich przedsiębiorstw pokazuje, że nadal istotna ich część przynosi straty. Wydawałoby się, że przyczyn takiego stanu rzeczy należy szukać w czynnikach makroekonomiczych (np. wysokie koszty pracy, droga ropa, wysokie ryzyko kursowe, zatory płatnicze, brak taniej oferty kredytowej dla biznesu etc). Nic bardziej błędnego.

Wertując prasę, a w szczególności czytając wypowiedzi niektórych polityków, dowiadujemy się, że w praktyce przyczyna jest tylko jedna — nielegalny transfer zysków z kraju. A więc gospodarka działa dobrze. Problem jedynie w tym, że podatnicy, zwłaszcza ci z Zachodu, nielegalnie wyprowadzają z kraju dochody do swoich krajów macierzystych.

Na fali powyborczego podniecenia taka teza znajduje wielu zagorzałych zwolenników gotowych te niegodne praktyki w sposób prawy oraz sprawiedliwy osądzić i napiętnować. Niektórzy idą jeszcze dalej i domagają się wprowadzenia podatku obrotowego jako swoistego bata na nierzetelne, sztucznie nierentowne, zachodnie korporacje.

Na pierwszy rzut oka opis problemu brzmi racjonalnie, ale jak się mu przyjrzeć bliżej, to brak tu logiki. Stawka podatku CIT w Polsce wynosi tylko 19 proc. W porównaniu z większością krajów zachodnich to atrakcyjnie niski podatek. Dlaczego zachodnie koncerny miałyby wyprowadzać z Polski zyski do Niemiec, Francji, Holandii czy Wielkiej Brytanii, skoro tam zapłacą od nich o wiele większy podatek? Racjonalny przedsiębiorca, a takich w biznesie większość, wykazałby zysk w kraju niskiej stawki podatkowej, a następnie wypłacił sobie dywidendę, która w ramach Unii w zasadzie nie podlega opodatkowaniu.

Co więcej, należy pamiętać, że polskie przepisy podatkowe zawierają szczególne uregulowania dotyczące obowiązku dokumentowania transakcji z podmiotami powiązanymi i wykazywania, że ceny w takich transakcjach mają charakter rynkowy. Przepisy te są bardzo ważnym elementem prewencji nadużyć z zakresu cen transferowych. Na koniec warto przypomnieć prawdę fundamentalną, że problem sztucznego braku rentowności podmiotów gospodarczych to zmartwienie krajów o wysokich stawkach podatkowych. Im niższa stawka podatku w danym kraju, tym bardziej opłaca się zyski do niego sprowadzać. I w tym kierunku należy podążać. A podatek obrotowy należy zostawić tam, gdzie jego miejsce, to jest w podręcznikach ekonomicznych z lat osiemdziesiątych. Czego sobie i państwu życzę.

Piotr Żarski, radca prawny partner, Deloitte