System zarządzania jakością ISO w Unii Europejskiej nie jest obowiązkowy, jednak dzięki niemu firma jest lepiej postrzegana.
Unia Europejska stoi na stanowisku, iż najlepiej jakość produktów weryfikuje wolny rynek. Nawet produkty gorszej jakości znajdą na nim swoich nabywców, o ile ich cena będzie odpowiednio niska. Jednak wszędzie tam, gdzie może nastąpić zagrożenie dla życia i zdrowia ludzkiego czy dla tzw. wspólnych dóbr (np. środowiska naturalnego) — prawodawca ingeruje, nakładając na producentów obowiązek stosowania obligatoryjnych wymogów bezpieczeństwa produktów.
Obowiązkowym wymogiem jest oznaczenie produktów znakiem CE, a w branży spożywczej — system HACCP. Stanowi to dla konsumentów gwarancję bezpieczeństwa wyrobów. Równie istotny, choć nie obowiązkowy, jest system zarządzania jakością ISO.
Czym są normy
Normy ISO to zbiór ogólnych zasad i metod postępowania, które mają pomóc w zapewnieniu jakości, bez względu na rodzaj działalności. Najważniejsze z nich to:
- wprowadzenie udokumentowanych i powtarzalnych procedur postępowania, umożliwiających lokalizację wad i ich przyczyn,
- zapobieganie możliwości powstawania wad,
- określenie odpowiedzialności za zapewnienie jakości na poszczególnych etapach produkcji,
- poddawanie kontroli wewnętrznej wszystkich elementów systemu.
Wizytówka firmy
Zarówno stosowanie norm ISO, jak i uzyskanie certyfikatu poświadczającego rzeczywistą zgodność systemu jakości firmy z normą ISO 9001:2000, jest całkowicie dobrowolne. W praktyce jednak certyfikat taki często jest niezbędny — wymagają go odbiorcy, dla których tylko firma posiadająca certyfikat jest pewnym kontrahentem. Certyfikat ułatwia przedsiębiorstwu zdobywanie nowych kontaktów i zawieranie umów. Jest to doskonałe, podnoszące prestiż firmy narzędzie marketingowe.
Wprowadzenie w przedsiębiorstwie systemu jakości ISO 9001: 2000 może w znaczący sposób doprowadzić do poprawy efektywności działania. Zalety posiadania systemu to m.in.:
- wypracowanie czytelnej struktury organizacyjnej w zakresie odpowiedzialności za wyrób,
- nadzorowanie jakości, pozwalające obniżyć koszty,
- wyrób powtarzalny, jednorodny,
- uporządkowanie całego obszaru zarządzania firmą i uregulowanie granic zadań, kompetencji i odpowiedzialności.
Pokonać problemy
Normy ISO 9001:2000 wzmacniają rynkową pozycję firmy, co biorąc pod uwagę bliską akcesję Polski do UE, ma bardzo istotne znaczenie dla podniesienia jej konkurencyjności. Mimo to sensowność wdrażania systemu ISO jest kwestionowana przez niektórych przedsiębiorców ze względu m.in. na nadmiar biurokracji związanej z uzyskaniem certyfikatu. Odpowiedzią wydaje się usługa stałego doradztwa, która oprócz szkolenia całego personelu i audytorów wewnętrznych, obejmuje także pomoc przy opracowywaniu dokumentów, wdrażaniu systemu, aż do momentu certyfikacji.
Anna Ogrodnik konsultant w Dziale Doradztwa Europejskiego firmy Ernst & Young