Obroty towarowe Polski ze Stanami Zjednoczonymi za 12 miesięcy 2002 roku wyniosły 2 mld 893 mln USD i były o 13,83 proc. wyższe od obrotów w tym samym okresie roku 2001 - wynika z danych Ministerstwa Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej.
Wielkość eksportu do USA osiągnęła poziom 1 mld 98 mln USD i była wyższa o 28,93 proc. w porównaniu z rokiem 2001. Wartość importu z USA wyniósł 1 mld 795 mln USD i był wyższy o 6,2 proc.
Saldo obrotów handlowych z USA za 12 miesięcy 2002 roku było ujemne dla Polski i wyniosło 696,8 mln USD, wykazując poprawę w porównaniu z rokiem 2001 o 140 mln USD.
W 2002 roku Stany Zjednoczone uplasowały się na 8 pozycji na liście naszych partnerów handlowych pod względem wielkości obrotów handlowych.
Udział obrotów z USA stanowił 3,01 proc. globalnych obrotów handlowych Polski z całym światem, za Niemcami z udziałem 27,73 proc., Włochami - 7,15 proc. Rosją - 6,96 proc., Francją - 6,57 proc., Wielką Brytanią - 4,44 proc., Holandią - 3,93 proc., oraz Czechami - 3,57 proc.
W eksporcie w 2002 roku Stany znalazły się na 12 pozycji, a wielkość eksportu do USA stanowiła 2,68 proc. polskiego eksportu ogółem. Najwięksi odbiorcy polskich towarów to Niemcy (32,31 proc.), Francja (6,03 proc.), Włochy (5,5 proc.), Ukraina (2,88 proc.), Szwecja (3,46 proc.) i Dania (2,77 proc.).
W imporcie w 2002 roku Stany Zjednoczone znalazły się na 8 pozycji, z 3,26 proc. udziałem w polskim imporcie ogółem.
Najwięksi dostawcy towarów na polski rynek to Niemcy (24,32 proc.), Rosja (7,98 proc.), Włochy (8,37 proc.), Francja (6,97 proc.), Wielka Brytania (3,89 proc.), Czechy (3,46 proc.).
Najważniejszą pozycję polskiego eksportu do USA stanowiły w 2002 roku maszyny i urządzenia mechaniczne (100,6 mln USD), maszyny i urządzenia elektryczne (139,2 mln USD), meble, materace lampy i oprawy oświetleniowe (75,8 mln USD), w tym meble drewniane (53,9 mln USD), szkło i wyroby ze szkła (63,4 mln USD).
Do Stanów Zjednoczonych Polska wysyła również zabawki, gry, ozdoby choinkowe (38,2 mln USD), odzież (29,7 mln USD), przetwory, konserwy wieprzowe (40,2 mln USD), opony (28,3 mln USD), alkohole, wódki, likiery (30,6 mln USD), kazeinę i jej pochodne (10,2 mln USD).
Na przestrzeni ostatnich kilku lat zmalały dostawy na rynek amerykański takich tradycyjnych polskich towarów jak szynki i polędwice. Według resortu gospodarki, powodem takiej sytuacji były bardzo wysokie koszty krajowej produkcji i brak subwencji do eksportu. Zmalały również dostawy ryb morskich, dlatego że polska flota rybacka ma ograniczenia praw połowowych na wielu akwenach oceanicznych i morskich.
Od połowy 2000 roku toczyło się przeciwko Polsce i innym 11 krajom postępowanie antydumpingowe na pręty stalowe do zbrojenia cementu. Grupa firm amerykańskich produkujących wyroby stalowe oskarżyła 12 krajów, w tym Polskę, o stosowanie nierzetelnych cen
w eksporcie na rynek amerykański. Spowodowało to straty materialne dla miejscowego przemysłu. Dlatego w lipcu 2001 roku władze amerykańskie obłożyły import prętów zbrojeniowych z Polski i innych krajów 62-proc. cłem karnym.
Spadek polskiego eksportu na rynek amerykański w 2001 roku spowodowany był w znacznej mierze tak wysokimi cłami, a spadek eksportu wyrobów stalowych wpłynął na obniżenie globalnej wartości eksportu.
Głównym towarami polskiego importu z USA jest sprzęt elektryczny do telefonii i telegrafii przewodowej oraz sprzęt telekomunikacyjny. Wartość tego importu w 2001 roku wyniosła 150,5 mln USD. Za ponad 108 mln USD sprowadziliśmy do Polski leki nie zawierające jodu lub jego związków oraz za 67,5 mln USD maszyny automatycznego przetwarzania danych.
Ze Stanów importujemy też m.in. elektroniczne układy scalone i mikromoduły (93,6 mln USD), narzędzia i przyrządy lekarskie, chirurgiczne, stomatologiczne i weterynaryjne (80,2 mln USD), części i akcesoria do maszyn biurowych (26,8 mln USD), silniki samolotowe (16,6 mln USD), urządzenia nadawcze dla radiotelefonii, radiotelegrafii (39,6 mln USD), masę celulozową drzewną, sodową i siarczanową (41,7 mln USD).
Wydarzenia z 11 września 2001 roku odbiły się niekorzystnie na polskim eksporcie. Nastąpił nieznaczny spadek popytu, zwłaszcza na artykuły przemysłowe. W mniejszym stopniu dotyczy to wyrobów konsumpcyjnych np. 3-krotnie wzrosły zamówienia na polskie piwo.
Ministerstwo gospodarki i pracy dobrze ocenia dostęp rynku amerykańskiego dla polskich towarów - pomimo postępowań antydumpingowych i ochronnych w odniesieniu do wyrobów stalowych oraz obowiązujących na podstawie umowy bilateralnej z października 1993 roku kontyngentów ilościowych na eksport wyrobów tekstylnych i odzieżowych.
Około 40 proc. polskiego eksportu do USA korzystało w latach 1990-2001 z systemu preferencji celnych, działanie tego systemu było 4-krotnie zawieszane, w tym raz na 12 miesięcy (od 1 sierpnia 1995 do 20 sierpnia 1996). System preferencji celnych został ponownie zawieszony w październiku 2001 roku. Odblokowano go w sierpniu 2002 roku.
Resort gospodarki ocenia, że brak preferencji celnych był utrudnieniem w polskim eksporcie do USA. W latach 1995-1996, w okresie zawieszenia funkcjonowania systemu, wiele artykułów, w tym m.in. produkty chemiczne, wypadły z rynku amerykańskiego.
Według resortu gospodarki, efekty wpływu na polski eksport ostatniego zawieszenia preferencji celnych będą możliwe do oceny dopiero pod koniec tego roku lub na początku przyszłego.