W ramach swojej działalności przekazuję nieodpłatnie pracownikom i osobom trzecim płyty CD i DVD. Dotychczas nie stosowałam kas fiskalnych — czy po 1 września 2006 r. muszę ewidencjonować takie przekazanie za pomocą kas?
n W mojej ocenie absolutnie nie. Całe zamieszanie bierze się raczej z niepełnej informacji. W rozporządzeniu o kasach od 1 września 2006 r. pojawił się zapis par. 4 pkt 7, zgodnie z którym zwolnień z obowiązku ewidencjonowania nie stosuje się m.in. do dostawy płyt CD i DVD. Jednocześnie zaś w pozycji 51 załącznika do rozporządzenia znajduje się wyłączenie z obowiązku ewidencjonowania za pomocą kas m.in. przypadków przekazania towarów na potrzeby osobiste pracowników czy darowizn towarów.
Porównanie tych przepisów może w istocie rzeczy prowadzić do wniosku, że od 1 września darowane płyty CD i DVD muszą być objęte obowiązkiem ewidencjonowania na kasie rejestrującej. To jednak zbyt duże uproszczenie. Punktem wyjścia do rozważań powinno być nie rozporządzenie, ale art. 111 ustawy o VAT, który tworzy ramy obowiązków związanych z kasami rejestrującymi. Artykuł 111 zaś w ustępie 1 przewiduje, że pewne kategorie podatników mają obowiązek prowadzenia ewidencji obrotu i kwot podatku należnego przy zastosowaniu kas rejestrujących. Oznacza to, że gdy nie ma obrotu, wówczas dana czynność — nawet jeżeli stanowi opodatkowaną dostawę towarów — nie podlega obowiązkowi zewidencjonowania za pomocą kasy fiskalnej. Jest oczywiste, że w przypadku czynności nieodpłatnych obrót nie występuje — obrotem, zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy o VAT, jest kwota należna z tytułu dostawy towarów. Skoro więc czynność jest nieodpłatna, to brak kwoty należnej, a zatem brak obrotu. Przepis rozporządzenia wprowadzający generalne zwolnienie z obowiązku ewidencjonowania na kasach darowizn towarów jest zaś przykładem nadregulacji. Zbędnej — aczkolwiek dotychczas nierodzącej takich kontrowersji. Dopiero zmiana rozporządzenia od 1 września ujawniła możliwe problemy z jej stosowaniem.
Mam wpisany do przedmiotu działalności handel samochodami. Jednak nie wykonuję takiej działalności — czy mogę odliczyć podatek naliczony w pełnej wartości przy nabyciu samochodów osobowych?
n Nie — samo wpisanie handlu samochodami do przedmiotu działalności jest bez znaczenia. Przepis art. 86 ust. 4 pkt 7 ustawy odnosi się co prawda do przedmiotu działalności podatnika, ale jego konstrukcja wyraźnie wskazuje, że chodzi o działalność rzeczywiście prowadzoną. Inne rozumienie tego przepisu byłoby zupełnie pozbawione sensu.
Tomasz Michalik
partner, doradca podatkowy w MDDP Michalik Dłuska Dziedzic i Partnerzy