Ucieczka od węgla

opublikowano: 28-02-2019, 22:00

Politykę ograniczania finansowania węgla przyjęło już ponad sto dużych, światowych instytucji finansowych — wynika z najnowszego raportu Instytutu Ekonomii Energii i Analiz Finansowych

— Ze względów wizerunkowych, ekologicznych i finansowych węgiel energetyczny staje się toksycznym aktywem dla globalnych inwestorów. Dlatego coraz częściej na całym świecie, od Nowego Jorku po RPA, od Brazylii po Japonię obserwujemy ograniczanie finansowania tego paliwa — mówi Tim Buckley, dyrektor Instytutu Ekonomii Energii i Analiz Finansowych (IEEFA), przeprowadzającego badania i analizy dotyczące kwestii finansowych i ekonomicznych związanych z energią i środowiskiem, i autor najnowszego raportu.

Bełchatów, największa elektrownia w UE opalana węglem, w 2016 r. był w
tym gronie także największym emitentem CO 2 — wyemitował ok. 35 mln ton. W
pierwszej dziesiątce największych emitentów jest aż siedem elektrowni z
Niemiec. Ósme są nasze Kozienice z emisją 12 mln ton. Pierwszą dziesiątkę
zamyka włoska Torrevaldaliga Nord emitująca 10 mln ton CO 2.
Zobacz więcej

WĘGLOWI GIGANCI:

Bełchatów, największa elektrownia w UE opalana węglem, w 2016 r. był w tym gronie także największym emitentem CO 2 — wyemitował ok. 35 mln ton. W pierwszej dziesiątce największych emitentów jest aż siedem elektrowni z Niemiec. Ósme są nasze Kozienice z emisją 12 mln ton. Pierwszą dziesiątkę zamyka włoska Torrevaldaliga Nord emitująca 10 mln ton CO 2. Fot. Bloomberg

Trend przyspiesza

Od 2013 r. średnio częściej niż raz na miesiąc któryś z globalnych banków lub firm ubezpieczeniowych o aktywach powyżej 10 mld USD ogłaszał, że odchodzi od węgla. W ubiegłym roku ten trend wyraźnie przyspieszył. Nową lub zaostrzoną politykę antywęglową ogłosiły 33 instytucje, m.in. HSBC, Santander, Standard Chartered i Royal Bank of Scotland.

Setka instytucji, o których mówi raport IEEFA, obejmuje już dwie piąte listy 40 największych światowych banków kredytujących inwestycje oraz 20 ubezpieczycieli o globalnym znaczeniu, dysponujących ponad 6 bln USD (20 proc. światowych zasobów branży). Pierwszą instytucją, która wprowadziła restrykcje, był w 2013 r. Bank Światowy, setną — Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju, który w grudniu 2018 r. usunął trzy kraje z listy wyjątków od ogólnej zasady finansowania węgla.

W tym roku podobne decyzje podjęło pięć kolejnych spółek: Nedbank (RPA), Varna (Finlandia), Barclays (Wielka Brytania) i Export Development (Kanada). 20 lutego informację o zaprzestaniu ubezpieczania nowych elektrowni węglowych i kopalni węgla ogłosiła austriacka VIG (Vienna Insurance Group), jeden z ważnych ubezpieczycieli sektora w Polsce.

Efekt domina

— Pierwsze decyzje poszczególnych firm mają różną skuteczność. Widzimy jednak, że kiedy tylko dana instytucja finansowa wprowadzi politykę ograniczania zaangażowania w węgiel, zwykle potem ją zaostrza. Jednoczesne wprowadzanie takiego działania w kolejnych instytucjach, w połączeniu z restrykcjami kredytowymi, powoduje efekt domina w globalnym sektorze finansowym, który stopniowo dławi energetykę węglową — opisuje Tim Buckley.

Jego zdaniem, „mocne przywództwo kilku istotnych graczy zmieniło się w masowy odpływ kapitału. Inwestorzy koncentrują się na tańszych, zrównoważonych i lokalnych źródłach energii odnawialnej, które wyraźnie stają się technologiami pierwszego wyboru dla systemów energetycznych przyszłości. Spółki węglowe są systematycznie odcinane od kapitału na ekspansję, fuzje lub przejęcia”.

Przełomem zeszłego roku było dołączenie do tego trendu instytucji z Azji, takich jak Dai-ichi Life i Sumitomo Mitsui Trust Bank. Szybko przyjmują one zasady podobne do swoich europejskich i amerykańskich odpowiedników. Ograniczeniom instytucji finansowych towarzyszy wycofanie innego ważnego wsparcia. Ośmiu ubezpieczycieli i reasekuratorów, w tym giganci branżowi tacy jak AXA, Allianz, Swiss Re i Munich Re, wykluczyło ubezpieczanie projektów węglowych lub bardzo je ograniczyło. IEEFA przewiduje, że ubezpieczenie projektów węglowych będzie coraz trudniejsze. Bankructwo Peabody Energy w 2016 r., pięć lat wcześniej wycenianej na 18 mld USD, i niedawny spadek wartości General Electric o 150 mld USD pokazują, ile mogą stracić inwestorzy, którzy nadal ignorują transformację systemu energetycznego.

