Jakie znaczenie dla rynku towarowego mają fundusze indeksowe? Aby odpowiedzieć na to pytanie, wystarczy spojrzeć, w jakim tempie w ostatnich latach rosną inwestycje w tego rodzaju produkty. Według firmy Macquarie Research w indeksy towarowe w 2000 roku zainwestowano zaledwie 6 mld USD. Jednak już w 2005 r. wartość zgromadzonych środków wzrosła do 80 mld USD, a szacunki na rok obecny wskazują już na kwotę 225 mld USD. Blisko połowa (48 proc.) tej sumy przypada na sektor surowców energetycznych, 13 proc. na metale bazowe, 8 proc. metale szlachetne, a na produkty żywnościowe pozostałe 31 proc.
Fundusze indeksowe budzą największe zainteresowanie inwestorów pod koniec każdego roku. Jest ku temu powód. Na początku stycznia dokonywane są bowiem zmiany udziałów poszczególnych towarów w największych funduszach indeksowych, takich jak Dow Jones — UBS czy SP Goldman Sachs Commodity Index. Szczególnie mocno narażony na zmiany jest indeks Dow Jones — UBS, którego skład ustalany jest na podstawie wielkości każdego pojedynczego rynku towarowego (wyrażonej w dolarach). Jako bazę do obliczeń przyjmuje się notowania giełdowe z 4. dnia roboczego, licząc od początku roku (w 2011 roku będzie to 6 stycznia). Po tej dacie zarządzający funduszami indeksowymi w ciągu kilku dni kupują lub sprzedają poszczególne towary, aby dopasować swój portfel do nowej postaci indeksu.
Zmiany wag w indeksach dokonywane są fizycznie dopiero w styczniu, ale należy pamiętać, że inwestorzy starają się wyprzedzać rynek. Ruchy cen surowców pod dostosowanie się do nowej postaci indeksów mogą być więc widoczne już niebawem. Największymi beneficjentami oczekiwanej w styczniu 2011 roku zmiany, według szacunków Macquarie Research, będą gaz ziemny oraz cynk. Z drugiej strony, bardzo prawdopodobne jest zmniejszenie zaangażowania funduszy indeksowych na rynku srebra, kawy, bawełny czy kukurydzy, co może przyczynić się do zwiększenia presji na ich cenę.
Jeszcze kilka lat temu wpływ zmian portfela w funduszach indeksowych na ceny towarów byłby znikomy, jednak w ostatnim czasie ta sytuacja systematycznie się zmienia. Zainteresowanie towarowymi funduszami indeksowymi systematycznie rośnie i wiele wskazuje, że ta tendencja w najbliższych latach się utrzyma.