Nie tylko pełnosprawni dobrze pracują. Warto dać szansę również niewidomym — ambicją i chęcią do pracy rekompensują ograniczenia.
Tylko 5 proc. polskich przedsiębiorców chce zatrudnić niepełnosprawną osobę w swojej firmie, niewidomą — jeszcze mniej. Dlatego tylko co dziesiąta z nich pracuje, przy czym ledwie co dwusetna na otwartym rynku pracy.
— Takie osoby postrzegane są jako potrzebujące ciągłej opieki. Udowadniamy, że to nieprawda. Trzeba im tylko dać szansę —mówi Jakub Bogusz z krakowskiej Fundacji Instytut Rozwoju Regionalnego (FIRR), która dzięki Inicjatywie Wspólnotowej Equal zainicjowała program „Partnerstwo na rzecz zwiększenia dostępności rynku pracy dla osób niewidomych”.
Ambitni i lojalni
Niepełnosprawni, którzy w najlepszym razie trafiają do zakładów pracy chronionej, to osoby umotywowane, ambitne i chętne do pracy. Przy czym niewidomi i słabowidzący mogą pracować głównie dzięki nowoczesnym technologiom i specjalnemu oprogramowaniu, które umożliwia im korzystanie z komputera.
— Przez FIRR zatrudniłem niedawno dziewczynę słabowidzącą. Zajmuje się u nas wszelkimi pracami biurowymi. Jest bardzo sympatyczna, ambitna i świetnie sprawdza się w pracy. Oczywiście, są rzeczy, które musiałem dla niej zrobić — kupiłem na przykład większy monitor do komputera. Dla mnie nie ma znaczenia, czy ktoś ma jakieś ograniczenia czy nie — ważniejsze, że dobrze wykonuje pracę — informuje Andrzej Dziektarz, prezes krakowskiej firmy budowlanej San-Bud.
Nawet szczególne uprawnienia należne niepełnosprawnym — do dodatkowego urlopu wypoczynkowego czy skróconego czasu pracy — można zrównoważyć ich wykształceniem, kompetencjami i ogromną motywacją.
Nie tylko telemarketing
W ramach projektu 60 osób w wieku od 16 do 35 lat z województwa małopolskiego uczy się m.in. obsługi komputera.
— Dodatkowo szkolimy ich w zakresie umiejętności interpersonalnych. To bardzo ważne dla osób funkcjonujących w zamkniętym środowisku. Poruszane przez trenerów zagadnienia dotyczą m.in. odgrywania roli lidera w grupie, sposobów ułożenia relacji w pracy — wyjaśnia Jakub Bogusz.
Po zakończeniu szkolenia jego uczestnicy będą mogli np. projektować strony internetowe, zajmować się obróbką dźwięku czy telemarketingiem. Dzięki specjalnym programom komputerowym (Magic, Jaws, Supernova) mogą też bez problemów pracować z tekstem.
— Osoba w jakiś sposób niepełnosprawna ma małe szanse na zatrudnienie. A przecież w pracy biurowej wiele barier można przekroczyć. Jestem szefem firmy budowlanej, więc niepełnosprawne osoby mogę zatrudnić praktycznie tylko w biurze, ale jeżeli kiedykolwiek będę potrzebował kolejnego pracownika, znów przyjmę osobę niepełnosprawną — mówi Andrzej Dziektarz.
Wymagania
Zatrudnienie osób niepełnosprawnych oznacza dla pracodawcy pewne dodatkowe obowiązki:
- niepełnosprawny pracownik nie może pracować więcej niż 8 godzin na dobę i 40 godzin w tygodniu (przy lekkim stopniu niepełnosprawności) albo 7 godzin na dobę i 35 godzin w tygodniu (przy stopniu niepełnosprawności umiarkowanym lub znacznym);
- do czasu pracy wlicza się codzienną piętnastominutową przerwę, która powinna być przeznaczona na ćwiczenia rehabilitacyjne;
- osoby niepełnosprawne w stopniu znacznym lub znikomym mają prawo do 10 dni dodatkowego urlopu po roku od orzeczenia stopnia niepełnosprawności — pod warunkiem że urlop przysługujący im na zasadach ogólnych nie przekraczałby 26 dni;
- pracownicy ci mogą dodatkowo skorzystać — z zachowaniem wynagrodzenia — z 21 dni wolnych od pracy, jeśli przeznaczą je na turnus rehabilitacyjny;
- pracodawca musi też przystosować miejsce pracy do potrzeb i możliwości osoby niepełnosprawnej.
W zamian jednak pracodawca otrzymuje m. in.: dofinansowanie do wynagrodzenia takiej osoby, zwrot kosztów związanych z jej zatrudnieniem — częstszymi urlopami, przerwami w pracy — i przystosowaniem stanowiska pracy, refundację części składek na ubezpieczenie społeczne.