Bezpowrotnie kończy się ważna era w polskiej polityce. Po siedmiu latach bezsprzecznej dominacji na krajowej scenie Donald Tusk za trzy miesiące odda tekę premiera i przeniesie się do Brukseli, gdzie jako szef Rady Europejskiej będzie pierwszym po papieżu Polakiem na tak eksponowanym stanowisku. — Donald Tusk dostanie dużą, realną władzę w Europie. Szef Rady może mieć ogromny wpływ na politykę gospodarczą i międzynarodową Unii — mówi Janis Emmanoulidis, ekspert European Policy Centre.
![ZMIANA WARTY: Herman Van Rompuy kończąc 5-letnie przewodniczenie Radzie Europejskiej ogłosił, że jego następcą od 1 grudnia będzie — na razie przez 2,5 roku, z opcją reelekcji — Donald Tusk. Federica Mogherini obejmuje 1 listopada na kadencję 5-letnią posadę wysokiego przedstawiciela Unii Europejskiej ds. zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, po Catherine Ashton. [FOT. RADEK PIETRUSZKA] ZMIANA WARTY: Herman Van Rompuy kończąc 5-letnie przewodniczenie Radzie Europejskiej ogłosił, że jego następcą od 1 grudnia będzie — na razie przez 2,5 roku, z opcją reelekcji — Donald Tusk. Federica Mogherini obejmuje 1 listopada na kadencję 5-letnią posadę wysokiego przedstawiciela Unii Europejskiej ds. zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, po Catherine Ashton. [FOT. RADEK PIETRUSZKA]](http://images.pb.pl/filtered/25c3d924-516e-43e4-ae32-d8716a32d22e/fb9f124f-3348-56a5-934c-cdfa4d737c63_w_830.jpg)
Stróż wzrostu
Ocena rządów Donalda Tuska jest trudna, bo był to globalnie czas wyjątkowo burzliwy. Na świecie wybuchł największy gospodarczy kryzys od wojny, a strefa euro po raz pierwszy była bliska rozpadu. Jednak nawet te skażone kryzysem liczby nie są złe dla premiera Tuska. Przez siedem lat polski PKB na mieszkańca wzrósł realnie o 36 proc. — z 16,3 do 22,2 tys. USD (według parytetu siły nabywczej). Średnio nasza gospodarka rosła w tempie 3,1 proc., co jest jednym z najlepszych wyników w UE. — Premier w polityce gospodarczej ma na koncie i sukcesy, i porażki, ale bilans jest zdecydowanie dodatni. Nie tylko przyczynił się do tego, że uniknęliśmy recesji, ale też np. zwiększył inwestycje infrastrukturalne, podwyższył wiek emerytalny czy dokonał zmian w systemie emerytalnym — mówi Jakub Borowski, główny ekonomista Credit Agricole. Premier Tusk dał też firmom i inwestorom długo wyczekiwaną stabilizację polityczną. Jako pierwszy rządzi drugą kadencję i jako jeden z nielicznych przywódców w Europie (właściwie jedynie obok Angeli Merkel, Recepa Erdogana i Władimira Putina) utrzymał władzę od wybuchu globalnego kryzysu. Ten spokój z pewnością wspierał gospodarkę.
Nikomu nie podpaść
Jednak premier Donald Tusk, nie chcąc narazić się wyborcom, wyjątkowo skutecznie unikał wielkich, długofalowych reform. — To nie jest typ polityka-reformatora. Donald Tusk, jako premier cieszący się ogromnym poparciem społecznym i deklarujący prorynkowe wartości, mógł zrobić znacznie więcej dla polskiej gospodarki — mówi Lars Christensen, ekonomista Danske Banku. Wbrew zapowiedziom z kampanii wyborczych PO z 2005 i 2007 r., rząd Donalda Tuska nie przeprowadził np. „wielkiej reformy finansów publicznych”. Ograniczył, co prawda, wcześniejsze emerytury kolejarzom i nauczycielom, ale nie ruszył przywilejów górniczych, mundurowych czy rolniczych (za to podniósł wiek emerytalny osobom nieuprzywilejowanym) i nie zreformował systemu podatkowego.
Aby nie ograniczać deficytu przez trudne, bolesne dla niektórych grup reformy, sięgnął też po pieniądze z OFE, co w krótkim okresie daje luz w budżecie, ale w długim — zwiększa zobowiązania emerytalne ZUS. — Kiedy premier obejmował władzę, nadzieje były bardzo duże, wydawało się, że czekają nas prawdziwe zmiany w finansach publicznych. Niestety, rządowi zabrakło odwagi, by te zmiany przeprowadzić. Szkoda, bo była do tego świetna okazja, zwłaszcza na początku drugiej kadencji — mówi Wiktor Wojciechowski, główny ekonomista Plus Banku.
OFE dadzą spokój
Polityk, który obejmie tekę premiera po Donaldzie Tusku, nie powinien (lub nie powinna) mieć tak dużych gospodarczych dylematów jak te, z jakimi musiał mierzyć się jego poprzednik. Przez rok, jaki pozostał do wyborów, w polityce gospodarczej będzie niewiele do zrobienia. Zmiany w OFE sprawiły, że o budżet raczej nie musi się martwić. O ile konflikt na Ukrainie nie wymknie się światu spod kontroli, wzrost gospodarczy w Polsce również nie powinien być wyzwaniem. Prognozy mówią, że po lekkiej zadyszce w najbliższych dwóch kwartałach, w 2015 r. przyjdzie ożywienie, nakręcane głównie przez nową pulę funduszy unijnych, których system dystrybucji i tak jest już gotowy. Prawdziwą wizją nowy premier będzie musiał wykazać się dopiero po przyszłorocznych wyborach, ale te trzeba najpierw wygrać.