Atom w służbie biznesu

Marta Bellon
opublikowano: 2014-06-16 00:00

B+R Naukowcy z NCBJ będą wspólnie z biznesem pracować nad innowacjami. Technologie jądrowe posłużą m.in. przemysłowi, medycynie i energetyce

Za kilka miesięcy działalność rozpocznie jedna z bardziej interesujących instytucji wsparcia biznesu, jaka powstaje w Polsce. We wrześniu Narodowe Centrum Badań Jądrowych (NCBJ) otworzy Park Naukowo-Technologiczny Świerk (PNT Świerk), który powstaje 5 km na wschód od Otwocka, ok. 30 km na południowy wschód od Warszawy, na terenie NCBJ. Będzie wspierał rozwój nowatorskich firm z branży zaawansowanych technologii. Wprowadzenie pierwszych firm do parku i uruchomienie nowych laboratoriów zaplanowane jest na ten rok.

CZYNNIKI SUKCESU: Nie każdy naukowiec, nawet najwybitniejszy, będzie dobrym przedsiębiorcą. Wybór najbardziej efektywnego sposobu komercjalizacji wymaga doświadczenia biznesowego i odrobiny wiedzy psychologicznej — mówi Paweł Sobkowicz, kierownik projektu PNT Świerk. [FOT. WM]
CZYNNIKI SUKCESU: Nie każdy naukowiec, nawet najwybitniejszy, będzie dobrym przedsiębiorcą. Wybór najbardziej efektywnego sposobu komercjalizacji wymaga doświadczenia biznesowego i odrobiny wiedzy psychologicznej — mówi Paweł Sobkowicz, kierownik projektu PNT Świerk. [FOT. WM]
None
None

Według potrzeb

Zakres działalności parku ma być stopniowo adaptowany do okoliczności, ale będzie ona związana głównie z rozwojem technologii jądrowych. NCBJ, zarządca PNT Świerk, chce zaprosić do współpracy przede wszystkim przedsiębiorców, specjalizujących się w branżach związanych z energetyką, szczególnie jądrową. Ale nie tylko. Choć, jak przyznaje Paweł Sobkowicz z NCBJ, trudno mówić dziś o istnieniu branży jądrowej w Polsce, to rozwiązania wykorzystujące technologie jądrowe wykorzystywane są w bardzo wielu dziedzinach w przemyśle, medycynie, energetyce, ochronie środowiska, biologii i inżynierii materiałowej.

— Park Naukowo-Technologiczny będzie więc ośrodkiem wspierającym współpracę między różnorodnymi przedsiębiorstwami a specjalistami NCBJ, i nie tylko. Będziemy oferować zarówno wsparcie na poziomie biznesowym, potrzebne zwłaszcza firmom młodym i wchodzącym na rynek, jak i usługi badawcze oraz wsparcie prac rozwojowych — wyjaśnia Paweł Sobkowicz, kierownik działu transferu technologii w NCBJ i projektu PNT Świerk.

Dla nauki, biznesu i... regionu

Jednym z ważniejszych celów, jakie wyznaczyli sobie zarządcy parku, będzie wspomaganie procesu komercjalizacji wyników badań naukowych i stymulacja rozwoju gospodarczego regionu. W przyszłości PNT ma stać się dla regionu Otwocka lokalnym centrum gospodarki opartej na wiedzy. Wynalazcy i pomysłodawcy, którzy zgłoszą się do parku, będą mogli liczyć na pomoc w zakładaniu przedsiębiorstw, przy tworzeniu analiz technologicznych, biznesplanów oraz na obsługę prawną. Parkowi specjaliści pomogą w opracowaniu zgłoszeń patentowych projektów wynalazczych, a także zaplanowaniu ich przemysłowego wykorzystania. Park będzie skupiał specjalistów nauk ścisłych, przyrodniczych i technicznych, badaczy i naukowców NCBJ oraz spoza centrum. Nie będzie powielał typowego modelu wynajmu powierzchni biurowych dla start-upów lub bardziej doświadczonych firm. Ma być przede wszystkim ośrodkiem oferującym dostęp do zaawansowanych laboratoriów i pracowni. Przedsiębiorcy będą mogli również korzystać, za pośrednictwem wysoko wykwalifikowanych specjalistów z NCBJ, z możliwości badawczych jedynego w Polsce reaktora badawczego Maria.

— Jak pokazuje doświadczenie, samo wyrażenie gotowości współpracy badaczy z przedsiębiorcami nie wystarcza. Stąd w składzie zespołu PNT znajdują się pracownicy z praktycznym doświadczeniem biznesowym, którzy mogą pełnić bardzo ważną rolę „tłumaczy” różniących się języków, jakimi posługują się naukowcy i przedsiębiorcy. Doświadczenie NCBJ w działalności komercyjnej, w szczególności jako światowej rangi dostawcy radioizotopów, gwarantuje zrozumienie specyfiki potrzeb, koniecznej dla efektywnej współpracy badaczy i przedsiębiorców — mówi Paweł Sobkowicz.

Szerokie wsparcie

PNT będzie oferował różne modele współpracy — od wspólnych projektów B+R, przez zlecanie prac badawczych, testów niezawodnościowych czy badań radiacyjnych już istniejących technologii, po wynajem powstających w nim laboratoriów: elektroniki odpornej na promieniowanie, industrialnych badań radiograficznych dla mikroukładów, ferrimagnetyków, MEMS, testów nanomechanicznych, radiacyjnej modyfikacji materiałów, testów starzeniowych oraz tzw. clean room.

