Rynki przyglądają się polityce

Rozmawiał Bartek Godusławski
opublikowano: 2016-04-06 22:00

TRZY PYTANIA DO… MAGDALENY POLAN, EKONOMISTKI GOLDMANA SACHSA

1 Czy w Polsce nie doceniamy w tym kontekście wpływu polityki na inwestorów czy gospodarkę?

MAGDALENA POLAN, EKONOMISTKA GOLDMAN SACHSA
Marek Wiśniewski

Magdalena Polan: Tuż po wyborach inwestorzy uważali, że w Polsce polityka stóp procentowych będzie łagodna — takie zapowiedzi płynęły ze strony polityków. Rynkowe krótkookresowe stopy procentowe spadły, a złoty się osłabił. Podobnie wyglądała sytuacja na innych rynkach wschodzących, gdy pojawiły się obawy, że władze monetarne będą bardzo wspierać politykę gospodarczą rządu, nawet kosztem niezależności banku centralnego. Tak działo się np. na Węgrzech kilka lat temu. Panuje też niepewność co do kierunku polityki monetarnej w Turcji. Inwestorzy z rynku akcji natomiast, ale też kupujący obligacje patrzą głównie na to, jak decyzje polityczne mogą się przełożyć na potencjalny wzrost, sytuację fiskalną w dłuższej perspektywie lub na poszczególne sektory gospodarki.

2 Co dzisiaj budzi największy niepokój?

Inwestorzy szczególnie patrzą na to, jak zmiany polityki gospodarczej, np. podatek bankowy czy przewalutowanie kredytów frankowych, może wpłynąć na banki. Podobnie było za poprzedniego rządu w kontekście zmian w OFE. Druga ważna sprawa to generalne przywiązanie do dyscypliny fiskalnej. W kampanii wyborczej PiS oferował hojne obietnice zwiększenia wydatków budżetowych. To wpłynęło na wzrost premii za ryzyko, której żądają inwestorzy, i spadku cen polskich obligacji. Inwestorzy też patrzą na to, jak atmosfera polityczna w danym kraju może wpłynąć na zdolność do wprowadzania koniecznych reform. W pewnym momencie inwestorzy wyprzedawali aktywa brazylijskie z obawy, że prezydent kraju mogłaby zostać odsunięta od władzy, co odwróciłoby uwagę rządu od pilnych reform strukturalnych. Takie obawy panowały też w Rumunii.

3 Czy w tym kontekście decyzja agencji ratingowej Standard & Poor’s dotycząca Polski była uzasadniona?

Agencje najczęściej patrzą na średniookresowe perspektywy polityki gospodarczej, a mniejszą uwagę przywiązują do sporów politycznych. Decyzja S&Ppodyktowana była po części obawami, że zmiany polityczne wpłyną na politykę gospodarczą albo doprowadzą do osłabienia głównych instytucji państwa. To zaś mogłoby wywołać odpływ kapitału, bezpośrednich inwestycji zagranicznych i w konsekwencji spadek potencjału gospodarczego. Nastąpiła pewna zmiana myślenia i S&P zadeklarował, że obecnie przywiązuje większą wagę do wydarzeń politycznych. To może odzwierciedlać doświadczenia z kryzysu w strefie euro. Pewne obawy polityczne mogą mieć uzasadnienie. Na Węgrzech Fidesz wprowadził sporo kontrowersyjnych zmian polityczno-gospodarczych i nastąpił spadek inwestycji — krajowych i zagranicznych. Firmy obawiały się wydawać pieniędzy, a banki udzielać kredytów, co pogorszyło tempo wzrostu PKB. Teraz inwestycje odbiły, ale zagraniczne wciąż pozostają niskie.