1 stycznia 2007 r. zapisał się w dziejach Unii Europejskiej jako data kolejnego rozszerzenia — o Bułgarię i Rumunię. Dość naturalne jest pytanie, które to rozszerzenie: piąte czy szóste. Ta numeracja zachowuje ciągłość od utworzenia w 1957 roku Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej (EWG), jako że trzy pierwsze rozszerzenia — w latach 1973, 1981 i 1986 — przypadły jeszcze na EWG. Przyjęto wykładnię, iż przystąpienie do UE dziesięciu państw od 1 maja 2004 r. było pierwszą częścią piątego rozszerzenia, zaś przystąpienie dwóch państw od 1 stycznia 2007 r. stanowi jego część drugą. Historycznie taka interpretacja nie ma sensu, wszak są to różne daty, ale zachowuje polityczną poprawność, jako że Bułgaria i Rumunia przymierzały się do akcesji razem z naszą dziesiątką, tylko się „nie wyrobiły”. Wychodzi na to, że najbardziej prawidłowy jest zapis zaproponowany w tytule komentarza...
Tak na marginesie — Unia chwalebnie liczy kolejne rozszerzenia, natomiast dyskretnie pomija terytorialne ubytki. Ze względów kronikarskich wypada przypomnieć, że w 1985 roku wyzwoliła się z okowów jeszcze nie unijnych, lecz wspólnorynkowych, największa wyspa świata Grenlandia, wykorzystując nadaną jej przez Danię autonomię. Dzisiaj wraz z Norwegią i Islandią, dla których strategiczne znaczenie ma rybołówstwo, współtworzy atlantycki front niezgody wobec unijnych ograniczeń. Oba wspomniane państwa należą do Europejskiego Obszaru Gospodarczego, ale od formalnego członkostwa Unii Europejskiej trzymają się z daleka.
Druga część piątego rozszerzenia zyskała pewną wartość dodaną, której nie miała część pierwsza. Chodzi o przystąpienie Bułgarii, które w unijnych instytucjach w Brukseli i Strasburgu spowodowało psychologiczny przełom. Otóż pełne prawa otrzymał nie tylko kolejny język, lecz także nowy alfabet — cyrylica. Kiedy byłem ostatnio w Parlamencie Europejskim, powszechnie komentowano tam symboliczną okoliczność, że „bukwy” znalazły się na czele wszystkich językowych wersji unijnych dokumentów! Greka, stanowiąca dotychczas jedyny wyjątek od alfabetu łacińskiego, umieszczona jest gdzieś w środku. Od razu pojawiło się też pytanie, kiedy cyrylica zostanie trzecim alfabetem uwzględnionym na banknotach euro. Chyba nieprędko…
Innym ważnym wydarzeniem unijnym, związanym z datą 1 stycznia, jest objęcie półrocznej prezydencji przez Niemcy. Akurat w tym czasie, dokładnie 25 marca, przypada półwiecze podpisania w Rzymie układów założycielskich EWG. Obchody będą bardzo huczne, a niemiecka prezydencja postara się wykorzystać je do reanimacji innego dokumentu, podpisanego w tejże samej sali na rzymskim Kapitolu całkiem niedawno, 29 października 2004 r. Chodzi o traktat ustanawiający nieudaczną Konstytucję dla Europy. Polska wyklucza ratyfikację owego traktatu i stawia na opracowanie nowego dokumentu, zdecydowanie krótszego i inaczej rozkładającego akcenty. Miejmy nadzieję, że ten wątek nie pogorszy naszych relacji, zwłaszcza że postawa Niemiec zdecyduje o losach nowej umowy unijno-rosyjskiej, która musi zagwarantować interesy wszystkich państw członkowskich UE.
Niestety, nie zanosi się na to, aby pod przewodem Niemiec uczyniła postępy unijna polityka rzeczywiście wspólnego bezpieczeństwa energetycznego. Najnowszy białoruski kryzys gazowy, szczęśliwie zażegnany w ostatnich godzinach roku 2006, był dla Niemiec i Rosji jedynie sygnałem do bezwzględnego dotrzymania harmonogramu, czy wręcz przyspieszenia, budowy Gazociągu Północnoeuropejskiego po dnie Bałtyku.