Według Światowej Organizacji Zdrowia Rybnik jest trzecim miastem na liście najbardziej zanieczyszczonych smogiem ośrodków Unii Europejskiej. Samorząd zdaje sobie z tego sprawę i działa.
— Smog to duży problem dla Rybnika — mieszkańcy przez jedną trzecią roku są narażeni na poważne zagrożenie zdrowia i życia. Ustanowione normy stężenia średniodobowego pyłu są w Rybniku w sezonie jesienno- -zimowym notorycznie przekraczane, często o kilkaset procent i więcej. Z problemem miasto walczy od dawna, ale intensyfikacja działań nastąpiła w ostatnich trzech latach — mówi Piotr Kuczera, prezydent Rybnika.
W latach 2015-18 władze miasta przeznaczyły na działania antysmogowe około 75 mln zł. Na tę kwotę składają się ekodotacje dla mieszkańców z budżetu, dofinansowanie unijne i pieniądze z programu Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska.
— Rybnik stworzył program dofinansowujący ekologiczne inwestycje mieszkańców. System dopłat, wskazywany na szerokim forum jako wzór, promuje rozwiązania najbardziej efektywne. Najwięcej projektów zrealizowanych przez rybniczan w 2017 r. polegało na instalacji kotłów gazowych i na paliwo stałe. Powodzeniem cieszyły się również inwestycje łączone, obejmujące wymianę źródła ciepła i termomodernizację budynku — mówi prezydent.
Ekodotacje z roku na rok cieszą się coraz większą popularnością. W 2016 r. wniosków było zaledwie 360, a w 2017 r. — 485. Rok 2018 r. już teraz jest rekordowy — w ciągu zaledwie czterech miesięcy władze miasta otrzymały aż 800 wniosków. W ciągu ostatnich trzech lat przedmiotem ekoinwestycji było również 19 obiektów użyteczności publicznej — przedszkoli, szkół, a także siedziby miejskiego ośrodka sportu i rekreacji. W kolejce czeka już 11 innych miejskich obiektów.
Rybnickie działania na rzecz poprawy jakości powietrza nieograniczają się do inwestycji w termomodernizację i wymianę kotłów. To też edukacja. Władzom udało się też stworzyć ekopatrol w Straży Miejskiej. Strażnicy pobierają próbki popiołu, sprawdzają, czy mieszkańcy nie spalają śmieci, i prowadzą prawidłową gospodarkę odpadami oraz starają się uświadamiać im, jak ważna jest termomodernizacja.