Choć darowanemu koniowi nie zagląda się w zęby, to niektórzy chętnie wymieniliby czy też zwrócili do sklepu otrzymany podarunek.
Każdy lubi otrzymywać prezenty. Szczególnie miłe są te znalezione pod choinką. Zdarza się jednak, że prezent nie przypadnie do gustu obdarowanemu i ten chce go zwrócić czy wymienić na inny. Czy sklep ma obowiązek go przyjąć?
— Staramy się iść klientom na rękę. Dlatego umożliwiamy wymianę zakupionych produktów na inne, ale klient powinien nas uprzedzić o takiej ewentualności. Wówczas robimy odpowiednią adnotacją na paragonie. Nie ma u nas zwrotu zakupionego towaru na życzenie klienta — wyjaśnia Wojciech Kruk, przewodniczący rady nadzorczej firmy jubilerskiej W. Kruk.
Taka praktyka jest zgodna z prawem. Sklep nie ma obowiązku przyjmowania towarów kupionych w nim bezpośrednio. Nie ma też obowiązku wymiany produktu niewadliwego, który przestał się podobać klientowi.
— Przy sprzedaży bezpośredniej przedsiębiorca i konsument mogą ustalić między sobą zasady wymiany i zwrotu towaru. Dopuszczalne są umowy ustne i pisemne — mówi Małgorzata Cieloch z Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.
Wówczas mamy też do czynienia z tzw. sprzedażą konsumencką (więcej w ramce). Sprzedawca ma wiele obowiązków wobec konsumenta, w tym obowiązek informacyjny.
Umowy na odległość
Inaczej zwrot niewadliwego towaru wygląda w razie umów zawieranych na odległość. Korzystają z nich najczęściej sklepy internetowe lub firmy wysyłkowe. Umowy zawierane są z konsumentem bez jednoczesnej obecności obu stron, przy wykorzystaniu np. elektronicznego formularza zamówienia na stronie WWW, reklamy prasowej z wydrukowanym formularzem czy telefonu.
— Wtedy przedsiębiorca musi przyjąć zwracany produkt, jeśli spełnione są wymogi ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów oraz odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny. Od umowy zawartej na odległość można odstąpić w 10 dni od jej zawarcia, bez podania przyczyny. Wystarczy wysłanie odpowiedniego oświadczenia listownie czy e-mailem — dodaje Małgorzata Cieloch.
Zasady te nie odnoszą się do sprzedaży żywności z dostawą i do niektórych usług turystycznych. Ustawowo określony jest także termin zwrotu towaru przez konsumenta i pieniędzy przez przedsiębiorcę w razie odstąpienia od umowy. Powinno to nastąpić nie później niż w 14 dni.
— Warunkiem zwrotu pieniędzy jest dostarczenie towaru bez śladów jego użytkowania. Znaczenie ma też rodzaj produktu. Przykładowo rozpakowanie niektórych programów komputerowych jest jednoznaczne z ich używaniem — mówi Agnieszka Pawłowska ze sklepu internetowego Merlin.pl.
Nic nie stoi też na przeszkodzie, aby przedsiębiorca zawarł w regulaminie sklepu szczegółowe zasady sprzedaży towarów na odległość. Można wtedy uniknąć wielu problemów.
— Najwięcej kłopotów jest z nieinformowaniem o tym, że konsument ma prawo odstąpić od umowy. Jeśli po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego uznamy, że przedsiębiorca narusza zbiorowe interesy konsumentów, to mamy prawo nakazać mu, aby z tym skończył. Jeśli spółka nie zaprzestanie takich praktyk możliwe jest nałożenie kary do 10 tys. euro za każdy dzień zwłoki — mówi Małgorzata Cieloch.
Produkt wadliwy
Wymarzony prezent może mieć też wady. W razie sprzedaży konsumenckiej sprzedawca odpowiada za sprzedany towar w ciągu dwóch lat. W tym czasie konsument może zgłaszać reklamację.
— Konsument reklamację powinien złożyć najpóźniej w dwa miesiące od chwili wykrycia usterki. Przekroczenie terminu wiąże się z utratą uprawnień. Prawo do reklamacji towaru niezgodnego z umową mają również konsumenci, którzy kupili rzecz używaną, ale tutaj sprzedawca może skrócić do roku termin, w którym odpowiada za towar — wyjaśnia Małgorzata Cieloch.
Reklamacja powinna zawierać podstawowe informacje, takie jak data zgłoszenia, określenie sprzedawcy i kupującego, określenie towaru, który jest niezgodny z umową. W zgłoszeniu reklamacyjnym konsument musi opisać wady towaru lub usługi oraz przedstawić propozycję rozwiązania. Przedsiębiorca powinien się do niej ustosunkować w 14 dni. Nieudzielenie odpowiedzi w tym terminie oznacza uznanie reklamacji.