— Oczywiście, szczególnie nowym firmom zainteresowanym ścisłą współpracą z NCBJ, umożliwimy wynajem powierzchni biurowych. Za ważniejsze uważamy jednak udzielanie pomocy prawnej, organizacyjnej i doradztwo, w szczególności w zakresie ochrony własności intelektualnej — tłumaczy Paweł Sobkowicz. Małym i średnim przedsiębiorcom park będzie udzielał wsparcia na zasadzie pomocy de minimis.

— Projekt PNT finansowany jest z funduszy Regionalnego Programu Operacyjnego. Narzuca to pewne formalne zasady udzielania przez park wsparcia — szczególnie w odniesieniu do sektora MSP. To z jednej strony bardzo korzystne, bo usługi traktowane jako pomoc de minimis mogą być bardzo atrakcyjne w kontekście minimalizowania kosztów i minimalnych obciążeń administracyjnych. Jednak dla innych projektów, szczególnie w większej skali, takie podejście nie jest właściwe. W takich przypadkach współpraca z parkiem regulowana jest na odrębnych zasadach, ustalanych indywidualnie — mówi Paweł Sobkowicz.

Przedsiębiorcy, zainteresowani działalnością w parku lub współpracą z jego specjalistami, mogą kontaktować się z parkiem drogą elektroniczną. Jego pracownicy skontaktują się następnie z firmami, by porozmawiać na temat możliwych obszarów współpracy oraz ich potrzeb.

— Z oświadczenia wiemy, że taka wstępna rozmowa jest kluczowym elementem w ocenie kierunków i zakresu ewentualnej współpracy. Szczególnie tam, gdzie mamy do czynienia z tak odbiegającymi od rutyny działaniami, jak wspieranie innowacyjności czy komercjalizacja — mówi Paweł Sobkowicz.

 

 

NIE TYLKO MARIA
W parku powstaje osiem wysoce specjalistycznych laboratoriów oraz pracownie.



Laboratorium elektroniki odpornej na promieniowanie
Będzie wyposażone w urządzenia pozwalające testować i mierzyć nowo opracowane oraz zlecone przez podmioty zewnętrzne układy elektroniczne. Będzie można w nim projektować systemy o zwiększonej odporności na radiację.

Laboratorium industrialnych badań radiograficznych dla mikroukładów
Tomograf przemysłowy będzie mógł być wykorzystany do prześwietleń różnego rodzaju próbek w zakresie makro (obiekty do 0,5 m średnicy) i mikro (rozdzielczość do 400 nm), co pozwoli m.in. na prześwietlanie układów scalonych. Laboratorium będzie wyposażone również w przemysłową lampę RTG, której używa się do kontroli np. zaworów, złączek, rur oraz innych obiektów wielkogabarytowych.

Laboratorium ferrimagnetyków
Będą w nim prowadzone prace związane z wykorzystaniem ferrimagnetyków jako materiałów tłumiących i izolujących pole elektromagnetyczne.

Laboratorium MEMS
Będzie wyposażone w urządzenia pomiarowe pozwalające testować układy mikroelektromechaniczne — komponenty, które występują w niemal każdej dziedzinie — systemach pomiarowych, telekomunikacji czy transmisji bezprzewodowej.

Laboratorium testów nanomechanicznych
Będzie wyposażone w unikalne urządzenia pomiarowe umożliwiające pomiar własności nanomechanicznych materiałów w kontrolowanej atmosferze i w zakresie temperatur od 15 do 750 C. Testy nanomechaniczne są istotne w przypadku testowania nowych materiałów, np. powłok, wykorzystywanych jako warstwy izolacyjne, bariery termiczne czy mechaniczne.

Laboratorium radiacyjnej modyfikacji materiałów
Będzie zajmowało się wytwarzaniem warstw powstałych poprzez implantacje jonów na powierzchnie różnego rodzaju materiałów, takich jak gumy, ceramika czy metale. Utworzone warstwy będą stanowiły nowego rodzaju bariery termiczne lub mechaniczne, które będą mogły być testowane w laboratorium testów nanomechanicznych.

Laboratorium testów starzeniowych
Dodatkowym wyposażeniem laboratorium PNT będą stanowiska komory klimatycznej z regulowaną wilgotnością, temperaturą oraz wstrząsarką, która będzie symulowała przyspieszenia o szerokim zakresie. W połączeniu z innymi laboratoriami pozwoli to na wykonywanie kompletnych testów starzeniowych i środowiskowych dla opracowywanych komponentów.

Clean room
Będzie wykonany w klasie ISO 7 i będzie wykorzystywany do prac wymagających szczególnej czystości, takich jak mycie i przygotowanie struktur do dalszej obróbki precyzyjnej lub pomiary układów o bardzo małych rozmiarach.

 

 

Tuż przed startem

Park Naukowo-Technologiczny Świerk razem z Instytutem Wysokich Ciśnień Polskiej Akademii Nauk współtworzy Otwocki Klaster Nowych Technologii. Do tej pory wspierał start-upy, powstające z inicjatywy badaczy NCBJ. Nawiązał też współpracę z uczelniami oraz instytucjami badawczymi, np. Wrocławskim Parkiem Technologicznym i Wrocławskim Centrum Badań EIT+. Z pomocy parku skorzystali już m.in. indywidualni wynalazcy (Jędrzej Blaut, zdobywca złotego medalu na 41. Międzynarodowej Wystawie Wynalazczości, Nowoczesnej Techniki i Wyrobów w Genewie za opracowanie podatnego gniazda USB) i spółki oferujące specjalistyczne urządzenia elektroniczne (np. Ires Technologies). Przy wsparciu ośrodka na terenie NCBJ powstała także spółka typu spin-out — ImagineRT, której zadaniem jest komercjalizacja osiągnięć centrum w zakresie budowy detektorów radiograficznych.
Kontakt z parkiem: [email protected]