Współczesna demokracja i gospodarka nie mogłyby funkcjonować bez reprezentatywnych badań opinii i rynku. Aby skutecznie rządzić i administrować — trzeba wiedzieć, co myślą obywatele. Aby skutecznie konkurować — trzeba wiedzieć, co myślą konsumenci. Można zatem przyjąć, że firmom badania opinii i rynku bezrobocie nie grozi.
W normalnej gospodarce podaż powinna przewyższać popyt (konkurencja niezbędna jest dla rozwoju), i tak jest również w branży badawczej, czego trudno nie zauważyć, szczególnie w okresie dekoniunktury. W usługach profesjonalnych jednak nie jest łatwo wybierać miedzy produktami i firmami lepszymi i gorszymi, zaś kierowanie się jedynie kryterium ceny może wręcz prowadzić do katastrofy. W interesie klientów, ale i profesjonalnych firm badawczych, leży wdrożenie branżowych standardów jakości, umożliwiających odróżnienie firm pewnych od takich, których usługi mogą być obarczone ryzykiem.
W wypadku badań rynkowych jakościową podstawę stanowi praca ankieterów i innych pokrewnych: koordynatorów, rekruterów, audytorów, itp. Od jakości ich pracy — i jakości zarządzania i kontroli pracą ankieterów przez firmę badawczą — zależy cała reszta. Nie sposób przecież nie dysponując poprawnym materiałem empirycznym wyprowadzić z niego poprawne wnioski i na ich podstawie sformułować skuteczne rekomendacje marketingowe. Stąd najważniejszy standard w zakresie badań dotyczy jakości pracy ankieterów.
Firmy zrzeszone w Organizacji Firm Badania Opinii i Rynku (aktualnie jest to 17 największych firm, reprezentujących około 80 proc. profesjonalnego rynku badawczego), po kilkuletnich przygotowaniach, opracowały — w oparciu o międzynarodowy standard IQCS — branżowy Program Kontroli Jakości Pracy Ankieterów (PKJPA). Jest on z założenia otwarty dla wszystkich podmiotów, które podpiszą stosowne porozumienie i w konsekwencji poddadzą się regularnej, niezależnej kontroli zgodności stosowanych procedur organizacyjnych ze standardem przyjętym przez branżę.
Przystępując do PKJPA, firma zobowiązuje się przestrzegać kodeksu ESOMAR (Europejskiego Stowarzyszenia Badaczy Opinii i Rynku) oraz przestrzegać wspólnych dla branży minimalnych norm jakości pracy. Obejmują one zasady:
- pozyskiwania, przechowywania i przetwarzania informacji o koordynatorach, ankieterach, rekruterach i audytorach oraz oceny ich pracy;
- dokumentowania wszystkich typów projektów badawczych;
- szkolenia koordynatorów, ankieterów, rekruterów i audytorów (uczestniczących w badaniach np. typu retail audit);
- prowadzenia systematycznej kontroli rzetelności pracy wykonywanej przez ankieterów, rekruterów i audytorów.
Z satysfakcją możemy poinformować, że w wyniku kontroli przeprowadzonej przez niezależnych inspektorów, wspólnie wyłonionych przez środowisko badawcze — certyfikat jakości zaświadczający o spełnianiu standardów pracy terenowej zgodnych z PKJPA otrzymało — po decyzji Komisji Odpowiedzialności Zawodowej — czternaście firm badawczych.
Wdrażając PKJPA, środowisko badaczy rynku i opinii kierowało się interesem zarówno klientów — którzy mogą uczestniczyć w programie w charakterze członków honorowych — jak i własnym. W przekonaniu liderów branży, właśnie jakość pracy terenowej powinna stać się jednym z czynników przesądzających o pozycji firmy na rynku badań marketingowych i społecznych. Proces badawczy opiera się na danych zbieranych za pośrednictwem ankieterów, rekruterów, audytorów. Popełnione przez nich błędy są trudne do poprawienia, a czasami jest to wręcz niemożliwe. PKJPA ma zminimalizować ryzyko popełnienia błędów w czasie zbierania danych terenowych. Jest programem kompleksowym, obejmującym całość procedur związanych z procesem ankieterskim.
Zarząd OFBOR jest przekonany, że wprowadzenie PKJPA podniesie jakość pracy ośrodków badawczych w nim uczestniczących, a zleceniodawcom przyniesie wymierne korzyści. Firmy — zlecając badania agencjom mającym certyfikat jakości — minimalizują ryzyko popełnienia błędu. Dlatego należy jak najszerzej propagować zasady PKJPA oraz fakt posiadania (lub nie) przez agencje badawcze certyfikatu jakości.