Słowniczek

Paweł Zielewski
opublikowano: 2006-09-29 00:00

Każda rozmowa z bankowcem nasycona jest specjalistyczną terminologią. Trzeba ją poznać, by wyjść na swoje.

Akredytywa dokumentowa

Forma płatności w transakcjach handlowych polegająca na zobowiązaniu się banku (bank otwierający akredytywę) na zlecenie klienta (zleceniodawca) do dokonania zapłaty ustalonej kwoty pieniężnej na rzecz osoby trzeciej (beneficjenta).

Awal

Poręczenie wekslowe za osobę zobowiązaną wekslowo, na podstawie którego poręczyciel odpowiada tak samo jak podmiot, za który poręczył. Poręczenie wekslowe może dotyczyć całości sumy wekslowej lub jej części.

Cesja

Umowa, w myśl której osoba przelewa przysługujące jej prawa, odstępuje roszczenia na rzecz innej osoby. Przekazanie praw w drodze cesji może nastąpić bez zgody dłużnika, jednak powinien być on o cesji zawiadomiony. Cesja wierzytelności przyjmowana jest na zabezpieczenie udzielonych przez bank kredytów.

Deklaracja wekslowa

Deklaracja składana łącznie z wekslem in blanco zawierająca porozumienie z wierzycielem co do sposobu wypełnienia weksla w postaci np. kwoty weksla, terminu zapłaty weksla.

Dyskonto

Dosłownie: potrącenie z góry. Polega na nabyciu przez bank weksla handlowego przed terminem jego płatności z potrąceniem z góry kwoty dyskonta weskla (oprocentowania). Bank oblicza kwotę dyskonta na podstawie wysokości sumy wekslowej i własnej stopy dyskontową, którą odnosi do liczby dni kredytowania (od dnia dyskonta do dnia poprzedzającego dzień płatności weksla). Bank może przedłożyć przyjęty weksel do redyskonta w NBP.

Faktoring eksportowy

Wykup przez bank (faktora) wierzytelności eksportowych, wynikających z obrotu towarami i/lub usługami przed terminem ich wymagalności z zachowaniem prawa regresu w stosunku do zbywcy.

Faktoring

Inaczej skup wierzytelności. Jest to nabycie przez bank (faktora) wierzytelności potwierdzonej dokumentami handlowymi, z potrąceniem odsetek dyskontowych od kwoty faktury, bez przejmowania przez bank (faktora) ryzyka wypłacalności dłużnika.

Gwarancja bankowa

Jednostronne zobowiązanie banku — gwaranta — stanowiące, że po spełnieniu przez podmiot uprawniony (beneficjenta gwarancji) określonych warunków zapłaty, które mogą być stwierdzone określonymi w tym zapewnieniu dokumentami, jakie beneficjent załączy do sporządzonego we wskazanej formie żądania zapłaty, bank wykona świadczenie pieniężne na rzecz beneficjenta gwarancji bezpośrednio albo za pośrednictwem innego banku.

Gwarancja bankowa w obrocie dewizowym

Obsługiwana przez bank gwarancja, w której przynajmniej jeden z uczestników stosunku gwarancyjnego jest nierezydentem.

Gwarancja bankowa w obrocie krajowym

Obsługiwana przez Bank gwarancja, w której wszyscy uczestnicy stosunku gwarancyjnego są rezydentami w rozumieniu przepisów polskiego prawa dewizowego.

Harmonogram spłaty

Rozłożenie spłaty rat kredytowych w czasie, z dokładnym określeniem wysokości rat i dat ich zapadalności (konieczności spłaty).

IBAN

Międzynarodowy standard numeracji rachunków bankowych, używany w zleceniach płatniczych w Europie. W Polsce numer IBAN składa sie z 26 cyfr. IBAN ułatwia jednoznaczną identyfikację rachunku klienta w rozliczeniach.

Kredyt w formie linii kredytowej

Występuje w dwóch formach: jako kredyt odnawialny, gdy każda spłata całości lub części kredytu powoduje, iż odnawia się on do pierwotnej wysokości i może być wielokrotnie wykorzystywany aż do wygaśnięcia umowy; jako kredyt nieodnawialny, gdy każda wypłata dokonana w ciężar rachunku kredytowego powoduje zmniejszenie limitu o wypłaconą kwotę.

Kaucja

Kwota w złotych lub w walucie wymienialnej przelana przez kredytobiorcę lub inną osobę na rachunek banku jako zabezpieczenie kredytu udzielonego przez niego. Bank zobowiązuje się, że zwróci tę kwotę po uzyskaniu spłaty zadłużenia wraz z należnymi odsetkami i kosztami.

Kredyt krótkoterminowy

Kredyt, którego okres kredytowania — spłaty — wynosi do 1 roku.

Kredyt długoterminowy

Kredyt, którego okres kredytowania — spłaty — wynosi powyżej 3 lat.

Kredyt średnioterminowy

Kredyt, którego okres kredytowania — spłaty — wynosi do 3 lat.

Karencja

Okres, w którym spłata kapitału i odsetek jest odroczona na mocy umowy kredytowej, a więc od udzielenia kredytu do terminu płatności pierwszej raty kapitałowej.

LIBOR

(London Interbank Offered Rate) — stawka oprocentowania udzielonych pożyczek w walutach obcych (w tym również LIBOR dla euro — tzw. stawka EUROLIBOR), ustalona w dni robocze około godziny 11.00 czasu GMT w Londynie, której notowania dostępne są w systemie informacyjnym Reuters na stronie ISDA.

