Zapisy nowej ustawy dotyczące reprezentacji i reklamy mogą budzić poważne wątpliwości.
Od 1 maja z katalogu czynności podlegających opodatkowaniu VAT zniknie przekazanie lub zużycie towarów na cele reprezentacji i reklamy. Przepisy, które będą w Polsce obowiązywać, są dość wierną kopią regulacji VI Dyrektywy. Niestety unijne prawo nie jest jasne i jednolicie stosowane w krajach UE.
Polskich podatników, przyzwyczajonych do niejasnych i kontrowersyjnych regulacji, nie zaskoczy zapewne stwierdzenie, że aby odpowiedzieć na proste pytanie, czy obciążone VAT będzie przekazanie klientowi butelki wina czy ulotki reklamującej produkt, należy bardzo uważnie wczytać się w nową ustawę i ją zinterpretować.
Proste...
Od 1 maja opodatkowaniu VAT podlegać będzie m.in. odpłatna dostawa towarów i zrównane z tą czynnością przekazanie przez podatnika należących do niego towarów na cele inne niż związane z prowadzonym przedsiębiorstwem (darowizny, przekazanie na cele osobiste podatnika lub jego pracowników itp.), jeżeli przysługiwało mu prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę naliczonego od tych czynności.
Problemy interpretacyjne zaczynają się, gdy przekazanie towarów jest bezpośrednio związane z działalnością gospodarczą podatnika. Oczywiste jest jedynie (bo wynika z literalnego brzmienia przepisów), że opodatkowaniu nie podlega przekazanie prezentów o małej wartości oraz próbek.
...i poważnie zagmatwane
W praktyce dwa sposoby interpretacji mają szanse. Zgodnie z pierwszym, podatek VAT powinien pojawić się przy przekazaniu każdego towaru, który nie jest prezentem o małej wartości lub próbką. Jeżeli organy skarbowe będą dokonywać wykładni przepisów przez pryzmat dziury budżetowej, należy liczyć się z takim podejściem. Wówczas część podatników, wspierana przez doradców, zacznie długi spór, który skończy się zapewne w sądzie.
Druga interpretacja jest korzystniejsza dla podatników i bardziej logiczna. Skoro przepis ustawy stanowi, że nie podlegają opodatkowaniu próbki i prezenty małej wartości, a contrario podatkowi podlegać powinny tylko próbki i prezenty inne niż te o małej wartości. Stąd prosta droga do stwierdzenia, że przekazanie towarów, które nie mogą być uznane za prezenty, gdy jest związane z działalnością gospodarczą, nie powinno być opodatkowane. Ponieważ ustawa mówi, czym jest „próbka”, ale nie definiuje słowa „prezent”, a na wyjaśnienia Ministra Finansów, czy wyroki NSA przyjdzie poczekać, należy opierać się na potocznym rozumieniu, podpartym Słownikiem Języka Polskiego. Wynika z tego, że przekazanie butelki wina będzie opodatkowane, ale materiałów reklamowych, informacyjnych już nie powinno.
Jedynym argumentem organów skarbowych może być stwierdzenie, że skoro VAT odliczono przy zakupie, to powinien być naliczony przy nieodpłatnym przekazaniu. Byłby to jednak wyłącznie przejaw fiskalizmu, tym bardziej nieuprawniony, że polscy podatnicy w wielu przypadkach pozbawieni są prawa do odliczenia podatku przy zakupach. Nie ma to nic wspólnego z zasadą neutralności VAT.
Andrzej Bernatek doradca podatkowy w spółce KPMG Polska Audyt Sp. z o.o.