Po rozszerzeniu UE rozwinie się handel artykułami rolno - spożywczymi, ale Niemcy nadal będą ograniczać polskich usługodawców.
Pomimo umów o stopniowym znoszeniu ograniczeń handlowych pozostają — i do chwili wejścia Polski w struktury UE — nadal będą utrzymywane bariery w wymianie towarów rolno-spożywczych.
Christian Schmidt, partner zarządzający w kancelarii prawniczej Lovells, informuje, że po stronie polskiej mają one charakter środków: taryfowych oraz pozataryfowych. Część z nich ustalona jest w ustawie o administrowaniu obrotem towarami z zagranicą. Pozostałe ograniczenia wynikają z ustawy o zasadach, warunkach i trybie nakładania opłat celnych dodatkowych na niektóre towary rolne z zagranicy (z 1995 r.).
Ze strony UE — w tym Niemiec — nieuwzględnienie handlu płodami rolnymi i produktami przetworzonymi w liberalizacji obrotów skutkuje stosowaniem skomplikowanego systemu ceł — dla pewnych produktów, a dla pozostałych stosowaniem preferencyjnych stawek celnych. Od lipca 1997 r. warunki handlu preferencyjnego oparte są na zasadach Protokołu Adaptacyjnego do Układu Europejskiego.
— Na towary objęte kontyngentami taryfowymi niemiecki importer zobowiązany jest uzyskać licencję importową w Federalnym Instytucie ds. Rolnictwa i Wyżywienia. Kontyngentami dla całej UE administruje Komisja UE w Brukseli, która za pośrednictwem niemieckiego instytutu przyznaje licencje, w miarę posiadanych limitów —mówi Christian Schmidt.
Dodaje, że w polsko-niemieckiej wymianie zliberalizowano dotąd rynek ryb i ich przetworów.
Liberalizacja handlu artykułami nierolnymi polegała na sukcesywnym zmniejszaniu wartości stawek celnych aż do ich zupełnego zniesienia. Okres wprowadzenia strefy wolnego handlu został określony w Układzie Europejskim na 10 lat.
— Po stronie niemieckiej nie ma już praktycznie ograniczeń taryfowych i pozataryfowych na import polskich wyrobów przemysłowych, tekstylnych i odzieżowych. W przypadku zagrożenia interesów niemieckich producentów może nastąpić uruchomienie procedur antydumpingowych przeciw zagranicznym eksporterom — informuje Christian Schmidt.
W przeszłości takie cła stosowano m.in. wobec polskich producentów palet i nawozów sztucznych.
Ze strony polskiej też nie ma ograniczeń na import towarów przemysłowych z UE.
UE zniosła cła w imporcie polskich towarów przemysłowych 1 stycznia 1997 r. Kontyngenty ilościowe na dostawy polskich tekstyliów zniesiono zaś od 1998 r.
Z chwilą wejścia Polski do UE obowiązywać zacznie reguła Jednolitego Rynku — w wymianie handlowej zostaną zniesione wszelkie bariery. Ograniczenia pozostaną w obrocie wyrobami medycznymi.
— Państwa członkowskie mogą uniemożliwić wprowadzenie na swój rynek polskich leków do momentu uzyskania przez nie zgodności z Dyrektywą Rady UE (nr 93/68 EWG z 22 lipca 1993 r.) — mówi Christian Schmidt.
Wejście Polski do UE nie zlikwiduje też barier w swobodnym przepływie osób. Państwa UE ograniczyły dostęp do rynku pracy dla pracowników krajów kandydackich, zaś Niemcy (także Austria) uzyskały dodatkowo możliwość zastosowania ograniczeń swobody przepływu pewnych kategorii usług. W przypadku Niemiec są to: usługi budowlane (i działalność pokrewna), sprzątanie przemysłowe oraz usługi dekoratorów wnętrz.
— Ograniczenia co do możliwości zatrudniania polskich pracowników w Niemczech wygasną najpóźniej po 7 latach. Bariera ta może zostać zniesiona wcześniej — dodaje Christian Schmidt.
W traktacie akcesyjnym zapisano szereg dziedzin, na które wprowadzono okresy przejściowe. W odniesieniu do obrotu nieruchomościami rolnymi wprowadzono 5-letni okres przejściowy na zakup tzw. drugich domów, choć obywatele UE — mieszkający na stałe w Polsce od co najmniej 4 lat — będą zwolnieni z obowiązku ubiegania się o zezwolenie na zakup nieruchomości. Okres przejściowy nie dotyczy też prowadzenia działalności gospodarczej.
Traktat przewiduje skrócenie okresu przejściowego dla rolników samozatrudniających się. Obywatele UE, którzy prowadzili działalność na zasadzie samozatrudnienia w Polsce i dzierżawili ziemię rolną, będą zwolnieni z zakresu działania derogacji. Warunek ten został zróżnicowany zależnie od regionu położenia nieruchomości.