Oprocentowanie zmienne

Wynagrodzenie klienta/banku za udostępnienie środków finansowych, którego wysokość może zmienić się w czasie trwania lokaty/spłaty kredytu w wyniku powstania okoliczności przewidzianych w umowie lokaty/kredytu

Oprocentowanie stałe

Wynagrodzenie klienta/banku za udostępnienie środków finansowych obowiązujące niezmiennie przez cały okres trwania lokaty/spłaty kredytu.

Poręczenie

Umowa, na podstawie której poręczyciel zobowiązuje się do spłaty kredytu wraz z należnymi odsetkami i kosztami, w przypadku gdyby kredytobiorca nie spłacił kredytu w oznaczonym terminie.

Prolongata

Przedłużenie terminu płatności zadłużenia krótkoterminowego.

Przelew (cesja) wierzytelności

Przelew (cesja) wierzytelności następuje na podstawie umowy zawartej pomiędzy kredytobiorcą (cedentem) a bankiem (cesjonariuszem), na mocy której kredytobiorca przenosi na bank swoją wierzytelność wobec określonego dłużnika, jako zabezpieczenie własnego zobowiązania wobec banku z tytułu udzielonego kredytu.

Rata kredytu

Część kredytu i naliczonych w okresie odsetkowym odsetek podlegające spłacie zgodnie z warunkami umowy kredytowej. Raty mogą być annuitetowe lub malejące. Raty annuitetowe — wysokość raty kapitałowo-odsetkowej w całym okresie spłaty jest taka sama. Rata malejąca — część kapitałowa raty jest stała w całym okresie spłaty, a część odsetkowa zmniejsza się z każdą następną wpłatą.

Ubezpieczenie kredytu

Umowa ubezpieczenia kredytu jest umową, w której zakład ubezpieczeń bierze na siebie (w całości lub określonej części) ryzyko banku związane z udzieleniem kredytu określonemu kredytobiorcy. Na podstawie umowy ubezpieczenia kredytu zakład ubezpieczeń zobowiązuje się do wypłacenia bankowi określonego odszkodowania w przypadku wystąpienia określonych zdarzeń, których konsekwencją będzie brak zaspokojenia przez kredytobiorcę wierzytelności banku z tytułu udzielonego kredytu wraz z należnymi odsetkami i kosztami.

Weksel własny in blanco

Weksel własny in blanco jest papierem wartościowym o określonej ściśle przez prawo formie, charakteryzujący się tym, że umieszczenie na nim podpisu stanowi podstawę i przyczynę zobowiązania wekslowego. Jest on częściowo wypełniony przez wystawcę, jednak zawierać powinien: nazwę weksel w samym tekście dokumentu w języku, w jakim go wystawiono; podpis wystawcy weksla, w przypadku składania weksla wraz z poręczeniem podpis poręczyciela, klauzulę dodatkową bez protestu (nieobligatoryjnie); określenie charakteru weksla — weksel własny (sola weksel), bezwarunkowe przyrzeczenie zapłaty, oznaczenie domicyliatu (miejsca płatności weksla).

WIBOR

Warsaw Interbank Offered Rate —stawka oprocentowania oferowanych pożyczek w PLN, ustalana w dni robocze około godziny 11.00 czasu lokalnego na warszawskim rynku międzybankowym i publikowana w systemie informacyjnym Reuters na stronie WIBO lub stronie zbiorczej WIBOR.

Zastaw na prawach

Forma zabezpieczenia kredytu udzielanego przez bank, polegająca na ustanowieniu przez kredytobiorcę zastawu na prawach. Zastaw taki może być ustanowiony tylko na prawach zbywalnych. Zastaw może zostać ustanowiony w szczególności na: prawach do papierów wartościowych; prawach do udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, prawach do wkładu oszczędnościowego / terminowego/ lub potwierdzonych dokumentem w postaci książeczki oszczędnościowej certyfikatem depozytowym lub bonem oszczędnościowym. Nie można ustanowić zastawu np. na prawie użytkowania, prawie odkupu, prawie pierwokupu, prawie do jednostek uczestnictwa funduszy powierniczych, prawie do wynagrodzenia za pracę, prawie dożywocia oraz na innych prawach niezbywalnych.

Zastaw

Forma zabezpieczenia kredytu polegająca na ustanowieniu na rzecz banku zastawu na rzeczach ruchomych, na mocy której bank będzie mógł dochodzić zaspokojenia z rzeczy bez względu na to, czyją stała się własnością i z pierwszeństwem przed wierzycielami osobistymi właściciela rzeczy z wyjątkiem tych, którym z mocy ustawy przysługuje pierwszeństwo szczególne określone w art. 1025kodeksu postępowania cywilnego.

Zadłużenie przeterminowane

Kwota kapitału, rata kapitałowa, a w przypadku pożyczek długoterminowych również rata odsetkowa niespłacona w terminie określonym w umowie czy też wyznaczonym przez bank, albo spłacona w niepełnej wysokości.

Zastaw rejestrowy

W celu zabezpieczenia kredytu można ustanowić na rzecz banku zastaw rejestrowy. Zastawem rejestrowym można zabezpieczyć każdą wierzytelność pieniężną w szczególności z tytułu kredytu, pożyczki, gwarancji lub poręczenia, wyrażoną w pieniądzu polskim lub walucie obcej. Wierzytelność przyszła lub warunkowa może być zabezpieczona zastawem rejestrowym tylko do określonej w umowie zastawniczej najwyższej sumy zabezpieczenia. Zastaw rejestrowy regulują przepisy ustawy o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów przepisy wykonawcze do niej oraz przepisy kodeksu cywilnego dotyczące zastawu. Przedmiot zastawu może pozostać w posiadaniu kredytobiorcy.