3650b480-8c31-11e9-bc42-526af7764f64
Ubezpieczeniowe wieści
Newsletter, który dostarczy informacji na temat tego, co dzieje się w branży ubezpieczeń.
ZAPISZ MNIE
Ubezpieczeniowe wieści
autor: Karolina Wysota
Wysyłany co dwa tygodnie
Karolina Wysota
Newsletter, który dostarczy informacji na temat tego, co dzieje się w branży ubezpieczeń.
ZAPISZ MNIE

Administratorem Pani/a danych osobowych będzie Bonnier Business (Polska) Sp. z o. o. (dalej: my). Adres: ul. Kijowska 1, 03-738 Warszawa.

Kliknij w link w wiadomości, aby potwierdzić subskrypcję newslettera.
Jeżeli nie otrzymasz wiadomości w ciągu kilku minut, prosimy o sprawdzenie folderu SPAM.

Utrzymujące się przez większość dekady trudności finansowe w Wiggins Island Coal Export Terminal (WICET) w Queensland spowodowały bankructwo czterech australijskich firm górniczych, a banki i inwestorzy stracili miliardy.

Będzie coraz trudniej

Reputacja firm, które są motorem ucieczki kapitału, uświadamia inwestorom, że przyszłość przemysłu węglowego rysuje się w coraz ciemniejszych barwach.

Według IEEFA, zmiany w polityce instytucji finansowych wynikają z trzech czynników. Po pierwsze, są odpowiedzą na rosnącą rozbieżność pomiędzy obecną światową emisją CO 2 a inwestycjami i zobowiązaniami niezbędnym do realizacji porozumienia paryskiego.

Drugim punktem, który powoduje przyspieszanie rezygnacji z inwestycji w węgiel, są rekomendacje grupy zadaniowej ds. ujawniania informacji finansowych związanych z klimatem (Task Force on Climate-related Financial Disclosures — TCFD, działającej na podstawie mandatu udzielonego przez ministrów finansów z krajów G20). Nie są one prawnie wiążące, ale organy nadzoru finansowego i sądy coraz częściej uznają, że dyrektorzy mają obowiązek oceny wszystkich kluczowych rodzajów ryzyka, w tym klimatycznego, zarządzania nim i składania akcjonariuszom sprawozdań.

Trzecim bodźcem jest rosnący rozziew pomiędzy mocami produkcyjnymi energetyki węglowej a ich wykorzystaniem. Podczas gdy światowe moce nadal rosły w ciągu ostatniej dekady, wskaźnik ich wykorzystania malał (w 2018 r. — zaledwie 55 proc.).

Raport nie uwzględnia funduszy inwestycyjnych. IEEFA przypomina jednak, że podczas COP24 w Katowicach 415 globalnych inwestorów zarządzających łącznie aktywami wielkości 32 bln USD wydało oświadczenie, w którym domagali się zakończenia spalania węgla w krajach OECD do 2030 r., w Chinach do 2040 r., a na całym świecie do 2050 r.

OKIEM EKSPERTA

Sektor traci konkurencyjność

ALEKSANDER ŚNIEGOCKI, kierownik programu Klimat i Energia w WISE Europa

Raport potwierdza globalny trend, na który zwracaliśmy uwagę w ubiegłym roku w analizie Klimatyczny efekt domina. Duże, międzynarodowe instytucje finansowe coraz powszechniej wycofują się z aktywów węglowych. Wynika to ze zrozumienia ryzyka, jakie niesie ze sobą inwestowanie w ten sektor, który szybko traci konkurencyjność pod presją taniejących źródeł odnawialnych i jest narażony na skokowy wzrost kosztów nawet w bardzo zachowawczych wariantach realizacji porozumienia klimatycznego z Paryża. Dla Polski oznacza to coraz bliższą perspektywę koncentracji ryzyka węglowego w krajowym sektorze finansowym na skutek porzucania przez instytucje zagraniczne inwestycji w projekty i firmy uzależnione od węgla. Rośnie więc ryzyko rozlewania się kłopotów energetyki na resztę gospodarki, tym razem przez kanał finansowy, a nie skokowy wzrost cen energii.

OKIEM EKSPERTA

Będziemy demonstrować

KUBA GOGOLEWSKI, kampanier finansowy Fundacji Rozwój Tak — Odkrywki Nie

Lista planowanych inwestycji węglowych w Polsce jest nadal długa: ZE PAK — Ościsłowo, PGE — Złoczew, Gubin, PGG — Imielin Północ i inne, Tauron — Brzeszcze, Prairie Mining — Jan Karski, Bogdanka — Ostrów, Enea/Energa — Ostrołęka C. Po decyzji VIG inwestorzy będą mieli coraz większe problemy z pozyskaniem kontraktu ubezpieczeniowego i jego cena wzrośnie — zwłaszcza że w ciągu roku wyjście z węgla ogłosiło pięciu z ośmiu ubezpieczycieli aktywnych na polskim rynku. Należy oczekiwać, że spółkom takim jak PGE, Enea i PGG z miesiąca na miesiąc coraz trudniej będzie pozyskać finansowanie. Czasowy zastrzyk z rynku mocy może nie wystarczyć do zapewnienia płynności finansowej. Rynek domaga się strategii rozwoju zgodnej z porozumieniem paryskim, a do dziś nie opracowała jej żadna rządowa spółka energetyczna.

Protest

Fundacja Rozwój Tak — Odkrywki Nie zapowiada na piątek 1 marca dwie demonstracje społeczności zagrożonych wydobyciem węgla — o godz. 11 pod siedzibą Warty, o 14 — pod Ministerstwem Energii.

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: Barbara Warpechowska

Polecane

Inspiracje Pulsu Biznesu