Samodzielność prokurenta

ALEKSANDRA MATWIEJKO
opublikowano: 27-02-2013, 00:00

Prokurent może zostać powołany przez przedsiębiorcę podlegającego obowiązkowi wpisu do rejestru przedsiębiorców.

Jest on pełnomocnikiem takiego przedsiębiorcy, a zakres jego działania obejmuje umocowanie do czynności sądowych i pozasądowych związanych z prowadzeniem przedsiębiorstwa.

To, czy prokurent może działać samodzielnie, zależy od rodzaju udzielonej mu prokury. Samodzielnie może działać prokurent, któremu udzielono prokury samoistnej. Takiego uprawnienia nie mają prokurenci łączni. Sposób działania prokurenta powinien być wskazany w oświadczeniu o powołaniu, a także przy zgłoszeniu do rejestru. Niezamieszczenie w oświadczeniu o udzieleniu prokury zastrzeżenia, że prokurent może działać wyłącznie łącznie z innymi, powoduje domniemanie ustanowienia prokury samoistnej.

Przy powoływaniu wielu prokurentów niesamoistnych dopuszczalne jest także określenie zasady, że do skutecznego złożenia oświadczenia wystarczy wspólne działanie np. tylko dwóch prokurentów albo łączenie prokurentów w zespoły, ze sprecyzowaniem zasady współpracy w ramach poszczególnych grup i między nimi. Przedsiębiorca może również ustanowić prokurenta wyłącznie do spraw związanych z prowadzeniem oddziału (prokura oddziałowa). Specyficznym przykładem prokury jest tzw. prokura łączna nieprawidłowa, którą prokurent zostaje uprawniony do łącznego działania z inną osobą niebędącą prokurentem — np. członkiem zarządu lub wspólnikiem.

W każdym z przypadków prokury niesamoistnej, kierowane do przedsiębiorcy oświadczenia i pisma mogą być dokonywane także wobec jednej z osób, którym udzielono prokury łącznej. Podzielić należy również pogląd, że każdy prokurent, nawet niesamoistny, jest uprawniony do samodzielnego zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości.

Sposób reprezentacji wieloosobowego zarządu polegający na obowiązku współdziałania członka zarządu z prokurentem nie musi oznaczać, iż prokurent taki nie może działać samoistnie. Sposób reprezentacji spółki jest bowiem ograniczeniem działania członka wieloosobowego zarządu, a nie prokurenta. Jeżeli zatem prokurentowi udzielona została prokura samoistna, to nawet w przypadku powyższego sposobu reprezentacji prokurent taki może działać samodzielnie.

Ograniczenia ustawowe działania prokurenta sprowadzają się do zakazu przenoszenia prokury na inne osoby, co jednak nie wyłącza uprawnienia do ustanawiania pełnomocników do poszczególnych czynności czy też czynności określonego rodzaju. Prokura nie uprawnia również do zbycia przedsiębiorstwa czy oddania go do czasowego korzystania, zbywania i obciążania nieruchomości — aby prokurent mógł ich dokonać, musi posiadać dodatkowe pełnomocnictwo do poszczególnej czynności.

Przedsiębiorca nie może ograniczyć umocowania prokurenta ze skutkiem wobec osób trzecich. Ewentualne ograniczenia — np. zakaz dokonywania pewnych czynności bez zgody przedsiębiorcy, mogą wynikać ze stosunku wewnętrznego przedsiębiorca prokurent (np. umowy o pracę, umowy cywilnoprawnej), jednakże powodować mogą jedynie odpowiedzialność kontraktową prokurenta wobec przedsiębiorcy. Czynność prawna dokonana przez prokurenta wbrew ustaleniom z przedsiębiorcą pozostaje ważna.

ALEKSANDRA MATWIEJKO

adwokat w kancelarii Kruk i Wspólnicy

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: ALEKSANDRA MATWIEJKO

Polecane

Inspiracje Pulsu Biznesu